Jak podłączyć czujnik zmierzchu (zmierzchówkę)? krok po kroku
Czujnik zmierzchu (zwany potocznie zmierzchówką) to urządzenie automatycznie włączające oświetlenie po zapadnięciu zmroku i wyłączające je o świcie, na podstawie natężenia światła. Podłączenie zależy od modelu (najczęściej 3- lub 4-zaciskowy, zasilany 230 V AC), ale standardowe oznaczenia ułatwiają montaż: L (faza wejściowa, brązowy), N (neutralny, niebieski), L out lub in~ (faza wyjściowa do lampy, brązowy/czarny).
Ważne informacje przed montażem
Zanim rozpoczniesz prace, zwróć uwagę na kluczowe kwestie bezpieczeństwa, doboru sprzętu i sposobu prowadzenia przewodów:
- bezpieczeństwo – prace wykonuj tylko po wyłączeniu zasilania w rozdzielnicy (bezpieczniki lub wyłącznik główny), sprawdź miernikiem lub próbnikiem brak napięcia; zalecane kwalifikacje SEP dla instalacji elektrycznych;
- parametry czujnika – wybierz model 230 V AC (domowy standard), IP65 (odporność na zewnątrz), z regulacją LUX (np. 3–2000 lx) i TIME (np. 1–9 h lub do świtu);
- materiały potrzebne – przewody 3×1,5 mm² lub 3×2,5 mm² (zależnie od obciążenia), szybkozłączki, wkrętak krzyżowy, miernik;
- rodzaje podłączeń – najczęstsze – 3 zaciski (L, N, wyjście do żarówki); spotykane także 4 zaciski lub z sondą zewnętrzną (dodatkowe zaciski 5/6);
- uwagi instalacyjne – czujnik steruje fazą (L); przewód neutralny lampy (N) musi być wspólny z N instalacji; w przypadku LED wybieraj modele z histerezą, aby uniknąć migotania.
Krok po kroku – podłączenie standardowego czujnika 3-zaciskowego (do istniejącej lampy)
- Odłącz zasilanie – wyłącz bezpieczniki w rozdzielnicy i sprawdź miernikiem brak napięcia na przewodach;
- Zdemontuj lampę – zdejmij klosz oprawy i sprawdź podłączenia: brązowy do L, niebieski do N, zielono‑żółty do PE (uziemienie); włącz na chwilę zasilanie wyłącznie do weryfikacji oznaczeń, następnie ponownie wyłącz;
- Przygotuj czujnik – zidentyfikuj zaciski: L (wejście fazy), N (neutralny), środkowy in~ lub L out (wyjście fazowe do lampy);
- Podłącz przewody zasilające z instalacji – niebieski (N) podłącz do zacisku N czujnika; brązowy (L) podłącz do zacisku L czujnika;
- Podłącz przewody lampy – brązowy (faza lampy) podłącz do zacisku in~ lub L out czujnika; niebieski (N lampy) połącz z N instalacji – wspólnie z N czujnika (użyj kostki zaciskowej, jeśli potrzeba);
- Sonda zewnętrzna (jeśli występuje) – podłącz do dedykowanych zacisków (np. 5/6) zgodnie z instrukcją modelu i umieść w miejscu o stałym dostępie do światła dziennego;
- Zamocuj czujnik – w rozdzielnicy na szynie DIN lub w puszce montażowej; dla zastosowań zewnętrznych stosuj obudowę o klasie IP65;
- Sprawdź połączenia – skontroluj dokręcenie przewodów, brak zwarć i poprawność fazy przy użyciu miernika;
- Testuj działanie – włącz zasilanie; zasłoń sondę dłonią lub przeprowadź test w ciemności – lampa powinna się włączyć; wyreguluj LUX (próg załączenia) i TIME (czas świecenia);
- Zamknij oprawę – załóż klosz i wykonaj próbę w warunkach rzeczywistych (od zmierzchu do świtu).
Schemat typowy (opisowy dla czujnika 3‑zaciskowego):
Instalacja Czujnik Lampa
L (brązowy) ---> L
N (niebieski) ---> N <--- N (niebieski lampy)
in~ / L out ---> L (brązowy lampy)
Dla modelu 4‑zaciskowego (np. AZ‑B): 1 = L in, 3 = L out, 4 = N wspólny (opcjonalnie 5/6 = sonda).
Podłączenie wariantowe
Poniższa tabela zestawia popularne warianty montażu wraz z najważniejszymi uwagami instalacyjnymi:
| Wariant | Schemat kluczowy | Uwagi |
|---|---|---|
| Automat DIN (np. AZ‑B) | 1: L in, 3: L out, 4: N wspólny, 5/6: sonda | Montaż w rozdzielnicy, z zabezpieczeniem B10/B16. |
| 12–24 V DC | Brązowy: +, czarny: −, popielaty: PWM (sterowanie) | Tylko z zasilaczem DC, nie 230 V. |
| Z zewnętrznym fotoelementem | Dodatkowe zaciski na sondę | Sonda poza obudową, szczególnie przy oprawach LED. |
Porady i wskazówki
Aby instalacja działała stabilnie i bezawaryjnie, zwróć uwagę na poniższe aspekty:
- regulacja – parametr LUX testuj w różnych warunkach (słabe światło = wcześniejsze załączenie), TIME ustaw na 1–9 h lub „do świtu” dla oszczędności;
- rozwiązywanie problemów – jeśli lampa nie działa lub migocze, sprawdź histerezę (różnicę progów włącz/wyłącz), kompatybilność z LED oraz ewentualne odbicia światła;
- prawidłowy montaż – czujnik montuj w cieniu, sondę umieszczaj na zewnątrz i z dala od bezpośredniego słońca oraz sztucznego światła;
- obciążalność – dopasuj prąd/moc do opraw (np. maks. 10–16 A) i sprawdź parametry producenta;
- integracja smart – możliwe dołączenie do systemu inteligentnego domu (np. za zasilaczem lub między lampami);
- typowe błędy – nie prowadź osobnego N dla lampy (musi być wspólny), nie montuj czujnika w przewodzie neutralnym, zawsze testuj instalację przed zamknięciem kloszy.
