Jak podłączyć siłownik zaworu mieszającego, czterodrogowego?

Podłączenie siłownika do zaworu mieszającego czterodrogowego – szczegółowa instrukcja krok po kroku

Podłączenie siłownika do zaworu mieszającego czterodrogowego polega na demontażu pokrętła ręcznego, ustawieniu zawieradła w pozycji środkowej (pionowej), zamontowaniu adaptera lub korony montażowej z blokiem i przykręceniu siłownika za pomocą śrub montażowych. Proces ten jest prosty, ale wymaga precyzji, aby uniknąć błędów w regulacji temperatury w instalacji grzewczej. Poniższa instrukcja opiera się na standardowych systemach jak AFRISO ProClick, ARV czy ACT, z uwzględnieniem zaworów 4-drogowych.

Potrzebne narzędzia i elementy

Przygotuj następujące narzędzia i podzespoły:

• śrubokręt – płaski lub krzyżakowy;
• klucz imbusowy – najczęściej 6 mm (dla wybranych modeli);
• zestaw montażowy siłownika – adapter/korona montażowa, blok montażowy, śruby stopujące/montażowe (zwykle 2 szt.) oraz śruba M5 (w niektórych modelach);
• siłownik elektryczny – np. ARM ProClick, ART.21; opcjonalnie zintegrowany regulator, jak ACT 443;
• regulator temperatury – z czujnikami (powrotu, zasilania, zewnętrznym) i podłączeniem pompy obiegowej.

Wskazówka – przed montażem odłącz zasilanie regulatora i spuść ciśnienie z instalacji, aby uniknąć oparzeń lub zalania.

Krok po kroku – montaż mechaniczny siłownika na zaworze

Wykonaj poniższe kroki:

1. Zdemontuj pokrętło ręczne zaworu.

   Ściągnij pokrętło (pociągnij w osi trzpienia lub delikatnie podważ płaskim śrubokrętem), usuń niebieski element wskazujący i odkręć śrubę trzymającą pokrętło (imbusową lub zwykłą). Odsłoni się trzpień z wyfrezowaniem wskazującym pozycję zawieradła (rdzenia zaworu).

2. Ustaw zawieradło w pozycji środkowej (pionowej).

   Wyfrezowanie na trzpieniu pokazuje kierunek zawieradła – dla zaworu 4-drogowego ustaw je pionowo (na „piątkę”, czyli 50% otwarcia: połowa wody ciepłej miesza się z powrotem). To chroni pompę i kocioł przed zbyt niską temperaturą powrotu.

3. Zamontuj element montażowy (adapter/koronę).

   Nałóż koronę lub adapter na trzpień – wyfrezowania muszą idealnie pasować (sprawdź strzałkę/trójkącik na elemencie wskazujący pozycję). Przykręć element montażowy śrubą z wyczuciem (nie za mocno, aby nie uszkodzić trzpienia). Wkręć dwie śruby stopujące po przeciwległych stronach (uwzględnij pozycję przewodu siłownika, aby nie kolidowały).

4. Załóż siłownik na zawór.

   Dopasuj wyfrezowania siłownika do korony/adaptera i dociśnij – powinien zatrzasnąć się z wyraźnym kliknięciem. Dokręć śrubę montażową (np. M5 z siłą 1–2 Nm). W modelach ProClick rozprzęgnij siłownik przyciskiem, aby przełączył się na tryb automatyczny.

Porada – jeśli zawór ma już adapter, wymień go na dedykowany do wybranego siłownika. Pompę zawsze montuj po stronie zmieszanego czynnika, aby nie pracowała przy 100% zamknięciu zaworu.

Podłączenie elektryczne i konfiguracja regulatora

Postępuj według poniższych kroków:

1. Podłącz czujniki i pompę:

   • czujnik powrotu do źródła ciepła,
   • czujnik na wyjściu do instalacji,
   • czujnik temperatury zewnętrznej,
   • pompa obiegowa podłączona do regulatora.

2. Podłącz siłownik do regulatora. W regulatorze (np. V-THERM lub ACT) wybierz typ zaworu: czterodrogowy. Ustaw kierunek otwarcia (np. w prawo/lewo, zgodnie ze schematem hydraulicznym). Podłącz przewody siłownika do zacisków regulatora – sprawdź polaryzację i napięcie zasilania: 230 V AC lub 24 V.

3. Uruchom i skonfiguruj. Włącz zasilanie regulatora. Wejdź do menu, wybierz język (polski), schemat z zaworem 4-drogowym i parametry pracy: moc obiegu = moc źródła ciepła, zadana ΔT (różnica temperatur zasilanie–powrót). Przetestuj ruch siłownika ręcznie przyciskiem.

Wskazówka – oblicz wielkość zaworu ze wzoru: moc obiegu / ΔT (np. 10 kW / 20°C), a następnie dobierz odpowiedni rozmiar. Zawór 4-drogowy podnosi temperaturę powrotu do kotła, chroniąc go przed kondensacją.

Najczęstsze błędy i porady

Zwróć uwagę na częste potknięcia i praktyczne wskazówki:

• Błąd – niewłaściwa pozycja zawieradła powoduje nierównomierną mieszankę lub blokadę pompy;
• Rozwiązanie – zawsze sprawdzaj wyfrezowanie na trzpieniu i strzałki na adapterze/koronie;
• Montaż pompy – po stronie zmieszanego medium minimalizuje hałas i zużycie;
• Instalacje z ekogroszkiem – zawór chroni powrót do kotła (temp. >55°C);
• Po montażu – monitoruj temperatury przez 24 h i w razie potrzeby skalibruj regulator;
• Bezpieczeństwo – stosuj zawory kulowe na zasilaniu i powrocie (gwint G3/4″) do szybkiej izolacji układu.

Ta procedura dotyczy większości siłowników (AFRISO, ART, MIX M4); dla specyficznego modelu sprawdź instrukcję producenta. Prawidłowy montaż zapewnia stabilną temperaturę obiegu i wysoką żywotność instalacji.