Jak podłączyć agregat (sprężarkę) z lodówki na krótko – szczegółowa instrukcja krok po kroku
Podłączenie agregatu z lodówki „na krótko” oznacza ominięcie termostatu i elementów sterujących, aby uruchomić silnik kompresora bezpośrednio z sieci 230 V, przekształcając go w prosty kompresor powietrza (np. do pompowania kół).
Pracujesz z napięciem 220–240 V – zawsze odłączaj wtyczkę przed jakimikolwiek pracami, używaj izolowanych narzędzi i nigdy nie dotykaj przewodów pod napięciem. Nie wszystkie agregaty się nadają (sprawdź uzwojenia multimetrem), a silnik jednofazowy wymaga prawidłowego ominięcia PTC (pozystora rozruchowego) lub użycia kondensatora rozruchowego.
Wymagane narzędzia i materiały
Przygotuj poniższe narzędzia i materiały:
- śrubokręt płaski i krzyżakowy,
- multimetr (do pomiaru rezystancji uzwojeń),
- złączki izolacyjne, taśma izolacyjna lub lutownica,
- kondensator rozruchowy (ok. 20–50 µF, 250–400 V – jeśli wymagany, sprawdź model),
- wtyczka 230 V z przewodem,
- rurki/węże do podłączenia powietrza (odpowietrzenie i wlot).
Krok 1 – demontaż i przygotowanie agregatu
Wykonaj przygotowanie zgodnie z poniższymi krokami:
- Wyjmij agregat ze złomowanej lodówki (zwykle na dole z tyłu).
- Odłącz wszystkie rurki chłodnicze: ssak (grubsza, niskie ciśnienie), tłoczna (cienka, wysokie ciśnienie), kapilara (bardzo cienka). Użyj klucza do odcięcia i zatkaj końce, aby nie uciekł olej.
- Odkręć obudowę (bok lub dekiel) i zlokalizuj elementy sterujące oraz przewody (zwykle: brązowy L, niebieski N, żółto-zielony PE).
- Wyjmij termostat – odetnij lub odkręć jego przewody, nie będzie potrzebny.
Krok 2 – identyfikacja przewodów silnika (uzwojenia)
Silnik ma trzy wyprowadzenia: Common (C), Run (R) i Start (S). Sprawdź je multimetrem (omomierz), aby potwierdzić, który jest który:
Typowe odczyty rezystancji będą następujące:
- pomiędzy C a R: niska rezystancja (kilka omów),
- pomiędzy C a S: wyższa rezystancja (kilkadziesiąt omów),
- pomiędzy R a S: najwyższa (suma poprzednich),
- brak zwarcia do masy (nieskończoność) – w przeciwnym razie agregat do wyrzutu.
Przykładowe oznaczenia i kolory przewodów (mogą się różnić w zależności od modelu, np. Electrolux GR50A):
| Przewód | Kolor | Funkcja |
|---|---|---|
| Common (C) | żółty/czarny | punkt wspólny |
| Run (R) | brązowy | uzwojenie robocze |
| Start (S) | niebieski/czarny | uzwojenie rozruchowe (przez PTC/kondensator) |
Krok 3 – podłączenie „na krótko” (ominięcie termostatu i PTC)
Pracuj metodycznie i upewnij się, że w każdym kroku przewody są rozłączone od sieci.
Wariant 1 – prosty
Jeżeli masz dostęp do fabrycznej kostki i oznaczeń pinów, wykonaj poniższe:
- Zlokalizuj piny na kostce/stykach (np. pin 5 i pin 8 w typowych układach).
- Połącz złączką pin 5 (zwykle od termostatu) z pinem 8 (wejście zasilania silnika).
- Podłącz: L (brązowy) do C+R (połączone), N (niebieski) do S, a PE do masy obudowy.
- Włóż wtyczkę do gniazda 230 V – kompresor powinien ruszyć i tłoczyć powietrze.
Wariant 2 – z pomiarem (bezpieczniejszy)
Gdy brak pewności co do pinów lub układu rozruchowego, postępuj tak:
- Odłącz brązowy przewód od termostatu i zidentyfikuj wyjścia C, R, S według pomiarów.
- Połącz przewód fazowy L (brązowy) z przewodem prowadzącym do uzwojenia rozruchowego (zwykle czarny) przez PTC lub kondensator (patrz niżej).
- Sprawdź multimetrem ciągłość: połącz N (niebieski) z odpowiednim stykiem tak, aby obwód był zamknięty dla uzwojenia roboczego – multimetr powinien „pikać”.
- Jeśli brak PTC: podłącz kondensator rozruchowy pomiędzy R a S na 2–5 s rozruchu, a następnie odłącz lub zastosuj przekaźnik rozruchowy.
Schemat ogólny (połączenie stałe na krótko)
Poniższy schemat pomaga zwizualizować podstawowe połączenia:
Sieć 230 V Agregat
L (brązowy) ───▶ C (common)
N (niebieski) ─┬─▶ R (run, uzwojenie główne)
└─▶ S (start) ── Kondensator (opcjonalnie/rozruchowy)
PE ───▶ Masa (obudowa)
Jeżeli po uruchomieniu agregat wyłącza się po minucie, może to wskazywać na problem z zaworem lub smarowaniem – nie używaj urządzenia do czasu diagnozy.
Krok 4 – montaż i podłączenie powietrza
Po prawidłowym rozruchu przygotuj układ pneumatyczny według poniższych kroków:
- Podłącz wąż do otworu tłocznego (wyjście powietrza – cienka rurka).
- Wyprowadź odpowietrzenie z króćca ssącego (gruba rurka) w bezpieczne miejsce.
- Zamontuj agregat na stabilnej podstawie (np. desce), dodaj manometr i zawór do pompowania.
- Dodaj wyłącznik ciśnieniowy ustawiony na 2–8 bar dla bezpieczeństwa – kompresor hermetyczny nie ma wbudowanego ogranicznika.
Wyłącznik ciśnieniowy i stabilne mocowanie to podstawa bezpiecznej pracy całego układu.
Ważne porady i wskazówki bezpieczeństwa
Zapamiętaj poniższe wskazówki bezpieczeństwa i eksploatacji:
- czas pracy – maksymalnie 5–10 minut ciągłej pracy z przerwami na chłodzenie (temperatura obudowy 80–100°C jest typowa);
- olej – nie spuszczaj go, bo smaruje tłok; w razie potrzeby dolej olej kompresorowy odpowiedniej lepkości;
- kierunek obrotów – jeśli nie tłoczy, zamień przewody rozruchowe R i S i ponownie przetestuj;
- moc i parametry – typowo 100–200 W, ciśnienie do 8–10 bar, wydajność około 20–50 l/min;
- nowe lodówki – nie przerabiaj sprawnych, nowych urządzeń; stosuj wyłącznie agregaty ze złomu;
- test szczelności – przed użyciem sprawdź połączenia pod wodą lub pianą (nieszczelności = bąbelki);
- typowe problemy – częste wyłączanie: sprawdź PTC (na zimno ma niską rezystancję); brak rozruchu: podejrzany kondensator lub zwarcie uzwojenia.
Metoda działa na wielu modelach (np. Jiaxipera, Electrolux), ale każdy agregat testuj indywidualnie i zawsze priorytetowo traktuj bezpieczeństwo.
