Czujnik zmierzchu – jak podłączyć? schemat i instrukcja krok po kroku
Czujnik zmierzchu (automat zmierzchowy) najczęściej podłącza się do trzech zacisków: L (wejściowa faza z instalacji), N (przewód neutralny wspólny dla czujnika i lampy) oraz L’ lub IN~ (wyjście fazowe do lampy). Schemat jest uniwersalny dla większości modeli domowych na 230 V, jednak zawsze sprawdź instrukcję konkretnego producenta.
Schemat podłączenia czujnika zmierzchu (typowy model zintegrowany)
Poglądowy schemat połączeń dla typowego modelu 230 V wygląda następująco:
Instalacja elektryczna Czujnik zmierzchu Lampa
----------------------- ----------------------- ----------------
L (brązowy, faza) ─────► L (wejście fazy) ───► L (brązowy)
N (niebieski) ─────► N (neutralny) ───► N (niebieski)
L'/IN~ (wyjście) ◄───── wyjście do lampy —
Znaczenie zacisków i przewodów:
- L – przewód fazowy z instalacji (zwykle brązowy);
- N – przewód neutralny (niebieski), podłączany równolegle do czujnika i do lampy;
- L’/IN~ – wyjście fazowe z czujnika do lampy (brązowy przewód lampy);
- sonda zewnętrzna – jeśli czujnik ją posiada (np. AZ‑112), podłącz do dedykowanych zacisków producenta (często 5 i 6).
Dla modeli modułowych na szynę DIN (np. AZ‑B) standardowe oznaczenia zacisków są następujące:
| Zacisk | Funkcja |
|---|---|
| 1 | L – wejście fazy zasilania |
| 3 | L’ – wyjście fazy do lampy |
| 4 | N – przewód neutralny wspólny |
| 5–6 | podłączenie sondy zewnętrznej (zgodnie z instrukcją) |
Przygotowanie do montażu – potrzebne elementy i narzędzia
Przygotuj następujące elementy i narzędzia:
- czujnik zmierzchu – wersja na 230 V do zastosowań domowych; zwróć uwagę na maksymalną obciążalność (np. 10 A);
- przewody – 3×1,5 mm² lub 3×2,5 mm² (dobierz do mocy i długości obwodu);
- narzędzia – śrubokręt, miernik/próbnik napięcia, szybkozłączki; zalecane uprawnienia SEP dla bezpieczeństwa;
- oprawa oświetleniowa – kompatybilne lampy LED/żarowe o odpowiedniej mocy.
Wskazówka: wybierz czujnik z regulacją LUX (próg natężenia światła) i TIME (czas działania); unikaj modeli bez histerezy, które mogą powodować migotanie.
Krok po kroku – instalacja czujnika zmierzchu
-
Wyłącz zasilanie. Ustaw bezpiecznik w pozycji OFF. Sprawdź brak napięcia próbnikiem lub miernikiem.
-
Wybierz miejsce montażu. Umieść czujnik w dobrze doświetlonym punkcie zewnętrznym, osłoniętym od sztucznego światła (np. pod daszkiem), na wysokości 1,5–2,5 m, najlepiej skierowany na północ.
-
Zweryfikuj przewody w lampie. Na chwilę włącz zasilanie i zidentyfikuj: brązowy do L, niebieski do N, zielono‑żółty do PE. Następnie ponownie wyłącz zasilanie.
-
Przygotuj czujnik. Otwórz obudowę i poluzuj zaciski: L, N, L’/IN~.
-
Podłącz przewody z instalacji. Brązowy (L, faza) prowadź do zacisku L; niebieski (N) do zacisku N.
-
Podłącz przewody z lampy zgodnie z poniższymi wskazówkami:
- brązowy (faza lampy) → do zacisku L’/IN~,
- niebieski (N lampy) → do zacisku N (wspólnie z N instalacji),
- użyj szybkozłączki, jeśli przewody są grube lub wielożyłowe.
-
Podłącz sondę zewnętrzną (jeśli występuje). Prowadź do dedykowanych zacisków zgodnie z instrukcją (najczęściej dwa przewody: + i −).
-
Zamocuj czujnik. Umieść w obudowie lampy, puszce hermetycznej lub na szynie DIN w rozdzielnicy (w zależności od modelu).
-
Sprawdź połączenia. Skontroluj zaciski, wykonaj pomiar ciągłości i upewnij się, że nie ma zwarć.
-
Włącz zasilanie i przetestuj działanie. Zasłoń czujnik dłonią lub poczekaj do zmierzchu – lampa powinna się włączyć. Wyreguluj LUX (np. 5–50 LUX) oraz TIME (czas świecenia).
-
Załóż klosz i dociśnij uszczelki. Skontroluj działanie po 24 godzinach w realnych warunkach.
Najważniejsze porady i wskazówki
Poniższe praktyczne wskazówki pomogą uniknąć najczęstszych problemów:
- bezpieczeństwo – prace wykonuj wyłącznie przy wyłączonym zasilaniu; w razie wątpliwości skorzystaj z pomocy elektryka z uprawnieniami SEP;
- kompatybilność – czujniki na 230 V współpracują z LED, ale sprawdź maksymalne obciążenie (np. 300 W LED); dla 12/24 V wymagany jest odpowiedni zasilacz/transformator;
- diagnostyka usterek – nie włącza się: zbyt jasno lub zakłócenie światłem sztucznym; świeci stale: nieprawidłowy próg LUX; migotanie: brak histerezy lub zbyt małe obciążenie;
- warianty połączeń – modele z programatorem: L/N do zasilania, wyjście do lampy na dolnych zaciskach; z dodatkowym włącznikiem: prowadź fazę przez wyłącznik do L czujnika;
- oszczędność energii – automatyczne wyłączanie światła za dnia pozwala ograniczyć zużycie o ok. 30–50%.
