Jak podłączyć silnik z hamulcem?

Podłączenie silnika elektrycznego z hamulcem – szczegółowa instrukcja krok po kroku

Silnik elektryczny z hamulcem (najczęściej z elektromagnetycznym hamulcem tarczowym) podłącza się poprzez skrzynkę zaciskową, uwzględniając zasilanie silnika (zwykle trójfazowe 3x400V AC) i oddzielne sterowanie hamulcem (napięciem stałym DC, np. 170–207V).

Hamulec zwalnia się po podaniu napięcia DC (silnik pracuje), a załącza po jego odcięciu – następuje hamowanie.

Wstępne przygotowania i bezpieczeństwo

Przed podłączeniem wykonaj poniższe kroki:

• sprawdź tabliczkę znamionową silnika – zweryfikuj napięcie zasilania (np. 230/400V), moc, sposób połączenia uzwojeń (gwiazda lub trójkąt) oraz parametry hamulca (napięcie DC, prąd);
• użyj styków kategorii AC‑3 – zgodnie z EN 60947‑4‑1 do załączania silnika i hamulca, co minimalizuje zużycie styków;
• oddziel przewody – prowadź przewody hamulca osobno od torów silnoprądowych L1–L3, aby ograniczyć zakłócenia elektromagnetyczne;
• zastosuj odpowiedni prostownik hamulca – np. PS‑1, PS‑2, BG1.2, B2‑1P do konwersji AC → DC; dla silnika 3x400V w układzie gwiazdy: PS‑1 zapewnia ok. 170–180V DC, a PS‑2 ok. 190–207V DC;
• zadbaj o bezpieczeństwo – odłącz zasilanie, zastosuj blokadę przed przypadkowym włączeniem, używaj środków ochrony indywidualnej; jeśli hamulec ma ręczne zwalnianie, przygotuj dźwignię lub wkręt robaczkowy;
• przygotuj narzędzia i dokumentację – klucze dynamometryczne, multimetr, oraz schemat połączeń z silnika (obowiązkowy – bez niego nie podłączaj).

Uwaga: schematy połączeń zależą od modelu (np. SEW‑Eurodrive, HPS). Jeśli brakuje schematu, skontaktuj się z producentem. Zawsze testuj uruchomienie bez obciążenia.

Krok po kroku – podłączenie silnika trójfazowego z hamulcem (przykładowo 3x400V, gwiazda)

1. Otwórz skrzynkę zaciskową silnika

   Wykonaj poniższe czynności:

   • demontaż osłony – zdemontuj osłonę skrzynki; sprawdź i dopasuj mostki zaciskowe do wybranego układu połączeń;
   • połączenie gwiazda (400V) – połącz końce uzwojeń U2‑V2‑W2 mostkiem gwiazdy; podłącz L1 → U1, L2 → V1, L3 → W1;
   • połączenie trójkąt (230V) – połącz U2 z V1, V2 z W1, W2 z U1; przewody fazowe: L1 → U1, L2 → V1, L3 → W1; hamulec podłącz osobno przez prostownik.
2. Podłącz zasilanie silnika

   Wykonaj poniższe czynności:

   • wprowadzenie przewodów – wprowadź L1, L2, L3 (ew. N) i PE przez dławiki/uszczelki o właściwej klasie szczelności;
   • dokręcenie zacisków – dokręć śruby z momentem zalecanym przez producenta (typowo 1–2 Nm); przewód ochronny PE podłącz do korpusu silnika;
   • dobór przekroju – zastosuj przekrój adekwatny do prądu znamionowego (minimum 1,5 mm² dla torów silnoprądowych).
3. Podłącz hamulec

   Wykonaj poniższe czynności:

   • identyfikacja zacisków hamulca – zlokalizuj dedykowane wyprowadzenia (np. TF1/TF2 lub oznaczenia 1/2);
   • opcja 1: wbudowany prostownik (np. BG1.2) – podaj AC (np. z L1–L2) na wejście prostownika; wyjście DC z prostownika podłącz do cewki hamulca;
   • opcja 2: zewnętrzny prostownik (PS‑1/PS‑2) – zasil prostownik z odpowiednich faz (3x400V AC); na wyjściu uzyskasz 170–180V DC dla PS‑1 lub 190–207V DC dla PS‑2, które podajesz na hamulec;
   • sterowanie – załączaj hamulec poprzez odpowiedni stycznik (np. K), zsynchronizowany z obwodem silnika; przy wyłączeniu prąd wygasza układ prostowniczy;
   • złącza wtykowe (IS) – dolna część bywa fabrycznie okablowana (z prostownikiem); górną część wystarczy wpiąć i zasilić zgodnie ze schematem.

   Przykładowy, uproszczony schemat (SEW, hamulec BMG02):

   Skrzynka zaciskowa: U V W TF TF
| | | 1 2
Zasilanie: L1 L2 L3
Prostownik BG1.2: AC → wejście, DC → TF1/TF2 (cewka hamulca)

4. Podłącz dodatki (opcjonalnie)

   Elementy pomocnicze, takie jak termistory/termostaty uzwojeń lub enkoder/czujniki, wyprowadź na osobną listwę zaciskową i podłącz do sterownika zgodnie ze schematem producenta.

5. Zamknij i przetestuj

   Wykonaj poniższe czynności:

   • montaż osłony – zamknij skrzynkę zaciskową i dokręć śruby zgodnie ze specyfikacją;
   • pierwsze uruchomienie – włącz zasilanie bez obciążenia; sprawdź kierunek obrotów (w razie potrzeby zamień L1 z L2);
   • test hamulca – załącz silnik (hamulec powinien być zwolniony), po wyłączeniu sprawdź zatrzymanie wału w czasie < 1 s (zgodnie z danymi producenta);
   • pomiary kontrolne – zmierz napięcie DC na cewce hamulca i porównaj z wymaganiami z tabliczki znamionowej.

Najważniejsze porady i wskazówki

Poniżej znajdziesz najczęstsze błędy, ich konsekwencje oraz zalecane rozwiązania:

Dodatkowe wskazówki:

• regulacja – moment hamowania ustawiaj wyłącznie zgodnie z instrukcją (zwykle nakrętką regulacyjną), nie rozbieraj zespołu hamulca bez potrzeby;
• ręczne zwalnianie – stosuj tylko do celów serwisowych, nie używaj jako trybu pracy ciągłej;
• inne typy napędów – dla silników bębnowych i niestandardowych steruj hamulcem poprzez właściwy stycznik (AC/DC) i zawsze sprawdzaj dedykowaną instrukcję producenta;
• normy i szczelność – kieruj się PN‑EN 60947, dobierz dławiki/uszczelki do wymaganego stopnia IP silnika;
• diagnozowanie problemów – gdy hamulec nie zwalnia, sprawdź diody prostownika i napięcie DC; przy nieprawidłowym kierunku obrotów zamień kolejność faz.

Instrukcja dotyczy standardowych silników trójfazowych (np. HPS, SEW). Dla specyficznych modeli korzystaj ze schematu producenta.