Jak podłączyć silnik trójfazowy dwubiegowy – szczegółowa instrukcja krok po kroku
Silnik trójfazowy dwubiegowy (zazwyczaj z 6 zaciskami: U1, V1, W1, U2, V2, W2) podłącza się za pomocą przełącznika krzywkowego, zmieniając układ uzwojeń między gwiazdą (niższy bieg, wyższy moment obrotowy) a trójkątem (wyższy bieg, niższy moment).
Ostrzeżenie bezpieczeństwa – zawsze wyłącz zasilanie przed pracą i zabezpiecz je (LOTO). Używaj izolowanych narzędzi, rękawic dielektrycznych i okularów ochronnych.
Błędne podłączenie grozi zniszczeniem silnika, porażeniem prądem lub pożarem. Jeśli nie masz doświadczenia, skonsultuj się z elektrykiem.
Potrzebne narzędzia i materiały
Przygotuj następujące narzędzia i materiały:
- multimetr (do pomiarów rezystancji i napięcia),
- śrubokrędy izolowane, klucz dynamometryczny,
- przełącznik krzywkowy (np. TKM20DT65 lub podobny na 400 V/50 Hz, 20 A/5,5 kW, IP65),
- taśma izolacyjna, koszulki termokurczliwe,
- przewody fazowe L1, L2, L3 o przekroju dostosowanym do mocy silnika,
- puszka połączeniowa z zaciskami.
Krok 1 – identyfikacja zacisków silnika
Otwórz puszkę silnika i zlokalizuj 6 przewodów. Zaciski oznaczone są zazwyczaj jako: U1, V1, W1 – początki uzwojeń oraz U2, V2, W2 – końce uzwojeń.
Sprawdź tabliczkę znamionową silnika pod kątem mocy, prędkości obrotowej (np. 1480/2800 obr./min) i napięcia (400 V). Wskazówka: jeśli oznaczenia są niewyraźne, zmierz rezystancję między parami (U1–U2, V1–V2, W1–W2) – wartości powinny być zbliżone (rzędu kilku omów).
Krok 2 – montaż przełącznika krzywkowego
Wykonaj poniższe czynności montażowe:
- wybierz miejsce montażu (sucha obudowa, stopień ochrony IP65+),
- wywierć otwory zgodnie z instrukcją producenta,
- zamocuj przełącznik (np. 3‑pozycyjny: 0–I–II, gdzie I = gwiazda, II = trójkąt),
- podłącz przewody zasilania L1, L2, L3 do zacisków wejściowych przełącznika.
Krok 3 – podłączenie dla pierwszego biegu (gwiazda – niższe obroty)
Aby zrealizować połączenie w układzie gwiazdy, wykonaj kolejno:
- Podłącz L1 do U1, L2 do V1, L3 do W1.
- Połącz końce uzwojeń mostkami: U2 z V2 oraz V2 z W2 (tworząc punkt gwiazdy).
- Dokręć zaciski momentem zalecanym przez producenta (unikniesz przegrzewania i luzów).
Schemat uproszczony:
L1 ─ U1 │ L2 ─ V1 ─ U2 ─ V2 ─ W2 │ L3 ─ W1
Test: zmierz rezystancję między fazami (powinna być zbliżona) oraz napięcie – między L1–L2, L2–L3, L1–L3 powinno wynosić około 400 V.
Krok 4 – podłączenie dla drugiego biegu (trójkąt – wyższe obroty)
Aby zrealizować połączenie w układzie trójkąta, postępuj tak:
- Rozłącz mostek U2–V2–W2.
- Połącz uzwojenia w trójkąt: U2 do V1, V2 do W1, W2 do U1.
- Sprawdź i dokręć wszystkie zaciski, upewnij się, że nie ma zwarć ani poluzowanych mostków.
Schemat uproszczony:
L1 ─ U1 ─ W2 │ L2 ─ V1 ─ U2 │ L3 ─ W1 ─ V2
Przełącznik krzywkowy automatycznie zmienia konfigurację między gwiazdą a trójkątem.
Krok 5 – testowanie i uruchomienie
Przed pierwszym rozruchem wykonaj poniższe kontrole:
- Sprawdź izolację: pomiar oporności izolacji do masy – wartość powinna wynosić > 1 MΩ.
- Włącz zasilanie na krótko (kilka sekund) i obserwuj rozruch – silnik powinien ruszyć płynnie, bez nadmiernego buczenia.
- Przetestuj oba biegi oraz kierunek obrotu. Zamiana dwóch faz (np. L1 z L2) odwraca kierunek obrotów.
- Jeśli silnik buczy lub nie startuje: sprawdź poprawność mostków i kolejność faz; w razie potrzeby skoryguj połączenia. Wskazówka: dla rozruchu gwiazda–trójkąt w większych mocach zastosuj zestaw styczników zamiast prostego przełącznika.
Częste błędy i porady
Zwróć uwagę na typowe problemy i dobre praktyki:
- Błąd – zły kierunek obrotów – zamień miejscami dwie fazy zasilania;
- Błąd – silnik tylko buczy – sprawdź mostki na zaciskach i kolejność faz;
- Dobór aparatury – do większych mocy użyj automatycznego układu gwiazda–trójkąt na stycznikach;
- Eksploatacja – dla pracy wyłącznie na wyższych obrotach stosuj stałe połączenie trójkąt + przełącznik 1–0–2;
- Konserwacja – regularnie czyść zaciski, sprawdzaj momenty dokręcenia i wibracje.
Ta instrukcja dotyczy standardowych silników Dahlandera. Dla niestandardowych rozwiązań (np. 9 zacisków) postępuj według tabliczki i dokumentacji producenta. Zawsze priorytetem jest bezpieczeństwo i zgodność z normami (PN‑EN 60204).
