Zasilanie awaryjne można zbudować na dwa główne sposoby: z użyciem akumulatorów i falownika lub poprzez agregat prądotwórczy. Poniżej znajdziesz praktyczne kroki wdrożenia obu rozwiązań oraz kluczowe wskazówki bezpieczeństwa.
Na początek – krótkie porównanie obu podejść, które ułatwi wybór właściwego systemu:
| Rozwiązanie | Kluczowe zalety | Ograniczenia | Koszt eksploatacji | Hałas |
|---|---|---|---|---|
| Akumulatory + falownik | bezzwłoczne przełączenie, cicha praca, ochrona urządzeń dzięki czystemu sinusowi | ograniczony czas pracy zależny od pojemności akumulatorów, wyższy koszt startowy | niski/średni | bardzo niski |
| Agregat prądotwórczy | długi czas podtrzymania (dopóki jest paliwo), skalowalność mocy | wymaga paliwa i serwisu, hałas i spaliny, dłuższy czas przełączenia | wyższy w trakcie pracy | wysoki |
System z akumulatorami i falownikiem
Krok 1 – określenie zapotrzebowania energetycznego
Przed rozpoczęciem montażu sporządź listę urządzeń, które mają być zasilane awaryjnie. Na tej podstawie oblicz najważniejsze parametry:
- łączną moc urządzeń (w watach),
- szacowany czas działania podczas awarii,
- wartość potrzebnej pojemności akumulatorów.
Krok 2 – wybór komponentów
Dobierz komponenty do mocy i czasu pracy, jakie chcesz uzyskać:
- Falownik – dopasuj jego moc do szacowanego obciążenia; warto zainwestować w falownik generujący czysty sinus, który zapewnia stabilne zasilanie i bezpieczeństwo dla wrażliwej elektroniki;
- Akumulatory – wybierz typ i pojemność dostosowane do oczekiwanego czasu działania i wymaganego napięcia systemu;
- Regulator ładowania – niezbędny do bezpiecznego i kontrolowanego ładowania akumulatorów z sieci;
- Przepisy i bezpieczeństwo – uwzględnij odpowiednie zabezpieczenia, np. bezpieczniki różnicowoprądowe, oraz zgodność instalacji z normami.
Krok 3 – instalacja akumulatorów
Lokalizacja – wybierz miejsce bezpieczne i dobrze wentylowane; unikaj skrajnych temperatur i wilgoci.
Podłączenie – połącz akumulatory równolegle lub szeregowo w zależności od wymaganego napięcia i pojemności; zadbaj o solidne, zabezpieczone połączenia oraz odpowiedni przekrój przewodów.
Krok 4 – montaż falownika
Podłącz falownik do systemu akumulatorów, prawidłowo dobierając przekroje przewodów i zabezpieczenia.
Falownik powinien zostać zainstalowany w miejscu z odpowiednią wentylacją, aby uniknąć przegrzania. Upewnij się, że urządzenie jest prawidłowo uziemione – podłącz je do uziemionego, metalowego, stałego systemu okablowania.
Krok 5 – połączenie interfejsu awaryjnego (jeśli stosowany)
Jeśli system zawiera interfejs zasilania awaryjnego, wykonaj następujące czynności:
- otwórz lewy dławik oznaczony jako „Sieć” i wprowadź kabel sieciowy,
- najpierw podłącz przewód uziemiający (moment dokręcenia – 6 Nm),
- podłącz przewody: uziemiający (żółty), fazowy (brązowy) i neutralny (niebieski) do odpowiednich zacisków,
- podłącz interfejs do falownika za pomocą kabla CAT5e lub CAT6.
Krok 6 – testowanie i uruchomienie systemu
Przed ostatecznym uruchomieniem przeprowadź kontrolę i testy reakcji systemu:
- dokładnie sprawdź wszystkie połączenia elektryczne,
- przetestuj działanie falownika oraz regulatora ładowania,
- upewnij się, że system reaguje poprawnie na symulowaną awarię (odłączenie zasilania z sieci).
