Jak podłączyć czujnik zaniku faz? 3 fazowy

Czujnik zaniku faz w instalacji trójfazowej – szczegółowa instrukcja podłączenia krok po kroku

Czujnik zaniku faz (przekaźnik kontroli faz) zabezpiecza silniki trójfazowe, np. w hydroforach, przed zanikiem jednej fazy, asymetrią napięć, niewłaściwą kolejnością faz oraz zbyt niskim napięciem. Montaż wykonuj wyłącznie przy odłączonym zasilaniu, zgodnie z normami bezpieczeństwa (PN-EN 60204-1), używając narzędzi z izolacją.

Po co montować czujnik zaniku faz?

Poniżej znajdziesz kluczowe powody instalacji tego zabezpieczenia:

• chroni silnik przed przepaleniem spowodowanym zanikiem fazy lub odwrotną kolejnością faz (prowadzącą do nieprawidłowych obrotów),
• reaguje na asymetrię napięć (np. różnica powyżej 10–15% między fazami) i wyłącza obwód poprzez stycznik,
• nie jest potrzebny w instalacjach jednofazowych – tam stosuj zabezpieczenia termiczne lub przeciwprzepięciowe.

Wymagania wstępne i narzędzia

Przed montażem sprawdź parametry czujnika: musi pasować do napięcia instalacji (zazwyczaj 3×400 V + N), mocy silnika oraz wymagań aplikacji (np. regulowany próg asymetrii). Zawsze kieruj się schematem producenta z instrukcji urządzenia.

Niezbędne narzędzia do montażu czujnika:

• miernik napięcia lub multimetr,
• wkrętak izolowany (krzyżakowy i płaski),
• szczypce do zacisków,
• przewody elektryczne o odpowiednim przekroju (np. 1,5–2,5 mm², zależnie od obciążenia),
• znaczniki na przewody (L1, L2, L3, N),
• szyna DIN do montażu (jeśli brak w rozdzielnicy).

Przestrzegaj poniższych zasad bezpieczeństwa podczas prac instalacyjnych:

• odłącz główny wyłącznik i zabezpiecz go przed przypadkowym włączeniem (np. kłódką),
• używaj rękawic izolacyjnych i okularów ochronnych,
• jeśli nie masz doświadczenia, wezwij elektryka – błędy grożą porażeniem lub uszkodzeniem urządzeń.

Krok po kroku – podłączenie czujnika zaniku faz

Montaż najlepiej wykonać w rozdzielnicy elektrycznej – zapewnia to stabilność, łatwy dostęp serwisowy i bezpieczną odległość od źródeł ciepła. Czujnik zamocuj na szynie DIN.

1. Odłącz zasilanie i przygotuj miejsce. Wyłącz główny wyłącznik i zweryfikuj miernikiem brak napięcia (0 V). Następnie zamocuj czujnik na szynie DIN zgodnie z zaleceniami producenta.

2. Podłącz przewody wejściowe (pomiarowe):

   • podłącz fazy L1, L2, L3 z zasilania wchodzącego (przed stycznikiem) do odpowiednich zacisków czujnika oznaczonych L1, L2, L3; zachowaj kolejność faz – zamiana może powodować błędne działanie,
   • jeśli model tego wymaga (np. CZF-310), podłącz przewód neutralny N do zacisku N – w niektórych typach brak N uniemożliwia pracę.

3. Podłącz wyjście przekaźnikowe do sterowania stycznikiem:

   • styk przekaźnikowy czujnika (zwykle 1 zestyk NO/NC, np. 15–18–16) włącz szeregowo z cewką stycznika w obwodzie sterowania,
   • układ typowy: zasilanie sterowania (L + N) → styki czujnika → cewka stycznika → powrót do N; stosuj dokładnie schemat z instrukcji producenta.

4. Sprawdź połączenia:

   • dokręć wszystkie zaciski z zalecanym momentem (ok. 0,5–1 Nm),
   • oznacz przewody znacznikami,
   • zweryfikuj brak zwarć i poprawność ciągłości obwodu multimetrem.

5. Włącz i skonfiguruj urządzenie:

   • włącz zasilanie – dioda LED powinna sygnalizować prawidłowy stan (np. zielona – OK),
   • ustaw próg asymetrii/napięcia, jeśli czujnik jest regulowany (np. 5–15%, zgodnie z instrukcją).

6. Przetestuj instalację:

   • uruchom silnik i sprawdź kierunek obrotów oraz brak asymetrii,
   • bezpiecznie odłącz jedną fazę – czujnik powinien rozłączyć stycznik w czasie poniżej 100 ms,
   • sprawdź reakcję na zmianę kolejności faz (zamień L1/L2) i potwierdź zadziałanie,
   • przywróć prawidłowe zasilanie i wykonaj powtórną weryfikację.

Schemat podłączenia (opisowy, wg typowych modeli jak CZF)

Poniższa tabela przedstawia uproszczony opis połączeń wejściowych i wyjściowych w układzie z czujnikiem zaniku faz:

Typowe błędy i porady

Unikaj najczęstszych pomyłek podczas montażu i eksploatacji:

• Zmiana kolejności L1–L3 – może powodować fałszywe zadziałania lub brak reakcji układu;
• Brak przewodu N w modelach wymagających – czujnik nie rozpocznie pracy i nie będzie nadzorował parametrów;
• Podłączenie po styczniku – czujnik nie monitoruje wówczas napięć sieci na wejściu, co czyni zabezpieczenie nieskutecznym;
• Eksploatacja i praktyczne wskazówki – przed współpracą z agregatem prądotwórczym sprawdź zgodność w specyfikacji producenta; w aplikacjach typu hydrofor montuj możliwie blisko pompy dla szybkiej reakcji; testuj działanie układu co 6 miesięcy.

Zawsze korzystaj ze schematu z instrukcji konkretnego modelu (np. F&F CZF, PPURKF3011); w razie wątpliwości skontaktuj się z producentem lub uprawnionym elektrykiem.