Wyłącznik zmierzchowy to urządzenie, które automatycznie włącza i wyłącza oświetlenie w zależności od natężenia światła otoczenia. Prawidłowe podłączenie wymaga zachowania procedury krok po kroku i rygorystycznego przestrzegania zasad bezpieczeństwa.
Przygotowanie do instalacji
Zanim zaczniesz montaż, przygotuj niezbędne materiały i narzędzia:
- wyłącznik zmierzchowy (czujnik zmierzchowy lub automat zmierzchowy modułowy),
- zewnętrzny czujnik światła (jeśli urządzenie go posiada),
- wkrętak krzyżowy o średnicy do 3,5 mm,
- miernik lub próbnik napięcia,
- szybkozłączki (opcjonalnie, jeśli zaciski śrubowe są za małe).
Bezpieczeństwo przede wszystkim – wyłącz zasilanie w obwodzie, w którym będziesz pracować, ustawiając odpowiedni bezpiecznik w pozycji wyłączonej. Przed przystąpieniem do instalacji upewnij się miernikiem, że na przewodach przyłączeniowych nie występuje napięcie.
Sprawdzenie istniejących połączeń
Wykonaj następujące czynności kontrolne, aby zweryfikować prawidłowość okablowania:
- Zdejmij klosz lampy i sprawdź jej podłączenia.
- Włącz na chwilę bezpieczniki, aby za pomocą miernika potwierdzić poprawność obwodu.
- Zweryfikuj oznaczenia przewodów według poniższej tabeli:
| Kolor przewodu | Zacisk | Funkcja |
|---|---|---|
| brązowy | L | faza (zasilanie) |
| niebieski | N | neutralny |
| zielony lub zielono-żółty | PE | przewód ochronny (uziemienie) |
Po weryfikacji wyłącz ponownie bezpieczniki i potwierdź brak napięcia na przewodach.
Krok po kroku – podłączenie wyłącznika zmierzchowego
Etap 1 – przygotowanie przewodów zasilających
Pamiętaj: bezpieczniki muszą być wyłączone przez cały czas pracy. Przygotuj przewody z istniejącej instalacji elektrycznej i oczyść ich końce (zdejmij izolację na odpowiednią długość), aby zapewnić pewny kontakt w zaciskach.
Etap 2 – odkręcenie zacisków
Odkręć zaciski śrubowe w wyłączniku zmierzchowym. Większość urządzeń posiada 3 zaciski opisane następująco:
- L – przewód fazowy;
- N – przewód neutralny;
- IN~ – wyjście do lampy.
Niektóre modele posiadają 4 zaciski, gdzie osobne pary służą do podłączenia zasilania i lampy.
Etap 3 – podłączenie zasilania
Podłącz przewód niebieski (N) do zacisku N oraz przewód brązowy (L) do zacisku L. Dokręć zaciski z wyczuciem, tak aby przewody nie wysuwały się z gniazd.
Etap 4 – podłączenie lampy
Przewód brązowy z lampy podłącz do zacisku wyjściowego IN~. Przewód niebieski z lampy podłącz do zacisku N (wspólnie z przewodem neutralnym instalacji).
Ważna informacja: w większości automatów zmierzchowych sterowanie odbywa się po stronie fazy, dlatego drugi przewód żarówki należy połączyć bezpośrednio z przewodem neutralnym (N) (np. przy użyciu kostki lub szybkozłączki).
Etap 5 – podłączenie czujnika zewnętrznego (jeśli dotyczy)
Jeśli twoje urządzenie posiada sondę zewnętrzną, postępuj zgodnie z poniższymi wskazówkami:
- przygotuj czujnik – sprawdź długość przewodu i lokalizację montażu;
- podłącz do dedykowanych zacisków – zwykle są to zaciski 5 i 6 w urządzeniu;
- sprawdź instrukcję modelu – szczegóły połączeń i biegunowości znajdują się w dokumentacji producenta.
Ustawienie parametrów pracy
Wyłącznik zmierzchowy posiada regulacyjny potencjometr LUX (pokrętło), który pozwala dopasować czułość działania do warunków oświetleniowych:
- pokrętło bywa oznaczone zakresem (np. 3–2000 lx) lub symbolami (księżyc – słabe oświetlenie, słońce – pełne nasłonecznienie),
- przesunięcie wskaźnika ustala moment włączenia i wyłączenia oświetlenia,
- dokładne ustawienie dobierz do lokalnych warunków i własnych preferencji.
Niektóre modele posiadają dodatkowe pokrętło TIME, które reguluje czas świecenia lampy (np. 1–9 godzin lub tryb „od zmierzchu do świtu”).
Testowanie działania
Włącz bezpieczniki, a następnie przetestuj reakcję czujnika, ograniczając dopływ światła do sondy (np. przygaś światło w pomieszczeniu lub zasłoń czujnik dłonią).
Po wstępnym sprawdzeniu wykonaj poniższe kroki kontrolne:
- Zweryfikuj, czy czujnik prawidłowo reaguje na zmianę natężenia światła.
- Sprawdź połączenia miernikiem lub próbnikiem napięcia.
- Jeśli wszystko działa poprawnie, zamontuj klosz lampy i uporządkuj przewody.
Regulacja i dostosowanie
Po pomyślnej instalacji dokonaj finałowych korekt ustawień:
- Przetestuj próg zadziałania LUX i oceń, czy spełnia twoje oczekiwania.
- W razie potrzeby wyreguluj pokrętła LUX oraz TIME (jeśli urządzenie je posiada).
- Dopasuj progi włączenia i wyłączenia oświetlenia do warunków w danym miejscu.
Ważne wskazówki i parametry
Przed wyborem i montażem zwróć uwagę na kluczowe specyfikacje urządzenia:
- Zasilanie – większość czujników zasilana jest 230 V, w ofercie dostępne są także wersje 12 V lub 24 V;
- Stopień ochrony – do zastosowań zewnętrznych zalecane jest IP65 (odporność na pył i strugi wody);
- Temperatura pracy – sprawdź zalecany zakres dla konkretnego modelu i warunków montażu.
Nigdy nie pracuj przy włączonym zasilaniu i zawsze weryfikuj brak napięcia przed dotknięciem przewodów.
