Jak podłączyć licznik trójfazowy? Schemat i instrukcja krok po kroku
Podłączenie licznika trójfazowego musi wykonywać wykwalifikowany elektryk z uprawnieniami SEP, aby zapewnić bezpieczeństwo i zgodność z normami (np. PN-EN 50470).
Nigdy nie wykonuj prac samodzielnie pod napięciem – grozi to porażeniem prądem, pożarem lub uszkodzeniem instalacji.
Licznik trójfazowy mierzy zużycie energii na trzech fazach (L1, L2, L3) oraz przewodzie neutralnym (N), rejestrując energię czynną i bierną dla precyzyjnego monitoringu.
Dostępne są dwa warianty montażu: pomiar bezpośredni (typowo do ok. 100 A na fazę) oraz pomiar półpośredni z przekładnikami prądowymi CT (np. wtórne 5 A) dla większych prądów.
Potrzebne narzędzia i materiały
Do montażu przygotuj:
- śrubokręty izolowane (różne rozmiary),
- klucz dynamometryczny, szczypce do ściągania izolacji, miernik napięcia,
- kable/przewody z końcówkami (przekroje zgodne z obciążeniem, np. 4×16 mm² lub większe),
- dławiki kablowe, bezpieczniki, listwy przyłączeniowe – elementy certyfikowane (CE, VDE),
- dla pomiaru półpośredniego: przekładniki prądowe CT.
Sprawdź dokumentację licznika – zaciski to zazwyczaj L1 IN/OUT, L2 IN/OUT, L3 IN/OUT, N IN/OUT (wejście od sieci, wyjście do odbiorników).
Schemat podłączenia licznika trójfazowego (pomiar bezpośredni)
Skorzystaj z poniższego schematu poglądowego i zawsze dostosuj go do dokumentacji konkretnego modelu:
| Strona wejściowa (od sieci/sieciowego bezpiecznika) | Licznik | Strona wyjściowa (do odbiorników) |
|---|---|---|
| L1 (brązowy) → L1 IN | L1 | L1 OUT → L1 odbiornik |
| L2 (czarny) → L2 IN | L2 | L2 OUT → L2 odbiornik |
| L3 (szary) → L3 IN | L3 | L3 OUT → L3 odbiornik |
| N (niebieski) → N IN | N | N OUT → N odbiornik |
| PE (żółto-zielony) – omija licznik | PE | PE – bezpośrednio |
Uwaga: zachowaj kolejność faz (L1–L2–L3) zgodną z instalacją. Sprawdź ją wskaźnikiem kolejności faz lub w dokumentacji, aby uniknąć błędnych odczytów. W pomiarze półpośrednim prądy przepływają przez CT (pierwotne na L1/L2/L3, wtórne do zacisków prądowych licznika).
Instrukcja krok po kroku
Poniższe kroki mają charakter ogólny i służą elektrykowi jako ramowe wytyczne:
- Wyłącz zasilanie – odłącz główny wyłącznik lub bezpieczniki po stronie sieciowej; zmierz napięcie miernikiem i potwierdź 0 V na wszystkich fazach;
- Przygotuj miejsce montażu – zamontuj licznik na szynie DIN w rozdzielnicy (wewnątrz lub na zewnątrz, w obudowie IP54+); zdejmij pokrywę, przygotuj przewody i ściągnij izolację (ok. 10–15 mm);
- Identyfikuj przewody – oznacz L1, L2, L3, N i PE:
- fazy: L1 brązowy, L2 czarny, L3 szary,
- N: niebieski,
- PE: żółto-zielony (nie podłączaj do licznika).
- Podłącz przewody wejściowe (od sieci) – wprowadź L1/L2/L3/N do zacisków IN (często w górnej części obudowy) i dokręć śruby zalecanym momentem przy użyciu klucza dynamometrycznego;
- Podłącz przewody wyjściowe (do odbiorników) – zachowaj zgodność kolejności faz; z zacisków OUT wyprowadź przewody do instalacji odbiorczej; opcjonalnie podłącz wyjście impulsowe lub RS-485 (MODBUS) do monitoringu;
- Sprawdź połączenia – wykonaj kontrolę wzrokową (brak luźnych śrub, właściwa izolacja) oraz pomiary (ciągłość obwodów, brak zwarć między fazami/N/PE);
- Uruchom i przetestuj:
- włącz zasilanie stopniowo (najpierw bez odbiorników),
- sprawdź odczyty na wyświetlaczu (każda faza osobno i suma),
- monitoruj przez 24 h – porównaj z poprzednimi danymi,
- zabezpiecz połączenia i licznik plombami.
Najważniejsze porady i wskazówki
Aby uniknąć awarii, nieprawidłowych odczytów oraz zagrożeń, pamiętaj o poniższych zasadach:
- bezpieczeństwo – zawsze odcinaj napięcie i używaj izolowanych narzędzi; w instalacjach powyżej 63 A stosuj pomiar półpośredni z CT;
- błędy do uniknięcia – zamiana faz (błędne kierunki obrotów), podłączenie N do fazy, zbyt mały przekrój przewodów (przegrzanie), brak uziemienia;
- nie podłączaj jako jednofazowy – stosowanie trzyfazowego licznika jak jednofazowego prowadzi do błędnych odczytów i problemów z rozliczeniami;
- normy i legalność – wymagane zgłoszenie do OSD (np. Tauron, PGE); licznik musi mieć aktualną legalizację i spełniać PN-EN 50470;
- diagnostyka problemów – przy nierównych odczytach sprawdź balans obciążenia faz, dokręcenie złącz oraz stan licznika.
W razie wątpliwości skonsultuj się z elektrykiem – nieprawidłowe podłączenie grozi pożarem, porażeniem i konsekwencjami prawnymi.
