Jak samodzielnie podłączyć domofon dwużyłowy – krok po kroku
Domofon dwużyłowy wykorzystuje dwa przewody: jeden jako masę (wspólny), a drugi jako sygnałowy, na którym transmitowane są sygnały audio, dzwonka i impulsy do otwierania zamka. Podłączenie jest proste, ale wymaga identyfikacji przewodów multimetrzem – nie podłączaj „na czuja”. Poniższa instrukcja opiera się na standardowych systemach dwużyłowych (analogowych i cyfrowych) z uwzględnieniem typowych modeli, jak VIDOS, Cyfral czy OPTIMA.
Potrzebne narzędzia i materiały
Przygotuj przed rozpoczęciem prac:
- multimetr uniwersalny – do pomiaru napięcia DC i ciągłości przewodów; niezbędny;
- śrubokręty płaski i krzyżakowy – do zacisków i demontażu osłon;
- taśma izolacyjna lub etykiety – do czytelnego oznaczenia przewodów;
- przewód dwużyłowy – przekrój min. 0,5–1 mm², dla dłuższych dystansów zalecane >1 mm²;
- nowy unifon – z instrukcją i schematem podłączeń;
- kołki montażowe i uchwyt ścienny – zwykle w zestawie z unifonem.
Wskazówka: pracuj przy wyłączonym zasilaniu głównym. Sprawdź brak napięcia multimetrzem przed dotknięciem przewodów.
Krok 1 – przygotowanie i bezpieczeństwo
Na początek wykonaj podstawowe czynności przygotowawcze:
- Wyłącz zasilanie domofonu w rozdzielni (bezpiecznik lub wyłącznik).
- Zdemontuj stary unifon (odkręć obudowę, odłącz przewody).
- Zanotuj kolory przewodów wychodzących ze ściany (np. biały, brązowy – typowe w instalacjach).
- Ustaw miejsce pracy w dobrym oświetleniu i nie spiesz się.
Porada: zrób zdjęcia przewodów przed demontażem, aby uniknąć pomyłek.
Krok 2 – identyfikacja przewodów (kluczowy etap, 5–10 min)
W wielu modelach (np. Cyfral) przewody nie mają polaryzacji, ale zawsze to zweryfikuj na swojej instalacji.
Postępuj tak:
- Ustaw multimetr na napięcie DC 20 V. Podłącz sondy do obu przewodów – w spoczynku powinno być 6–12 V DC.
- Zidentyfikuj masę (oznaczenia: L/M/LINE) – to przewód z niższym potencjałem lub stałym napięciem względem drugiego.
- Wykonaj test przewodu sygnałowego (oznaczenia: S/AUDIO/DZW):
- podłącz multimetr między przewody,
- krótko zewrzyj podejrzany przewód sygnałowy z masą – jeśli zamek piknie lub się otworzy, to właściwy przewód.
- Oznacz przewody taśmą: „masa” i „sygnał”.
Uwaga: w starszych instalacjach przewody mogą być w puszce 6‑żyłowej – wybierz dowolne dwa ciągłe (sprawdź ciągłość multimetrzem). Unikaj zwarć dłuższych niż 1 s, by nie uszkodzić elektroniki.
Krok 3 – montaż unifonu w mieszkaniu
Po identyfikacji przewodów zamontuj nowy unifon:
- Zamocuj uchwyt ścienny kołkami (dopasowanymi do podłoża: beton – 6 mm, gips – 4 mm).
- Przeprowadź przewody przez otwór w uchwycie.
- Podłącz przewody do zacisków unifonu (zgodnie ze schematem producenta). Najczęściej spotykane oznaczenia to:
| Zacisk unifonu | Przewód | Typowe oznaczenie |
|---|---|---|
| L / LINE / M | masa | wspólny |
| S / AUDIO / DZW | sygnałowy | audio/dzwonek/zwarcie |
- Zawieś unifon na uchwycie (od góry do dołu).
- Wykonaj regulację: ustaw potencjometry głośności audio/dzwonka (z tyłu panelu, jeśli dostępne).
Pamiętaj o dodatkowych ustawieniach i wyjątkach:
- brak polaryzacji w większości modeli (np. VIDOS L1/L2),
- w cyfrowych (np. OPTIMA) ustaw jumpery/DIP‑switche (ostatni unifon ON, inne OFF; np. DIP11),
- dodatkowe zaciski SW‑/SW+ mogą służyć do przycisku dzwonka.
Porada: w systemach wielolokatorskich ustaw poprawny adres mieszkania (DIP‑switche lub dekoder).
Krok 4 – podłączenie panelu zewnętrznego (jeśli wymieniasz)
Jeśli instalujesz również panel zewnętrzny, zwróć uwagę na okablowanie i zasilanie:
- użyj przewodu dwużyłowego >1 mm² do zasilacza (14–15 VAC),
- zaciski panelu: LU (sygnał) i GND (masa),
- zasilacz podłącz do panelu; elektrozaczep podłącz bezpośrednio z wyjścia (2 przewody).
Krok 5 – testowanie i pierwsze uruchomienie
Po zakończeniu montażu wykonaj podstawowe testy funkcjonalne:
- Włącz zasilanie.
- Przeprowadź testy po kolei:
- dzwonek – naciśnij przycisk na panelu; unifon powinien zadzwonić,
- rozmowa – podnieś słuchawkę; sprawdź dwukierunkowe audio,
- otwarcie zamka – naciśnij przycisk; impuls powinien zwierać przewody i zwolnić elektrozaczep.
- Jeśli brak audio: delikatnie dostrój potencjometry na panelu/unifonie.
- W razie problemów sprawdź możliwe zwarcia, polaryzację przewodów lub ustawienia DIP‑switchy.
Najczęstsze błędy i rozwiązania
Sprawdź typowe problemy i sposoby ich usunięcia:
- brak dźwięku – zamienione przewody lub błędny DIP‑switch (ostatni unifon ON);
- nie otwiera zamka – błędna identyfikacja przewodu sygnałowego; powtórz test zwarcia z masą;
- szumy – za cienki przewód lub zakłócenia; zastosuj przewód o większym przekroju lub ekranowany;
- system wielolokatorski – nieprawidłowy adres mieszkania na dekoderze/DIP‑switchach.
Bezpieczeństwo
Zawsze wyłączaj zasilanie przy wszelkich zmianach w instalacji. Jeśli instalacja jest skomplikowana (np. wideodomofon), skonsultuj działania z elektrykiem. Po prawidłowym podłączeniu system powinien działać od razu po podstawowej kalibracji. Samodzielny montaż pozwala zaoszczędzić koszty i daje satysfakcję.
