Dioda LED to urządzenie sterowane prądowo, dlatego kluczowe znaczenie ma dostarczenie odpowiedniego napięcia i natężenia prądu. Poniżej opisuję trzy najpopularniejsze scenariusze podłączenia.
Podłączenie diody LED do baterii
Krok 1: Ustalenie parametrów baterii
Zanim zaczniesz, musisz wiedzieć, jakie napięcie oferuje Twoja bateria (np. 1,5 V, 3 V, 9 V). Typowe diody LED pracują przy napięciu przewodzenia (Vf) w zakresie 2,0–3,3 V.
Krok 2: Obliczenie wartości rezystora
Rezystor jest niezbędny, aby ograniczyć natężenie prądu. Użyj poniższego wzoru:
R = (U_baterii − V_f) / I_diody
Gdzie:
- U_baterii – napięcie baterii;
- V_f – napięcie przewodzenia diody (zazwyczaj 2–3,3 V);
- I_diody – żądane natężenie prądu (w amperach).
Krok 3: Prawidłowe połączenie
Od plusa baterii podłącz szeregowo rezystor, następnie diodę – anoda (dłuższe wyprowadzenie) do rezystora, katoda (krótsze) do minusa baterii.
Pamiętaj o kluczowych parametrach pracy:
- diody LED zaczynają wyraźnie świecić przy natężeniu około 2–3 mA,
- maksymalny prąd ciągły wynosi zwykle 20–30 mA,
- przekroczenie tych wartości prowadzi do przegrzania diody i jej uszkodzenia.
Podłączenie taśmy LED na napięciu 12 V, 24 V lub 48 V
Krok 1: Wybór odpowiedniego zasilacza
Taśmy LED pracują na bezpiecznym, niskim napięciu DC (12 V, 24 V lub 48 V). Zasilacz powinien zapewniać:
- odpowiednie napięcie (zgodne z wymogami taśmy),
- wystarczające natężenie prądu,
- zapas mocy co najmniej 5% ponad całkowitą moc taśmy.
Krok 2: Podłączenie zasilacza do sieci głównej
Zasilacz podłącz do gniazdka sieciowego 230 V zgodnie z instrukcją producenta.
Krok 3: Łączenie taśmy LED z zasilaczem
Zwróć szczególną uwagę na polaryzację przewodów: czerwony (plus) łącz z przewodem plusowym taśmy, a czarny (minus) z przewodem minusowym taśmy. Nieprawidłowa polaryzacja może uszkodzić diody. Jeśli taśma nie świeci, ale jest nieuszkodzona, w pierwszej kolejności sprawdź właśnie to połączenie.
Krok 4: Zasilanie dłuższych odcinków
Przy dłuższych odcinkach taśmy LED (kilkadziesiąt metrów) zasilanie należy doprowadzić z kilku punktów. Im wyższa moc taśmy, tym gęstsze zasilanie – dla ok. 15 W/m zasilaj co około 2 metry. Zapewni to równomierną jasność i dłuższą żywotność.
Krok 5: Regulacja jasności (opcjonalnie)
Aby regulować jasność taśm jednokolorowych, zamontuj ściemniacz LED między taśmą a zasilaczem. Możesz użyć sterownika naściennego lub pilota, pamiętając, aby napięcie i natężenie prądu nie przekraczały maksymalnej mocy sterownika.
Podłączenie diody LED do sieci 230 V
To rozwiązanie wymaga specjalnego układu (tzw. zasilacz beztransformatorowy) i zachowania najwyższych zasad bezpieczeństwa. Prace przy napięciu sieciowym 230 V powinny wykonywać wyłącznie osoby z odpowiednimi kwalifikacjami.
Składniki niezbędne:
- Kondensator (C1) – od 0,1 do 0,47 µF na napięcie stałe minimum 630 V lub zmienne 250 V;
- Dioda prostownicza – do obcięcia jednej połówki sinusoidy;
- Rezystor (R1) – ogranicza chwilowy prąd załączania;
- Dioda LED – element świecący w układzie;
- Multimetr/woltomierz – do kontrolnych pomiarów napięcia i prądu.
Zasada działania – kondensator ogranicza prąd, a dioda prostownicza obcina jedną połówkę sinusoidy, tworząc prąd jednopołówkowy. Dla C1 = 0,47 µF płynie prąd około 10 mA.
Ważne ostrzeżenie – podłączenie bezpośrednio do 230 V bez odpowiedniego układu spowoduje natychmiastowe spalenie diody LED. Nigdy nie podłączaj taśmy LED przeznaczonej na napięcie 12 V, 24 V lub 48 V bezpośrednio do sieci 230 V.
Ogólne porady i błędy do uniknięcia
Zanim rozpoczniesz montaż, pamiętaj o kluczowych zasadach:
- Zawsze sprawdzaj polaryzację – czerwony przewód to plus, czarny to minus;
- Rezystor jest konieczny – chroni diodę przed przegrzaniem;
- Nie przekraczaj maksymalnego prądu – diody LED spalają się bardzo szybko;
- Używaj zasilaczy zamiast bezpośredniego połączenia – dla taśm LED nigdy nie podłączaj bezpośrednio do 230 V;
- Zasilanie z kilku punktów – dla dłuższych instalacji rozprowadź zasilanie co 2 metry.
