Jak podłączyć przełącznik świec żarowych C-330?

Podłączenie przełącznika świec żarowych w Ursus C-330 – szczegółowa instrukcja krok po kroku

Przełącznik świec żarowych (włącznik nr 20 w schemacie) w ciągniku Ursus C-330 podłącza się do stacyjki (nr 14), skrzynki bezpieczników (nr 8), kontrolki świec (nr 11) oraz bezpośrednio do świec żarowych (nr 6) i masy. Najczęściej stosowany jest przełącznik dwupozycyjny, zintegrowany z układem rozrusznika i współpracujący z przerywaczem 3‑pinowym (49, 49a, 15). Poniższa instrukcja opiera się na oryginalnym schemacie instalacji C‑330 oraz typowych modyfikacjach stosowanych przez użytkowników.

Potrzebne narzędzia i części

Przygotuj następujące narzędzia i elementy instalacji:

• śrubokręty, klucze płaskie 8–13 mm oraz multimetr do sprawdzania napięcia,
• przełącznik świec żarowych (oryginalny Ursus lub zamiennik 2‑ lub 3‑pinowy),
• przerywacz (automat) 3‑pinowy (Ursus/MF): zaciski 49 (+12 V), 49a (wyjście), 15 (sterowanie ze stacyjki),
• przewody: czerwony/brązowy (+12 V z akumulatora), czarny (masa), niebieski/zielony (do kontrolki i żarówek),
• bezpieczniki: 10–16 A w skrzynce nr 8,
• taśma izolacyjna, koszulki termokurczliwe i złączki pierścieniowe.

Wskazówka – przed pracą odłącz akumulator (nr 23–24), zaczynając od ujemnej klemy, aby uniknąć zwarcia.

Krok po kroku – podłączenie

1. Zlokalizuj elementy na pulpicie i w skrzynce

   Skorzystaj z poniższej listy kontrolnej, aby szybko odszukać kluczowe podzespoły:

   • stacyjka (nr 14): zaciski 54 (świece żarowe) i 50 (rozrusznik),
   • przełącznik świec (nr 20): obok stacyjki, oznaczony symbolem żarówki,
   • skrzynka bezpieczników (nr 8): za pulpitem,
   • kontrolka świec (nr 11): we wskaźniku zespolonym (nr 12),
   • świece żarowe (nr 6): na silniku, pod maską.
2. Podłącz zasilanie +12 V (czerwony/brązowy przewód)

   Wykonaj zasilanie zgodnie z poniższymi wskazówkami:

   • z zacisku 49 przerywacza (lub z wejścia „+” na przełączniku) poprowadź przewód do skrzynki bezpieczników i zastosuj bezpiecznik 10–16 A,
   • z bezpiecznika doprowadź zasilanie do akumulatora (+), w układzie współpracującym z alternatorem (nr 5) i regulatorem JEZPOL RNA‑1 (nr 25),
   • uwaga – użyj przewodu o przekroju co najmniej 2,5 mm² i umieść dodatkowe zabezpieczenie możliwie blisko akumulatora.
3. Podłącz sterowanie ze stacyjki (zacisk 54)

   Podłącz przewody sterujące w następujący sposób:

   • czarny przewód z przełącznika świec podłącz do zacisku 54 stacyjki (pozycja „świece żarowe”),
   • brązowy przewód z przełącznika podłącz bezpośrednio do włącznika rozrusznika (nr 21, zacisk 50),
   • takie połączenie umożliwia sekwencję: włącz świece → rozruch.
4. Podłącz wyjścia do świec żarowych i kontrolki

   Podłącz obwody świec i kontrolki zgodnie z poniższymi punktami:

   • z zacisku 49a przerywacza (lub z wyjścia przełącznika) poprowadź niebieski/zielony przewód do świec żarowych (nr 6) – połączenie równoległe do każdej świecy,
   • z zacisku 15 przerywacza poprowadź przewód do kontrolki (nr 11) – kontrolka ma się zaświecić po włączeniu układu,
   • masę (czarny przewód) z przełącznika/przerywacza podłącz solidnie do ramy ciągnika.
5. Schemat uproszczony

   Dla szybkiej orientacji, poniżej znajdziesz prosty schemat połączeń:

   Akumulator (+) ── Bezpiecznik (10 A) ── [49 przerywacz] ── [49a] ── Świece żarowe (6)
│
└── Kontrolka (11)
Stacyjka (54) ── Przełącznik (20) ── Masa (czarny)

   Wariant z rozrusznikiem – brązowy przewód z przełącznika prowadź do rozrusznika (nr 21, zacisk 50) dla wygodnej sekwencji grzanie → start.

6. Zamontuj i przetestuj

   Wykonaj montaż i test zgodnie z poniższymi punktami:

   • zamocuj przełącznik w otworze pulpitu (śruby M6),
   • podłącz akumulator (najpierw „+”, potem „–”),
   • test: włącz stacyjkę (pozycja 1–2) → ustaw przełącznik w pozycję „włącz” → kontrolka świeci, świece grzeją się 10–20 s (na świecach ~12 V), następnie uruchom silnik,
   • sprawdź temperaturę – świece nie powinny się przegrzewać; w razie problemów skontroluj rezystancję (ok. 4–12 Ω na świecę) i przekroje przewodów.

Najważniejsze porady i wskazówki

Zapamiętaj kluczowe zasady montażu, diagnostyki i bezpieczeństwa:

• typowe błędy – odwrotna polaryzacja (spali świece), brak masy (kontrolka nie działa), za cienkie przewody (przegrzewanie); zawsze mierz napięcie na zaciskach;
• modyfikacje – przy wymianie instalacji (np. z Zetora) korzystaj z gotowego schematu; dodaj przekaźnik R46 (nr 22) do obwodu rozrusznika dla odciążenia stacyjki;
• bezpieczeństwo – pracuj na wyłączonym silniku, w rękawicach izolacyjnych; świece żarowe wymieniaj profilaktycznie co 2–3 lata;
• problemy? brak żarzenia: sprawdź bezpiecznik i napięcie akumulatora (12,6 V); kontrolka nie świeci: przerwa w przewodzie zacisku 15;
• źródła zamienników – przełączniki do Ursus C‑330 znajdziesz w sklepach z częściami do traktorów (popularne wersje 3‑pinowe współpracujące z przerywaczem).

Poprawnie wykonane podłączenie zajmuje zwykle 1–2 godziny i znacząco ułatwia rozruch w niskich temperaturach. W przypadku rozbudowanych modyfikacji instalacji zawsze odwołuj się do pełnego schematu w dokumentacji Ursus C‑330.