System z agregatem prądotwórczym
Krok 1 – uzyskanie formalnych zgód
Zgoda zakładu energetycznego – uzyskaj zatwierdzenie na podłączenie agregatu do instalacji domowej. Konieczne jest zgłoszenie instalacji do dostawcy energii elektrycznej.
Uprawnienia – ze względów bezpieczeństwa i zgodności z przepisami, instalację powinien przeprowadzić wykwalifikowany elektryk z odpowiednimi uprawnieniami.
Krok 2 – przygotowanie instalacji
Wykonaj następujące prace przygotowawcze:
- odłączenie budynku od sieci energetycznej – zazwyczaj poprzez wyłączenie głównego zabezpieczenia;
- instalacja gniazda na tablicy bezpiecznikowej – specjalne gniazdo do podłączenia agregatu;
- montaż przełącznika źródła zasilania (przełącznika sieciowo-agregatowego) – umożliwia bezpieczne przełączanie między siecią a agregatem.
Krok 3 – montaż przełącznika transferowego
Zainstaluj przełącznik sieć/agregat (zwany także przełącznikiem transferowym) w rozdzielni głównej. Urządzenie to umożliwia bezpieczne przełączanie między źródłami zasilania.
Krok 4 – podłączenie przewodów
Wykonaj połączenia zgodnie z instrukcją producenta agregatu:
- Zmostkuj fazy – upewnij się, że wszystkie fazy są odpowiednio połączone, co pozwoli na uzyskanie prądu w całym domu;
- Podłącz przewód neutralny – zgodnie z typem sieci w Twoim domu; w niektórych instalacjach może być wymagane mostkowanie z przewodem PE;
- Sprawdź akumulator – zweryfikuj, czy akumulator rozruchowy agregatu jest w pełni naładowany;
- Podłącz przewody – poprawnie połącz przewody sieci z wyjściem agregatu zgodnie ze schematem producenta.
Krok 5 – włączenie odbiorników
Stopniowo włączaj urządzenia, które mają być zasilane z agregatu. Stopniowe uruchamianie odbiorników pomaga uniknąć przeciążenia agregatu.
Krok 6 – konfiguracja systemu sterowania
System sterowania powinien realizować co najmniej poniższe funkcje:
- Automatyczne wykrywanie spadku napięcia poniżej 10% lub całkowitego braku zasilania;
- Automatyczne uruchamianie agregatu w przypadku awarii;
- Monitorowanie parametrów sieci – częstotliwości 50 Hz i odchyleń napięcia poza dopuszczalne granice;
- Tablicę rozdzielczą – zarządzającą dystrybucją prądu w obrębie domu.
Ważne wskazówki dotyczące agregatu
Agregat powinien być dobrej jakości, zapewniający stabilne napięcie i częstotliwość 50 Hz. To kluczowe dla bezpiecznego zasilania urządzeń elektronicznych.
Wyposażenie sieci domowej – system musi posiadać System Załączania Rezerwy (SZR), który automatycznie przełączy zasilanie na agregat w przypadku awarii sieci.
Ogólne wskazówki bezpieczeństwa
- Uziemienie – zarówno w systemach z akumulatorami, jak i agregatami wszystkie urządzenia muszą być prawidłowo uziemione;
- Instalacja przez specjalistę – ze względu na złożoność i potencjalne zagrożenia, oba systemy powinien instalować wykwalifikowany elektryk, co gwarantuje bezpieczeństwo i zgodność z przepisami;
- Bezpieczniki różnicowoprądowe – instalacja powinna zawierać odpowiednie zabezpieczenia ochronne.
Prawidłowa instalacja zasilania awaryjnego gwarantuje bezpieczeństwo użytkowników i zgodność z obowiązującymi przepisami.
