Jak podłączyć dwie lampy pod jeden włącznik na jednym kablu – połączenie szeregowe (krok po kroku)
Podłączenie dwóch lamp pod jeden włącznik na jednym przewodzie najprościej realizuje się w układzie szeregowym, gdzie prąd płynie przez pierwszą lampę, potem przez drugą, a włącznik przerywa obwód.
W połączeniu szeregowym napięcie dzieli się między lampy, więc świecą wyraźnie słabiej niż w układzie równoległym. Rozwiązanie to bywa stosowane, gdy nie ma możliwości dołożenia przewodów, ale nie jest optymalne dla większości współczesnych źródeł światła.
Uwaga bezpieczeństwa (obowiązkowa): przed rozpoczęciem odłącz zasilanie w rozdzielnicy, sprawdź miernikiem brak napięcia i pracuj w suchym otoczeniu w rękawicach izolacyjnych. Jeśli nie masz doświadczenia, wezwij elektryka – błędy grożą porażeniem lub pożarem. Stosuj się do wymagań PN-EN 60364 i przepisów lokalnych. Pamiętaj o przewodzie ochronnym PE (zwykle wymagany – typowy kabel do oświetlenia to 3×1,5 mm²).
Zalety i wady połączenia szeregowego dwóch lamp
Dla porównania przedstawiamy kluczowe różnice między szeregowym a równoległym podłączeniem lamp:
| Charakterystyka | Połączenie szeregowe | Połączenie równoległe (zalecane) |
|---|---|---|
| Natężenie prądu | identyczne przez obie lampy | zależne od każdej lampy |
| Napięcie | dzieli się między lampy | pełne 230 V na każdej lampie |
| Jasność | zdecydowanie niższa (lampy świecą przygaszone) | pełna jasność |
| Niezawodność | awaria jednej gasi obie | awaria jednej nie gasi drugiej |
| Zastosowanie | rozwiązanie awaryjne na istniejącym przewodzie, niezalecane z typowymi żarówkami LED 230 V | rozwiązanie standardowe i zalecane |
Ważne: używaj lamp o identycznych parametrach. Połączenie szeregowe zwykle nie współpracuje poprawnie z lampami LED z wbudowanymi zasilaczami 230 V (mogą nie świecić, migać lub ulec uszkodzeniu). Dotyczy to także źródeł ESL/kompaktowych. Lampy niskonapięciowe 12 V wymagają transformatora dobranego do układu.
Potrzebne narzędzia i materiały
Przygotuj następujące narzędzia i materiały:
- śrubokręt płaski i krzyżakowy, obcinarki do przewodów oraz zaciskarkę,
- złączki WAGO lub kostki sprężynowe (do puszek hermetycznych),
- taśmę izolacyjną oraz miernik napięcia,
- puszkę połączeniową o stopniu ochrony IP44+,
- przewód z żyłami L, N i PE (najlepiej 3×1,5 mm² – brązowy L, niebieski N, żółto‑zielony PE).
Schemat połączenia szeregowego (opis tekstowy)
Poniżej uproszczony przebieg połączeń w postaci ścieżki sygnału:
Rozdzielnica → Włącznik (L) → Przewód 3×1,5 → Lampa 1 (wejście L → wyjście do Lampy 2) → Lampa 2 (wejście L → N) → powrót N do rozdzielnicy
Dla jasności, podstawowe połączenia wyglądają tak:
- faza (L) z włącznika do wejścia pierwszej lampy,
- wyjście pierwszej lampy do wejścia drugiej lampy,
- wyjście drugiej lampy do przewodu neutralnego (N).
Krok po kroku – montaż
-
Odłącz prąd i przygotuj instalację – wyłącz obwód w rozdzielnicy, zdejmij pokrywę włącznika i lamp; sprawdź miernikiem brak napięcia (0 V między L i N).
-
Przygotuj przewody przy włączniku – podłącz przewód fazowy (brązowy) z rozdzielnicy do zacisku L włącznika, a przewód wychodzący do lamp do zacisku wyjściowego włącznika (strona obciążenia).
-
Podłącz pierwszą lampę (koniec przewodu od włącznika) – wykonaj połączenia zgodnie z poniższym:
- brązowy (faza z włącznika) do zacisku L/wejścia lampy 1,
- z zacisku wyjściowego lampy 1 poprowadź krótki przewód do wejścia lampy 2,
- niebieski (N) pozostaw na razie niewykorzystany – połączysz go w następnym kroku.
-
Podłącz drugą lampę – wykonaj połączenia końcowe:
- wejście L lampy 2 podłącz do wyjścia z lampy 1,
- wyjście lampy 2 połącz z przewodem neutralnym (N) wracającym do rozdzielnicy,
- przewody ochronne PE (żółto‑zielone) wszystkich elementów połącz razem w puszce złączkami.
-
Zabezpiecz połączenia – zastosuj odpowiednie elementy i sprawdź mocowanie:
- użyj puszek hermetycznych i złączek WAGO 221‑413 (dla 3 przewodów),
- sprawdź dokręcenie zacisków (moment 0,5–0,8 Nm) i ułóż przewody bez naciągu,
- unikaj ostrych krawędzi i zapewnij odciążenie mechaniczne przewodów.
-
Zamontuj i przetestuj – zakończ montaż i sprawdź działanie:
- złóż lampy, włącznik i puszki,
- włącz zasilanie i sprawdź miernikiem obecność fazy po załączeniu,
- test: włącznik zapala obie lampy jednocześnie (światło będzie słabsze).
Częste problemy i wskazówki
Poniżej znajdziesz najczęstsze sytuacje i sposoby postępowania:
- lampy nie świecą równo – sprawdź identyczność parametrów źródeł światła oraz dokręcenie/zaciski połączeń;
- jedna lampa nie działa – w szeregu przerwa w jednej gasi obie: wymień uszkodzoną lub rozważ przejście na układ równoległy;
- przeciążenie obwodu – suma mocy lamp podzielona przez 230 V nie może przekraczać prądu zabezpieczenia (np. B10/B16);
- alternatywa równoległa na jednym kablu – bardziej wymagająca: rozgałęź fazę w puszce przy lampach, N i PE prowadź wspólnie; lampy świecą pełną jasnością, a obciążenia się sumują;
- LED-y migają – zastosuj dedykowany moduł/filtr producenta lub właściwy zasilacz; przy problemach skonsultuj rozwiązanie z elektrykiem;
- nowoczesne sterowanie – do niezależnego sterowania rozważ przekaźnik bistabilny dwukanałowy lub moduły bezprzewodowe (np. Zigbee) bez wymiany przewodu.
Ta metoda dotyczy instalacji 230 V AC. Jeśli planujesz integrację z systemem inteligentnego domu, dodaj odpowiednie moduły zgodne z instalacją i udokumentuj zmiany w książce obiektu.
