Jak podłączyć czujnik ruchu do oświetlenia? Szczegółowa instrukcja krok po kroku
Czujnik ruchu (najczęściej typu PIR – Passive Infrared) montuje się między źródłem zasilania a lampą, aby automatycznie włączał światło po wykryciu ruchu, z możliwością regulacji czasu świecenia, zasięgu i czułości.
Proces instalacji zależy od napięcia (230 V dla standardowych lamp lub 12 V dla taśm LED), ale zawsze wymaga wyłączenia prądu i trzymania się schematu producenta. Poniżej instrukcje krok po kroku dla najczęstszych przypadków: lampy 230 V (zewnętrzne lub wewnętrzne), taśmy LED 12 V oraz lampy z wbudowanym czujnikiem.
Narzędzia i materiały potrzebne
Przed rozpoczęciem pracy przygotuj:
- śrubokręt płaski i krzyżakowy,
- próbnik napięcia (fazy),
- kombinerki lub zaciskarkę do przewodów,
- taśmę izolacyjną lub koszulki termokurczliwe (do zabezpieczenia połączeń),
- dławik kablowy (uszczelnienie przed wilgocią na zewnątrz),
- schemat podłączenia z instrukcji czujnika (sprawdź oznaczenia: L, N, OUT; w modelach 12 V także V+ i V–).
Wskazówka – pracuj w rękawicach ochronnych. Na zewnątrz stosuj urządzenia o klasie IP44+ odporne na wilgoć.
Krok 1 – bezpieczeństwo: wyłącz zasilanie
Wykonaj podstawowe czynności bezpieczeństwa:
- wyłącz odpowiedni bezpiecznik w rozdzielnicy elektrycznej,
- sprawdź brak napięcia próbnikiem na przewodach (brązowy L – faza, niebieski N – neutralny, zielono‑żółty PE – uziemienie),
- nigdy nie podłączaj pod napięciem – grozi porażeniem prądem.
Krok 2 – wybór i przygotowanie miejsca montażu
Wybierz i przygotuj lokalizację zgodnie z poniższymi wskazówkami:
- umieść czujnik na wysokości 1,5–2 m, skierowany na obszar detekcji (np. drzwi, podjazd), z dala od źródeł ciepła, wentylatorów i bezpośredniego słońca,
- dla czujników zmierzchowych (dzień/noc) montuj na zewnątrz, w otwartej przestrzeni – w zamkniętych pomieszczeniach nie wykryją zmroku,
- na schodach zastosuj dwa czujniki (początek i koniec), podłączone równolegle do lampy dla płynnej pracy.
Krok 3 – podłączenie dla lamp 230 V (standardowe oświetlenie zewnętrzne/wewnętrzne)
Czujnik montuje się między źródłem prądu a lampą – po wykryciu ruchu podaje fazę (OUT) na lampę.
- Odkręć obudowę czujnika i lampy, wyjmij kostkę zaciskową.
- Przeciągnij przewody przez dławik (na zewnątrz dokręć go mocno, aby zabezpieczyć przed wilgocią).
- Podłącz przewody zgodnie ze schematem i zachowaniem kolorów – zastosuj konfigurację z tabeli poniżej.
- Zabezpiecz połączenia taśmą izolacyjną lub koszulkami termokurczliwymi, szczególnie na zewnątrz przed pyłem i wodą.
- Zamontuj czujnik i lampę (np. na uchwycie) i dokładnie zamknij obudowy.
Zastosuj następujące połączenia zgodnie z oznaczeniami:
| Zacisk czujnika | Przewód z instalacji | Przewód do lampy |
|---|---|---|
| L (brązowy) | faza z sieci (230 V) | – |
| N (niebieski) | neutralny z sieci | neutralny do lampy |
| OUT (czerwony/czarny) | – | faza do lampy |
| PE (zielono‑żółty) | uziemienie | uziemienie lampy |
Schemat uproszczony: sieć (L + N + PE) → czujnik (L na wejście, N przechodzi, OUT do L lampy) → lampa.
Wskazówka – jeśli chcesz zachować włącznik: umieść włącznik przed czujnikiem (na przewodzie L zasilającym), aby móc włączać/wyłączać cały obwód niezależnie od automatyki.
Krok 4 – podłączenie dla taśmy LED lub lamp 12 V
Dla niskonapięciowych systemów (nie podłączaj bezpośrednio do 230 V), postępuj tak:
- Podłącz zasilacz 12 V DC do sieci 230 V zgodnie z jego instrukcją.
- Wyjście zasilacza + podłącz do zasilania czujnika (V+ lub L), a – do masy czujnika (V– lub N).
- Wyjście OUT czujnika (sterowanie +) połącz z + taśmy LED; przewód – taśmy poprowadź bezpośrednio do – zasilacza.
- Włącz zasilanie i przetestuj reakcję czujnika na ruch.
Wskazówka – stosuj czujniki dedykowane do 12 V DC (PIR mini), zwykle o zasięgu 5–10 m. Oznaczenia mogą się różnić (np. V+, V–, OUT) – kieruj się instrukcją producenta.
Krok 5 – konfiguracja i regulacja
Po podłączeniu włącz zasilanie i wykonaj podstawowe ustawienia:
- Czas opóźnienia – zwykle od 10 s do 5 min (jak długo świeci po wykryciu ruchu);
- Zasięg detekcji – typowo 5–12 m, kąt 90–180° (testuj i unikaj źródeł fałszywych wyzwoleń);
- Czułość – wyższa na zewnątrz, średnia wewnątrz; w modelach ze zmierzchem ustaw także próg lux;
- Tryb dzień/noc – włącz działanie tylko po zmroku (w czujnikach ze zmierzchówką).
Test działania: porusz się w zasięgu – światło powinno włączyć się po 5–30 s i zgasnąć po ustawionym czasie.
Krok 6 – test i finałowe wskazówki
Przed zakończeniem montażu sprawdź poniższe kwestie:
- przetestuj działanie w różnych warunkach (dzień/noc, różne kierunki i odległości ruchu),
- na schodach zsynchronizuj dwa czujniki (wejście/wyjście) dla ciągłości oświetlenia,
- masz problemy? przy fałszywych wyzwoleniach przesuń lub obróć czujnik; jeśli nie działa – sprawdź połączenia i bezpieczniki,
- bezpieczeństwo – używaj wyłącznie certyfikowanych urządzeń (CE); dla lamp halogen/LED 230 V stosuj bezpośrednie podłączenie do instalacji przez czujnik zgodnie ze schematem,
- oszczędność – dobrze ustawione czujniki potrafią ograniczyć zużycie energii o 70–80%, co sprawdza się przy elewacjach, podbitce dachowej i w korytarzach.
Uwaga prawna – instalację elektryczną powinien wykonać lub odebrać elektryk z uprawnieniami SEP. W razie wątpliwości skonsultuj się ze specjalistą i zawsze trzymaj się instrukcji producenta (schematy mogą się różnić, np. w układach schodowych).
