Jak podłączyć bezpiecznik B10?

Jak podłączyć wyłącznik nadprądowy B10 – szczegółowa instrukcja krok po kroku

Wyłącznik nadprądowy B10 (jednobiegunowy, 1P, 10 A, charakterystyka B) to standardowe zabezpieczenie instalacji jednofazowych 230 V, chroniące przed przeciążeniami i zwarciami w obwodach oświetleniowych, gniazdowych lub innych o niskim obciążeniu.

Podłączenie musi wykonać osoba z uprawnieniami elektrycznymi, przy całkowicie wyłączonym zasilaniu – to warunek bezpieczeństwa i uniknięcia porażenia prądem lub pożaru.

Narzędzia i materiały potrzebne

Przed rozpoczęciem przygotuj następujące elementy:

• śrubokręt płaski i krzyżakowy,
• zaciskarka do końcówek kablowych (tulejek/ferrule),
• multimetr do sprawdzenia napięcia,
• przewody: fazowy (L) – brązowy/czarny, neutralny (N) – niebieski, ochronny (PE) – żółto‑zielony; przekrój min. 1,5–2,5 mm² Cu w zależności od obciążenia (dla B10 zazwyczaj 2,5 mm²),
• nowy wyłącznik B10 z plombą fabryczną, montowany na szynie TH35/DIN (szerokość 1 moduł, 17,5 mm),
• opcjonalnie: szyna grzebieniowa do równoległego podłączenia kilku wyłączników.

Ważne informacje przed montażem

Przed rozpoczęciem pracy zapoznaj się z kluczowymi zasadami:

• Kierunek podłączenia – zasilanie (przewód L) zawsze od góry wyłącznika; to standard zapewniający prawidłowe działanie mechanizmu termomagnetycznego;
• Charakterystyka B – odpowiednia do obwodów z niewielkim prądem rozruchowym (oświetlenie, gniazda domowe); zadziałanie przy 3–5× In (ok. 30–50 A);
• Parametry typowe – 230/400 V AC, zdolność zwarciowa 6–10 kA, temperatura pracy −25°C do +60°C;
• Bezpieczeństwo – odłącz główne zasilanie (RCD lub główny wyłącznik) i sprawdź multimetrem brak napięcia. Nigdy nie prowadź przewodu PE przez wyłącznik – zawsze omija zabezpieczenie;
• Normy – montaż zgodny z PN‑EN 60898‑1, przeznaczony dla instalacji domowych.

Krok po kroku – podłączenie w instalacji 1‑fazowej (standardowe dla B10)

Postępuj według poniższej instrukcji:

1. Wyłącz zasilanie – odłącz obwód główny w rozdzielnicy. Potwierdź brak napięcia multimetrem na zaciskach (0 V między L–N i L–PE).

2. Zamontuj wyłącznik na szynie – wsuń wyłącznik B10 na szynę DIN/TH35 w rozdzielnicy (kliknięcie potwierdza zatrzaśnięcie). Upewnij się, że dostępne są listwy N i PE.

3. Przygotuj przewody – wykonaj poniższe czynności:

   • zdejmij izolację 10–12 mm z końcówek,
   • załóż i zaciśnij tulejki kablowe (jeśli stosowane) dla lepszego i stabilnego kontaktu,
   • stosuj przewody 1–2,5 mm² (sztywne lub elastyczne; zaciski górne/dolne są uniwersalne).

4. Podłącz zasilanie (wejście – góra wyłącznika) – przewód fazowy L (od licznika/sieci) podłącz do górnego zacisku (zwykle 1 lub L). Dokręć śrubę momentem 1–2 Nm – nie przekręcaj.

5. Podłącz przewody neutralny i ochronny (bypass wyłącznika) – przewód N poprowadź bezpośrednio do listwy N (nie przez wyłącznik), a przewód PE do listwy PE (omija wyłącznik).

6. Podłącz wyjście do odbiornika (dół wyłącznika)

   • przewód fazowy L do odbiornika (gniazda, oświetlenie) podłącz do dolnego zacisku (oznaczony 2 lub LOAD),
   • N i PE z odbiornika podłącz do odpowiednich listew w rozdzielnicy,
   • schemat podłączenia (1‑fazowy B10).

   [ZASILANIE Z SIECI]
L ───┐
│ GÓRA WYŁĄCZNIKA B10
N ───┤ Listwa N
PE ──┤ Listwa PE

   [ODBIORNIK]
L ◄───┘ DOLNY ZACISK
N ◄─── Listwa N
PE ◄── Listwa PE

7. Sprawdź podłączenie

   • kontrola wizualna: brak luźnych przewodów i śladów przegrzania; plomba fabryczna nienaruszona,
   • pomiar multimetrem: ciągłość w obwodzie L (góra–dół), brak zwarcia L–N/PE,
   • pozycja dźwigni: w górę (ZAŁ.), w dół (WYŁ.).

8. Włącz zasilanie i przetestuj

   • włącz główny obwód,
   • załącz B10 (dźwignia w górę),
   • zmierz napięcie: 230 V na wyjściu dolnego zacisku (do N),
   • test obciążeniem: podłącz urządzenie < 10 A; wyłącznik nie powinien zadziałać,
   • test zadziałania: użyj obciążenia testowego; dla B10 zadziałanie następuje przy krótkotrwałym prądzie ok. 50 A (3–5×In).

Porady i wskazówki

Aby uniknąć problemów, zwróć uwagę na poniższe punkty:

• błędy do uniknięcia – odwrotne zasilanie (L od dołu) może zaburzyć działanie; zbyt mały przekrój przewodu grozi przegrzewaniem; podłączenie N/PE przez wyłącznik jest niebezpieczne;
• w instalacjach 3‑fazowych – B10 stosuje się rzadko; wybierz 3×B10 lub C16, podłącz L1/L2/L3 od góry, a N/PE prowadź osobno;
• konserwacja – co 6 miesięcy wykonaj kontrolę wizualną i test (przycisk TEST, jeśli dostępny); po zadziałaniu zwarciowym aparat wymień;
• kompatybilność – pasuje do serii Legrand TX3, Schneider iC60N, Hager itp.; sprawdź zdolność zwarciową rozdzielnicy;
• kiedy wybrać B10? – dla obciążeń ciągłych ≤10 A, np. oświetlenie, 3–4 gniazda (maks. 2,3 kW);
• problemy? – jeśli wyłącznik nie działa poprawnie: sprawdź styki, temperaturę pracy (powyżej 60°C aparat może wyłączać), plombę i autentyczność.