Jak podłączyć silnik do falownika? Szczegółowa instrukcja krok po kroku
Podłączenie silnika do falownika (przemiennika częstotliwości) wymaga zgodności parametrów, właściwej konfiguracji uzwojeń oraz poprawnego połączenia zacisków z zachowaniem zasad BHP.
Zawsze pracuj przy całkowicie odłączonym zasilaniu i z poprawnym uziemieniem wszystkich urządzeń oraz ekranów kabli.
1. Przygotowanie i weryfikacja parametrów
Na początku sprawdź dane urządzeń i dopasuj falownik do silnika oraz rodzaju zasilania:
- sprawdź tabliczkę znamionową silnika – odczytaj moc (np. 0,37 kW – dobierz falownik o mocy co najmniej 0,4 kW), napięcie (230 V lub 400 V), prąd znamionowy i liczbę biegunów; upewnij się, że prąd silnika nie przekracza wartości dopuszczalnej przez falownik;
- dopasuj typ falownika do zasilania – zobacz zestawienie w tabeli poniżej;
- zweryfikuj kompatybilność mocy i napięcia – prąd znamionowy silnika ≤ prąd wyjściowy falownika, a zakresy napięć zgodne z konfiguracją uzwojeń;
- porada – nie montuj między falownikiem a silnikiem wyłączników, styczników ani zabezpieczeń; połączenie musi być bezpośrednie.
Poniższa tabela ułatwia dobór falownika do rodzaju zasilania i konfiguracji uzwojeń silnika:
| Typ falownika | Zasilanie wejściowe | Podłączenie silnika | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Jednofazowy (1F) | L, N, PE (230 V) | Silnik trójfazowy w konfiguracji trójkąt (230 V) | Silnik musi być przystosowany do 230 V w trójkącie (oznaczenie 400/230 V). |
| Trójfazowy (3F) | R, S, T, PE (400 V) | Silnik trójfazowy w gwiazdę (400 V) lub w trójkąt (230 V) | Zależnie od napięcia wyjściowego falownika i konfiguracji uzwojeń. |
2. Konfiguracja uzwojeń silnika
Przed podłączeniem ustaw połączenia mostków na zaciskach silnika zgodnie z wymaganym napięciem wyjściowym falownika:
- otwórz puszkę zaciskową silnika – zwykle znajduje się na obudowie; zapewnij czystość i dostęp do zacisków;
- sprawdź aktualną konfigurację – porównaj układ mostków z tabliczką znamionową i schematem w instrukcji silnika;
- trójkąt (Δ, 230 V) – zaciski połączone ukośnie (np. U1–V2, V1–W2, W1–U2); odpowiednie dla falownika z wyjściem 3 × 230 V (np. 1F→3F);
- gwiazda (Y, 400 V) – trzy mostki łączące wspólnie U1, V1, W1; zasilanie podłącz do U2, V2, W2; zmień na trójkąt, jeśli falownik daje 3 × 230 V;
- zmiana na trójkąt – odkręć blaszki i połącz: U1 z W2, V1 z U2, W1 z V2 (zgodnie z dokumentacją producenta);
- wskazówka – zrób zdjęcie oryginalnych połączeń przed zmianą; użyj przewodów o właściwym przekroju (min. 1,5 mm² dla małych mocy).
3. Fizyczne podłączenie przewodów
Przygotuj okablowanie i wykonaj połączenia zgodnie z zasadami EMC oraz bezpieczeństwa:
- wyłącz i zabezpiecz zasilanie – upewnij się, że nikt go nie włączy; zablokuj wyłącznik główny i oznacz miejsce pracy;
- przygotuj przewody – jeden zestaw zasilający (L/N/PE lub R/S/T/PE), drugi silnikowy (U/V/W + PE); stosuj ekranowane kable silnikowe dla redukcji zakłóceń;
- podłączenie filtra EMC – dla mocy < 4 kW zwykle wymagany zewnętrzny filtr; zamontuj go między zasilaniem a falownikiem i solidnie zamocuj do obudowy;
- uziemienie – połącz wszystkie przewody PE (zasilanie, falownik, silnik) do wspólnej, metalowej płyty; ekran kabla silnikowego zakończ 360° przy użyciu jarzma;
- dokręcenie połączeń – dokładnie skręć wszystkie zaciski (L/N/PE/R/S/T, U/V/W) odpowiednim momentem;
- połączenie silnika – kieruj się tabelą połączeń zacisków poniżej i sprawdź kierunek obrotów po uruchomieniu.
Wykonaj poniższe kroki podłączenia zasilania do falownika:
- Podłącz fazę lub fazy (L lub R/S/T) przez odpowiednie bezpieczniki do wejść falownika.
- Podłącz przewód neutralny (N) do zacisku N (dotyczy zasilania jednofazowego).
- Podłącz uziemienie (PE) najpierw do metalowej płyty montażowej, a następnie do zacisku PE falownika.
Poniższa tabela przedstawia standardowe odwzorowanie zacisków falownika na zaciski silnika:
| Zaciski falownika | Zaciski silnika | Uwagi |
|---|---|---|
| U (T1) | U1 (T1) | Zamiana dwóch faz (np. U i V) odwraca kierunek obrotów. |
| V (T2) | V1 (T2) | Sprawdź kierunek przed pełnym obciążeniem – odwrotny może uszkodzić maszynę. |
| W (T3) | W1 (T3) | Brak zacisku N – silnik trójfazowy bilansuje prądy międzyfazowo. |
| PE | Uziemienie silnika | Uziemienie jest obowiązkowe; ekran kabla silnikowego zakończ na metalowej płycie. |
4. Konfiguracja sterowania i parametrów falownika
Jeśli planujesz sterowanie zewnętrzne, podłącz obwody start/stop, zmianę kierunku oraz sygnały analogowe (0–10 V) do odpowiednich zacisków sterujących zgodnie z instrukcją falownika.
Następnie ustaw kluczowe parametry falownika zgodnie z tabliczką znamionową silnika:
- Napięcie, prąd znamionowy, częstotliwość (typowo 50 Hz) oraz liczba biegunów.
- Czasy rozruchu/hamowania, limity prędkości i ewentualne rampy.
- Zabezpieczenia (np. STO – Safe Torque Off, przeciążeniowe, termiczne).
Uruchom napęd na niskiej prędkości, sprawdź kierunek obrotów, prąd i temperaturę – dopiero potem obciążaj docelowo.
Najważniejsze porady i wskazówki bezpieczeństwa
Przed pierwszym uruchomieniem pamiętaj o poniższych zasadach:
- bezpieczeństwo – zawsze podłączaj uziemienie; nigdy nie podawaj zasilania sieciowego na wyjścia U/V/W; używaj okularów ochronnych i rękawic izolacyjnych;
- zakłócenia EMC – stosuj ekranowane przewody, prowadź je z dala od kabli sygnałowych, minimalizuj ich długość i zapewnij 360° uziemienie ekranu;
- diagnozowanie błędów – niestabilna praca? sprawdź parametry, konfigurację uzwojeń i kolejność faz; przegrzewanie? zweryfikuj prąd, chłodzenie i nastawy falownika;
- testuj stopniowo – zaczynaj bez obciążenia, monitoruj temperaturę, prąd i ewentualne alarmy falownika;
- kompatybilność – falownik jednofazowy zasila silnik trójfazowy wyłącznie w trójkącie 230 V; dla większych mocy (> 4 kW) filtr EMC bywa wbudowany.
Ta instrukcja pomaga w bezpiecznym i poprawnym podłączeniu, jednak zawsze stosuj się do dokumentacji i schematów producenta konkretnego falownika i silnika.
