Jak podłączyć żyrandol na dwa włączniki (podwójny włącznik) – szczegółowa instrukcja krok po kroku
Podłączenie żyrandola na dwa włączniki (tzw. podwójny włącznik świecznikowy) pozwala sterować niezależnie dwoma obwodami oświetlenia, np. włączać wszystkie źródła światła lub tylko ich część.
Wymaga to instalacji z co najmniej czterema przewodami z sufitu: L1, L2, N, PE, oraz żyrandola, który można podzielić na dwie sekcje (dwa osobne przewody fazowe).
Uwaga bezpieczeństwa: prace przy instalacji elektrycznej wykonuj wyłącznie po odcięciu zasilania i sprawdzeniu napięcia testerem. Jeśli nie masz doświadczenia, wezwij elektryka — błędy mogą spowodować porażenie prądem lub pożar.
Wymagania wstępne
Zanim zaczniesz, upewnij się, że spełniasz poniższe wymagania:
- żyrandol – musi mieć co najmniej dwie grupy żarówek (np. 2–5 sekcji) z oddzielnymi przewodami fazowymi; sprawdź u sprzedawcy;
- instalacja – z sufitu powinny wychodzić 4 przewody: 2 fazowe (brązowe/czarne, L1 i L2), niebieski (N), żółto-zielony (PE); jeśli są tylko 2–3 przewody, przeróbka wymaga zastosowania odpowiednich łączników lub pomocy elektryka;
- włącznik – podwójny typu świecznikowego (dwuprzyciskowy), nie schodowy (ten służy do sterowania z dwóch miejsc);
- narzędzia i materiały – śrubokręt, próbnik napięcia (fazer), kostki zaciskowe (np. WAGO 221), multimetr, drabina.
Krok po kroku – montaż żyrandola na podwójny włącznik
Postępuj zgodnie z poniższymi krokami:
-
Odłącz zasilanie: wyłącz odpowiedni obwód w rozdzielni i sprawdź napięcie próbnikiem na wszystkich przewodach z sufitu. Na żadnym z nich nie może być napięcia fazowego.
-
Sprawdź przewody z sufitu: użyj próbnika lub multimetru do identyfikacji przewodu fazowego. Styk wspólny włącznika to L, a wyjścia to L1 i L2. Rozpoznaj kolory: L1/L2 (brązowy/czarny), N (niebieski), PE (żółto-zielony). W starszych instalacjach oznaczenia barw mogą się różnić — weryfikuj pomiarem.
-
Podłącz włącznik podwójny (jeśli nie jest zamontowany):
- wejście: podłącz fazę z rozdzielni do styku wspólnego (L),
- wyjścia: L1 i L2 poprowadź do dwóch niezależnych obwodów (do sufitu),
- użyj kostek zaciskowych dla stabilności i pewności połączeń.
-
Przygotuj żyrandol: zidentyfikuj przewody: dwa fazowe (dla L1/L2), wspólny neutralny N i ochronny PE. Podziel źródła światła na dwie sekcje — jeden przewód fazowy do pierwszej grupy (np. głównej), drugi do drugiej (np. dekoracyjnej).
-
Podłącz w puszce sufitowej (kostka przyłączeniowa): skorzystaj z poniższego schematu połączeń:
Przewód z sufitu Podłączenie w żyrandolu L1 (faza 1) do pierwszej grupy fazowych (brązowy/czarny obwód 1) L2 (faza 2) do drugiej grupy fazowych (brązowy/czarny obwód 2) N (neutralny) do wszystkich neutralnych (niebieskich) z żyrandola — połącz razem PE (uziemienie) do żółto-zielonego w żyrandolu Połączenia wykonaj w złączkach WAGO lub w kostce zaciskowej — nie skręcaj przewodów gołym drutem. Schemat jest prosty: fazy są rozdzielone na L1 i L2, a N i PE są wspólne.
-
Zamocuj żyrandol: zawieś na haku/uchwycie w suficie, dokręć elementy montażowe i sprawdź stabilność.
-
Testuj działanie: włącz zasilanie. Pierwszy przycisk powinien załączać obwód 1, a drugi — obwód 2. W razie wątpliwości zweryfikuj napięcia multimetrem.
Najważniejsze porady i wskazówki
Poniższe wskazówki ułatwią bezpieczny i poprawny montaż:
- Błędy do uniknięcia – nie mieszaj przewodów fazowych z N/PE i zawsze sprawdzaj fazę próbnikiem;
- Jeśli instalacja nie pasuje – przy dwóch kablach z sufitu zadziała tylko jeden obwód; do sterowania z dwóch miejsc zastosuj łączniki schodowe;
- Żarówki LED i halogenowe – dopasuj do obciążalności włącznika (np. 10 AX) i zaleceń producenta oprawy;
- Rozszerzenia – dla trzech i więcej obwodów użyj potrójnego włącznika i dodatkowych przewodów fazowych;
- Normy – postępuj zgodnie z normą PN-EN 60669; w starszych budynkach uziemienia może brakować — należy je doprowadzić.
Ta metoda działa dla większości żyrandoli wielopunktowych. W razie wątpliwości skonsultuj się z elektrykiem z uprawnieniami.
