Jak podłączyć czujnik ruchu schodowy – szczegółowa instrukcja krok po kroku
Czujnik ruchu schodowy to urządzenie automatycznie włączające oświetlenie na schodach po wykryciu ruchu, zazwyczaj instalowane w parach (jeden u góry i jeden na dole schodów) dla dwukierunkowego wykrywania.
Zawsze wyłącz zasilanie przed rozpoczęciem jakichkolwiek prac elektrycznych i stosuj się do instrukcji producenta – w razie braku doświadczenia zleć montaż wykwalifikowanemu elektrykowi.
Potrzebne materiały i narzędzia
Przygotuj poniższe elementy:
- Czujniki ruchu (2 szt.) – modele schodowe, najlepiej typu PIR, kompatybilne z 230V AC;
- Oświetlenie schodowe – taśma LED, lampki LED lub oprawy; w razie potrzeby zasilacz 12/24V DC dobrany do mocy;
- Przewody elektryczne – 3-żyłowe: L (brązowy), N (niebieski), PE (żółto-zielony) oraz przewody sterujące dla sygnału OUT;
- Zasilacz LED – jeśli wymagany, o mocy dopasowanej do łącznego obciążenia oświetlenia;
- Narzędzia – multimetr, wkrętaki, ściągacz izolacji, szczypce, wkrętarka/śrubokręt, złączki WAGO, koszulki termokurczliwe, taśma izolacyjna;
- Akcesoria montażowe – głębokie puszki elektryczne, szyna DIN (dla sterowników), opcjonalny ręczny przełącznik.
Wskazówka: używaj wyłącznie certyfikowanych komponentów. Oznaczaj przewody kolorami i prowadź przewody sterujące oddzielnie od zasilających, aby ograniczyć zakłócenia.
Krok 1 – planowanie i przygotowanie
Zanim zaczniesz, wykonaj kolejno poniższe czynności:
- Wyłącz zasilanie w rozdzielni i potwierdź brak napięcia miernikiem na całym obwodzie.
- Rozplanuj lokalizacje – umieść czujniki na wysokości 1–1,5 m nad podłogą (optymalnie 1,2–1,4 m), po jednej stronie schodów: jeden u szczytu (kierując pole widzenia na pierwsze stopnie), drugi na dole (obejmując podejście do schodów). Zapewnij pokrycie całej długości biegu (zasięg 5–10 m, kąt 90–120°).
- Sprawdź instrukcję producenta – schemat podłączenia jest kluczowy (np. dla SCR-2: montaż na szynie DIN z panelem sterowania).
- Przygotuj otwory montażowe (np. wpustowe, ø35 mm dla wybranych modeli) oraz puszki elektryczne.
Porada: wstępnie przetestuj zasięg czujników bez podłączania oświetlenia. Unikaj montażu naprzeciw okien lub źródeł ciepła, które mogą fałszować detekcję.
Krok 2 – montaż czujników
Zamocuj czujniki w wybranych miejscach (na śruby lub wpustowo), kierując je tak, aby ruch przecinał wiązkę IR i obejmował strefy wejścia/wyjścia. Doprowadź do każdego czujnika przewody L, N i PE z wspólnego źródła zasilania 230V, a przewody poprowadź w korytach/puszkach, zachowując estetykę i bezpieczeństwo instalacji.
Wskazówka: ustaw czujniki tak, by niezależnie od kierunku wchodzenia lub schodzenia system włączał światło z odpowiednim wyprzedzeniem.
Krok 3 – podłączenie elektryczne (schemat dla dwóch czujników z oświetleniem LED)
Podstawowy schemat (dla czujników PIR z wyjściem OUT) wygląda następująco:
- Zasilanie czujników – do każdego czujnika podłącz L (brązowy) i N (niebieski) do zacisków zasilania, a PE do uziemienia;
- Połączenie wyjść – połącz wyjścia OUT obu czujników równolegle (wspólny sygnał sterujący); przewód OUT z górnego do OUT dolnego, a następnie do L wejściowego oświetlenia lub zasilacza;
- Oświetlenie – N oświetlenia połącz z N instalacji, a L steruj z wyjścia OUT czujników; w przypadku taśmy LED zastosuj zasilacz DC sterowany po stronie wejścia AC lub przez dedykowane wejście sterujące;
- Izolacja i uziemienie – wszystkie połączenia zabezpiecz koszulkami termokurczliwymi lub złączkami; przewód PE podłącz do metalowych elementów zgodnie z zasadami ochrony przeciwporażeniowej.
Dla przejrzystości zobacz zestawienie połączeń elementów:
| Element | Przewód wejściowy | Przewód wyjściowy |
|---|---|---|
| Czujnik 1 (góra) | L, N, PE | OUT (do OUT czujnika 2) |
| Czujnik 2 (dół) | L, N, PE | OUT (do L oświetlenia) |
| Oświetlenie | L (od OUT), N, PE | – |
Porada: dla sterownika SCR-2 na szynie DIN czujniki podłącz równolegle do wejść sterownika, a oświetlenie do wyjścia sterownika. Przy jednym czujniku jego wyjście OUT może bezpośrednio zastąpić klasyczny włącznik (OUT → L lampy/zasilacza).
Krok 4 – montaż oświetlenia i finalizacja
Przejdź do instalacji elementów świetlnych:
- Zamocuj lampki lub taśmę LED wzdłuż biegu schodów (np. pod stopniami lub wzdłuż poręczy), zapewniając równomierne doświetlenie.
- Podłącz oświetlenie do wspólnego sygnału sterującego z czujników; w razie potrzeby dodaj opcjonalny ręczny przełącznik (na wys. 1,2–1,4 m).
- Ułóż i zabezpiecz przewody w korytach/puszkach, zwracając uwagę na ochronę przed wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi.
Krok 5 – testowanie i regulacja
Sprawdź działanie według poniższych kroków:
- Włącz zasilanie i przetestuj działanie z góry oraz z dołu – światło powinno się włączyć przy wykryciu ruchu, świecić podczas przechodzenia i zgasnąć po zadanym czasie bezruchu (typowo 10 s–5 min).
- Dostosuj parametry – ustaw czułość (odległość detekcji) i czas świecenia zgodnie z pokrętłami lub menu czujnika.
- Zweryfikuj skuteczność z różnych kierunków; w razie braku reakcji skoryguj kąt ustawienia lub wysokość montażu.
Porady bezpieczeństwa
Pamiętaj o kluczowych zasadach bezpiecznego montażu:
- zawsze wyłącz prąd przed rozpoczęciem prac,
- przestrzegaj obowiązujących norm (np. PN-EN 50110 dla instalacji elektrycznych),
- jeśli pojawia się migotanie lub niestabilna praca – sprawdź obciążenie, poprawność połączeń i potencjalne zakłócenia,
- dla zaawansowanych sterowników (np. SCR-2) skorzystaj z tutoriali montażowych producenta.
