Jak podłączyć ATS? Do agregatu

Jak podłączyć ATS do agregatu prądotwórczego – szczegółowa instrukcja krok po kroku

Automatyczny Przełącznik Źródeł (ATS, ang. Automatic Transfer Switch) podłącza się do agregatu prądotwórczego, aby automatycznie przełączał zasilanie z sieci na generator w razie awarii prądu, zapewniając ciągłość dostaw energii. Najbezpieczniejszą metodą jest użycie dedykowanego ATS kompatybilnego z agregatem – unikaj podłączenia przez gniazdko, bo grozi backfeedingiem i poważnym zagrożeniem dla instalacji oraz służb energetycznych.

Wymagane elementy i przygotowanie

Przed instalacją przygotuj komplet niezbędnych komponentów oraz narzędzi:

• agregat prądotwórczy – o mocy dopasowanej do obciążenia (np. min. 10 kW dla domu jednorodzinnego);
• ATS – z zapasem mocy ponad planowane obciążenie, zgodny z napięciem (1F/3F) i częstotliwością agregatu;
• przewody elektryczne – o odpowiednim przekroju (zasilające) oraz kabel sterujący do współpracy ATS z agregatem;
• narzędzia – multimetr, ściągacz/ zaciskarka do przewodów, wkrętaki, klucze;
• akcesoria i dokumentacja – akumulator do ATS (jeśli wymagany) oraz instrukcje producentów agregatu i ATS.

Porada: przed montażem sprawdź zgodność parametrów (napięcie, liczba faz) z instalacją domową. Wyłącz główny wyłącznik prądu w rozdzielni i zabezpiecz miejsce pracy. Instalację powinien wykonać elektryk z uprawnieniami SEP, aby uniknąć porażenia lub pożaru.

Krok po kroku – podłączenie ATS do agregatu

1. Przygotuj miejsce instalacji. Zamontuj ATS blisko rozdzielni głównej i w rozsądnej odległości od agregatu (sucha, wentylowana strefa). Ustaw przełączniki ATS na OFF lub OPEN (rozłączenie źródeł). Na agregacie ustaw tryb pracy na OFF/manual, a kontroler (np. SMARTGEN) na AUTO.

2. Podłącz sieć elektryczną do ATS. Podłącz wejście sieciowe (L/N/PE dla 1F lub L1/L2/L3/N/PE dla 3F) do zacisków wejścia sieci w ATS zgodnie ze schematem producenta; użyj przewodów o przekroju dopasowanym do obciążenia (np. 6–10 mm²) i zachowaj właściwe oznaczenia żył.

3. Podłącz agregat do ATS. Poniżej znajdziesz trzy kluczowe połączenia:

   • Zasilanie – podłącz wyjście agregatu (gniazdo lub zaciski) do wejścia generatora w ATS przewodem zasilającym; zachowaj kolory przewodów: brązowy L, niebieski N, żółto-zielony PE;
   • Sterowanie – podłącz kabel sterujący między gniazdem ATS na panelu agregatu a złączem sterowania w ATS, co umożliwia automatyczny start/stop;
   • Diesel – w agregatach z silnikiem Diesla ustaw elektryczny zamek drzwi na OFF.

4. Podłącz wyjście ATS do odbiorników. Podłącz zaciski wyjścia ATS do linii kluczowych odbiorników w rozdzielni (lodówka, oświetlenie, pompa, systemy bezpieczeństwa). Nie podłączaj całego domu – tylko krytyczne obwody.

5. Zabezpiecz połączenia i sprawdź instalację. Dokręć wszystkie zaciski, zaizoluj połączenia, a następnie sprawdź multimetrem ciągłość i brak zwarć. Moc i prąd znamionowy ATS muszą przewyższać planowane obciążenie.

Przykładowy schemat przepływu połączeń (jednofazowy) wygląda następująco:

Sieć → wejście ATS

Agregat → wejście generatora ATS (kabel zasilający + sterujący)

Wyjście ATS → odbiorniki

Dla instalacji trójfazowej stosuj się ściśle do schematu w dokumentacji producenta ATS oraz agregatu.

Testowanie i uruchomienie

1. Włącz zasilanie ATS przełącznikiem i zweryfikuj prawidłowe wskazania kontrolne na panelu.
2. Symuluj awarię – odłącz sieć. ATS powinien uruchomić agregat w 2–15 sekund (w zależności od modelu), przełączyć obciążenie oraz rozpocząć ładowanie akumulatora agregatu (ok. 13,2 V).
3. Przywróć zasilanie sieciowe – ATS automatycznie przełączy obciążenie z powrotem i zatrzyma agregat po 2–15 sekundach.
4. Przeprowadzaj testy okresowe co 1–3 miesiące. Jeśli pierwszy start nie powiedzie się, większość sterowników ATS ponowi próbę automatycznie.

Przykład praktyczny: w domu jednorodzinnym w Warszawie model KS 10000E-3 z ATS przełączył zasilanie w kilka sekund podczas próbnego zaniku sieci.

Najczęstsze błędy i wskazówki bezpieczeństwa

Podczas montażu zwróć uwagę na najczęstsze potknięcia oraz kluczowe zalecenia bezpieczeństwa:

• Błąd – podłączanie przez gniazdo – bezpośrednie wpięcie do instalacji przez gniazdo grozi backfeedingiem i jest niebezpieczne;
• Błąd – niedoszacowana moc – moc ATS i agregatu powinna przewyższać planowane obciążenie o 20–30% (zapas mocy);
• Wskazówka – konfiguracja opóźnień – ustaw zwłokę startu po zaniku sieci (np. 15 s) i regularnie serwisuj agregat (olej, filtry);
• Bezpieczeństwo – zasady pracy – używaj rękawic izolacyjnych, nie pracuj podczas burzy, w niskich temperaturach rozważ ATS z podgrzewaniem szafy;
• Rozwiązywanie usterek – brak startu – sprawdź kabel sterujący, akumulator oraz tryb AUTO na kontrolerze.