Jak podłączyć termostat do bojlera i grzałki? Szczegółowa instrukcja krok po kroku
Podłączenie termostatu do bojlera polega na wpięciu go szeregowo z grzałką, aby kontrolować temperaturę wody w zakresie 30–85°C przy napięciu 230 V i prądzie 16–20 A. W praktyce oznacza to poprawną identyfikację przewodów (brązowy – faza, niebieski – neutralny, żółto-zielony – uziemienie) oraz montaż czujnika temperatury w tulei pomiarowej bojlera.
Uwaga: Montaż instalacji elektrycznej powinien wykonywać wyłącznie osoba z uprawnieniami elektrycznymi (SEP). Nigdy nie pracuj pod napięciem – ryzyko porażenia lub pożaru.
1. Przygotowanie – sprawdź parametry i zbierz wyposażenie
Zanim zaczniesz, upewnij się, że wszystko jest zgodne z wymaganiami producenta i przepisami bezpieczeństwa:
- sprawdź tabliczkę znamionową bojlera – zweryfikuj moc grzałki, prąd znamionowy (16–20 A), napięcie (230 V) i zakres temperatury (30–85°C); termostat musi być zgodny z tymi parametrami,
- wybierz właściwy termostat – kapilarny, prętowy lub elektroniczny; upewnij się, że posiada styki NO (normalnie otwarte) i COM (wspólne),
- przygotuj narzędzia i materiały – szczegóły w tabeli poniżej,
- sprawdź bojler – potwierdź, że jest napełniony wodą i stabilnie zamocowany; uruchomienie „na sucho” może spalić grzałkę.
Zestaw podstawowy obejmuje:
| Narzędzie/materiał | Zastosowanie |
|---|---|
| Śrubokręty, multimetr | Podłączanie przewodów i testy ciągłości/rezystancji |
| Klucze, taśma izolacyjna | Montaż mechaniczny i zabezpieczanie połączeń |
| Termostat z bezpiecznikiem STB | Ochrona przed przegrzaniem wody |
2. Odłącz zasilanie i zdemontuj stary termostat (jeśli dotyczy)
Wykonaj bezpieczny demontaż w kolejnych krokach:
- Wyłącz zasilanie w rozdzielni na obwodzie bojlera (wyłącznik nadprądowy lub bezpiecznik) i sprawdź jego brak multimetrem.
- Odkręć obudowę bojlera, zlokalizuj termostat (zwykle przy grzałce) oraz czujnik w tulei pomiarowej.
- Udokumentuj okablowanie zdjęciem, odłącz przewody i ostrożnie wyjmij czujnik temperatury.
3. Montaż nowego termostatu i podłączenie przewodów
Umieść czujnik w tulei pomiarowej bojlera (kapilarny lub prętowy) i upewnij się, że jest stabilny oraz szczelny.
Podłącz przewody w konfiguracji szeregowej z grzałką (termostat przerywa wyłącznie fazę):
- Faza (brązowy) – od zasilania do zacisku L1/COM termostatu, a następnie z NO do grzałki.
- Neutralny (niebieski) – bezpośrednio do drugiego zacisku grzałki (neutralny nie jest przerywany przez termostat).
- Uziemienie (żółto-zielony) – do zacisku uziemiającego bojlera (oraz do obudowy/ekranu elementów, jeśli przewidziano).
Następnie wykonaj podstawowe czynności kontrolne:
- zaciśnij śruby z odpowiednią siłą, nie uszkadzając izolacji,
- zamocuj termostat w obudowie i sprawdź multimetrem brak zwarć między fazą a neutralnym/PE,
- ułóż przewody z zapasem i tak, by nie dotykały gorących elementów ani ostrych krawędzi.
Poglądowy schemat połączeń dla mechanicznego termostatu:
Zasilanie ── Faza (brązowy) ── COM/L1 (termostat) ── NO ── Grzałka ── Neutralny (niebieski) ── Zasilanie
Uziemienie (żółto-zielony) ─────────────────────────────────────────▶ Bojler
W przypadku termostatu elektronicznego postępuj zgodnie z instrukcją producenta (programowanie temperatury, tryby pracy, histereza, kalibracja czujnika).
4. Testowanie i uruchomienie
Po zakończonym montażu uruchom i zweryfikuj działanie:
- Zamknij obudowę i włącz zasilanie w rozdzielni.
- Ustaw termostat na około 30°C – powinna zapalić się kontrolka i słychać „klik” załączenia grzałki.
- Obserwuj: po osiągnięciu zadanej temperatury nastąpi wyłączenie („klik”); przetestuj także wyższe nastawy (np. 60°C), nie przekraczaj 85°C.
- W razie braku reakcji sprawdź okablowanie, obecność wody, stan bezpiecznika STB i zasilanie.
Najważniejsze porady i wskazówki
Bezpieczeństwo
Zawsze wyłącz zasilanie przed pracami, stosuj RCD (różnicówkę) i używaj termostatu z bezpiecznikiem termicznym STB.
Błędy do uniknięcia
Poniższe pomyłki pojawiają się najczęściej – unikaj ich:
- podłączanie przewodu neutralnego przez termostat (powoduje niestabilność i zagrożenia),
- zbyt niska nastawa temperatury – woda nie osiągnie komfortowego poziomu,
- uruchomienie bez wody w zbiorniku – ryzyko spalenia grzałki,
- dobór termostatu o zbyt niskim prądzie znamionowym – grozi przegrzaniem elementu.
Konserwacja
Co najmniej raz w roku sprawdź połączenia elektryczne, stan czujnika i szczelność, a także usuń osady kamienne.
Efektywność
Ustaw 50–60°C – to kompromis między komfortem, oszczędnością energii i ograniczeniem ryzyka rozwoju Legionella.
W razie wątpliwości co do podłączenia lub doboru osprzętu skonsultuj się z elektrykiem z uprawnieniami.
