Jak podłączyć mostek Graetza?

Co to jest mostek Graetza i do czego służy?

Mostek Graetza (zwany też mostkiem prostowniczym) to układ złożony z czterech diod prostowniczych, który zamienia prąd przemienny AC na prąd stały DC. Jest powszechnie stosowany w instalacjach elektrycznych, m.in. w motocyklach (np. Simson), prostownikach czy układach zasilających.

Prawidłowe podłączenie zapewnia bezpieczeństwo, stabilność i zapobiega uszkodzeniom. Zawsze odłącz zasilanie przed montażem i stosuj izolację (taśma, koszulki termokurczliwe).

Oznaczenia zacisków na mostku Graetza

Poniższa tabela przedstawia najczęściej spotykane oznaczenia i ich funkcje:

Obudowa mostka nie musi być podłączona do masy, ale zaleca się to dla lepszego odprowadzania ciepła.

Krok po kroku – jak podłączyć mostek Graetza?

Wykonaj poniższe kroki, aby podłączyć mostek bezpiecznie i poprawnie:

1. Zidentyfikuj zaciski – sprawdź oznaczenia na mostku: dwa AC (~), + i –. W motocyklu (np. Simson 6 V/12 V) zlokalizuj przewody od cewki ładowania (alternatora).

2. Odłącz zasilanie – wyłącz źródło prądu (np. silnik, sieć). Użyj multimetru do weryfikacji braku napięcia.

3. Podłącz wejścia AC – połącz przewody źródła AC (np. z cewki lub transformatora) do obu zacisków AC. Kolejność zacisków AC jest obojętna, bo mostek prostuje obie półokresy.

4. Podłącz wyjścia DC – zacisk + poprowadź do dodatniego bieguna odbiornika (np. akumulatora lub regulatora napięcia, np. ELBA), a zacisk – do ujemnego bieguna lub masy pojazdu.

5. Zabezpiecz połączenia – użyj lutowania, złączek śrubowych lub zacisków. Izoluj taśmą izolacyjną lub koszulkami termokurczliwymi. W motocyklach dodatkowo zabezpiecz przed wibracjami i wilgocią.

6. Opcjonalnie: podłącz obudowę – przykręć mostek do metalowej części (masa) dla lepszego chłodzenia, choć nie jest to obowiązkowe.

Schemat podłączenia (opisowy)

Szybkie podsumowanie połączeń wygląda następująco:

• źródło AC (cewka) → zaciski AC mostka,
• mostek + → odbiornik + (np. akumulator +),
• mostek – → masa/odbiornik – (po wyprostowaniu prąd płynie od + do –).

Specyfika podłączenia w motocyklu (np. Simson)

Stosując mostek w instalacji motocykla, zwróć uwagę na poniższe zasady:

• podłącz jeden przewód z cewki ładowania do dowolnego AC (w instalacjach 6 V z cewką masową),
• + do ELBA/regulatora, – do masy; w Simsonie ELBA może mieć wbudowaną diodę – sprawdź schemat instalacji,
• dla cewki bezmasowej (dwa przewody) podłącz oba do AC dla pełnego ładowania.

Testowanie po podłączeniu

Po montażu sprawdź działanie układu według poniższych kroków:

1. Ciągłość obwodu (multimetr w trybie dioda/ciągłość): sprawdź przewodność między AC a wyjściami (powinna występować); między + i – bez źródła napięcia przewodności nie powinno być.

2. Pomiar napięcia – włącz źródło AC (np. pracujący silnik). Na wyjściu DC zmierz stałe napięcie (niższe o ~1,4 V od szczytu AC przez spadki na diodach). Dla instalacji 12 V oczekuj ok. 13–14 V.

3. Obciążenie – podłącz obciążenie i sprawdź stabilność. Jeśli napięcie faluje, sprawdź połączenia i punkty masy.

Ważne porady i wskazówki bezpieczeństwa

Poniższe wskazówki pomogą uniknąć awarii i zwiększą niezawodność instalacji:

• Dobór mostka – dobierz element z zapasem prądowym (np. 15–30 A dla motocykla) oraz odpowiednim napięciem pracy;
• Ochrona – dodaj bezpiecznik na wyjściu + (np. 10 A) i unikaj przegrzania – montuj mostek na radiatorze lub do metalowej powierzchni;
• Błędy montażowe – odwrotna polaryzacja może uszkodzić odbiornik; w prostownikach masa nie pochodzi z transformatora, tylko z wyjścia – mostka;
• Części zamienne – w Simsonie stosuj mostki i regulatory o odpowiednich parametrach (np. dedykowane modele, jak MPG-03 dla automatyki – zawsze weryfikuj specyfikację);
• Diagnoza problemów – gdy brak ładowania, sprawdź cewkę, diody (test funkcją „dioda” w multimetrze) oraz regulator napięcia.

W razie wątpliwości skonsultuj się z elektrykiem – to najszybsza droga do bezpiecznej i niezawodnej instalacji.