Jak podłączyć rozłącznik izolacyjny? 3 fazowy, 3 biegunowy

Rozłącznik izolacyjny 3-fazowy 3-biegunowy – szczegółowa instrukcja podłączenia

Rozłącznik izolacyjny 3-biegunowy (3P) to urządzenie służące do pełnego odizolowania trójfazowej instalacji elektrycznej (L1, L2, L3) od źródła zasilania, bez rozłączania przewodu neutralnego (N).

Stosuje się go w standardowych systemach trójfazowych bez wydzielonego N, np. w układach TN-C, gdzie nie wolno rozłączać przewodu PEN. Montaż rozłącznika powinien być wykonany jako pierwszy element po liczniku energii, na szynie DIN w rozdzielnicy modułowej.

Wymagania przed montażem

Przed rozpoczęciem montażu przygotuj i sprawdź następujące elementy:

• dobór parametrów – wybierz rozłącznik o prądzie znamionowym dostosowanym do instalacji (np. 25 A, 32 A, 40 A lub wyższym, zależnie od obciążenia); sprawdź normę IEC/EN 60947-3, oznakowanie i obecność lampki sygnalizującej stan;
• narzędzia i materiały – praski do tulejek, ściągacz izolacji, multimetr, tulejki izolowane, przewody (np. LGY 5×10 mm² od licznika), bloki rozdzielcze, maskownice modułów, etykiety opisowe;
• bezpieczeństwo – wyłącz zasilanie u dostawcy (po stronie licznika), zweryfikuj brak napięcia multimetrem we wszystkich fazach; użyj środków ochrony osobistej (rękawice izolacyjne, okulary); przestrzegaj polskich norm PN-IEC i lokalnych przepisów;
• miejsce montażu – rozdzielnica z szyną DIN; rozłącznik montowany jako pierwszy aparat (główny).

Uwaga: prace montażowe może wykonywać wyłącznie osoba z aktualnymi uprawnieniami elektrycznymi (SEP). Nie podłączaj i nie demontuj aparatury pod napięciem!

Krok po kroku – podłączenie rozłącznika 3P

Postępuj zgodnie z poniższymi krokami, aby bezpiecznie i poprawnie podłączyć rozłącznik:

1. Przygotowanie rozdzielnicy i przewodów – doprowadź wewnętrzną linię zasilającą od licznika (np. LGY 5×10 mm²: brązowy/czarny/szary – fazy L1/L2/L3, niebieski – N lub PEN, żółto-zielony – PE).

Odmierz izolację z końcówek żył (ok. 1–1,5 cm), nałóż tulejki izolowane i zaciśnij je praską; dla przewodu PE stosuj właściwe zakończenia (np. tulejka z oczkiem).

2. Montaż rozłącznika na szynie DIN – wsuń rozłącznik modułowy (np. szerokość 3 modułów) na szynę DIN w rozdzielnicy, jako pierwszy element (powyżej wyłączników RCD i pozostałej aparatury).

Po ustaleniu pozycji aparatu zamocuj obudowę rozdzielnicy, zainstaluj płytę czołową oraz maskownice na wolnych polach.

3. Podłączenie strony wejściowej (zasilanie od licznika) – podłącz trzy fazy do górnych zacisków rozłącznika (oznaczenia 1/3/5 lub L1/L2/L3 IN), dokręcając śruby momentem zgodnym z instrukcją producenta (np. 2–3 Nm).
• L1 – brązowy do zacisku 1;
• L2 – czarny do zacisku 3;
• L3 – szary do zacisku 5.

Przewodu N (niebieski) oraz PE (żółto-zielony) nie podłączaj do rozłącznika 3P – poprowadź je bezpośrednio do odpowiednich bloków rozdzielczych/szyn zbiorczych (przewód N nie jest rozłączany).

Dla przewodu ochronnego zainstaluj blok rozdzielczy jednopotencjałowy (np. zielony) między rozłącznikiem a innymi urządzeniami.

4. Podłączenie strony wyjściowej (obciążenie – do instalacji) – dolne zaciski rozłącznika (oznaczone 2/4/6 lub L1/L2/L3 OUT) połącz z dalszą częścią rozdzielnicy (wyłączniki, szyny fazowe); zastosuj odpowiednie mostki lub szyny łączeniowe docięte do wymaganej długości.

Dla przewodu N poprowadź niebieską żyłę (np. linka 6 mm²) zakończoną tulejką do listwy zaciskowej bloku rozdzielczego.

5. Montaż dodatkowych elementów – po rozłączniku podłącz ogranicznik przepięć, zasil RCD i inne aparaty z dolnych zacisków oraz wykonaj czytelne opisy.
• zamontuj ogranicznik przepięć na wyjściu rozłącznika,
• podłącz zasilanie RCD i pozostałych aparatów z dolnych zacisków rozłącznika,
• wykonaj oznakowanie (np. „Rozłącznik główny”, „L1”, „L2”, „L3”),
• zabezpiecz przed przypadkowym uruchomieniem (np. plombowanie dźwigni w pozycji „Wył.”),
• sprawdź poprawność prowadzenia i zamocowania przewodów.
6. Testowanie i uruchomienie – po zakończeniu połączeń wykonaj kontrolę i pomiary, a następnie przywróć zasilanie.
• sprawdź wizualnie wszystkie połączenia oraz momenty dokręcenia,
• włącz zasilanie u dostawcy,
• ustaw dźwignię w pozycji „Wył.” i zmierz napięcia – po stronie obciążenia powinno być 0 V, napięcie występuje wyłącznie po stronie wejściowej,
• przełącz na „Zał.” i zweryfikuj napięcia po obu stronach (ok. 400 V międzyfazowe),
• sprawdź działanie lampki sygnalizacyjnej (jeśli występuje) oraz ciągłość przewodu PE.

Najważniejsze porady i wskazówki

Pamiętaj o poniższych zasadach, które zwiększą bezpieczeństwo i niezawodność instalacji:

• Różnica 3P vs 4P – stosuj 3P tam, gdzie nie wymaga się rozłączania przewodu N (np. silniki, HVAC); do instalacji PV czy generatorów wybierz 4P (izoluje L1–L3 + N);
• Błędy do uniknięcia – nie rozłączaj przewodu PEN w układzie TN-C, nie montuj aparatury pod obciążeniem, zawsze stosuj tulejki na końcach żył;
• Przekroje przewodów – dobierz do obciążenia obwodu (np. 3×2,5 mm² oświetlenie, 5×10 mm² główna linia);
• Konserwacja – regularnie sprawdzaj stan styków, plomby i oznakowanie; wymień aparat po uszkodzeniu lub prewencyjnie co ok. 10 lat.

Dla szybkiej orientacji skorzystaj z tekstowego schematu połączeń:

Licznik → [Górne zaciski: L1–L2–L3] Rozłącznik 3P [Dolne zaciski: L1–L2–L3 →] Wyłączniki/Szyny | N i PE → Bloki rozdzielcze (bez rozłączania)

Instrukcja opiera się na standardowych praktykach dla rozdzielnic modułowych. Zawsze konsultuj instrukcję konkretnego modelu (np. ABB OT) oraz normy PN-HD 60364.