Rozdzielnica budowlana (eRBetka) – krok po kroku – jak podłączyć na budowie
Rozdzielnica budowlana, zwana potocznie „eRBetką”, to tymczasowa skrzynka rozdzielcza na placu budowy, podłączana do kabla od licznika lub złącza zasilającego, z 5 zaciskami przyłączeniowymi (3 fazy, neutralny, ochronny). Służy do rozprowadzenia prądu na gniazda, oświetlenie i narzędzia, z zabezpieczeniami takimi jak wyłącznik różnicowoprądowy (RCD) oraz wyłączniki nadprądowe.
Prace przy rozdzielnicy powinien wykonać kwalifikowany elektryk – to warunek bezpieczeństwa i zgodności z normami. Montaż wymaga wyłączenia głównego zasilania oraz podstawowych narzędzi (śrubokręt, obcęgi, wiertarka, kołki rozporowe, szczypce, nóż monterski) i ścisłego przestrzegania zasad BHP, aby uniknąć porażeń, zwarć i pożaru.
1. Przygotowanie i planowanie
Przed rozpoczęciem montażu zaplanuj rozmieszczenie elementów i sprawdź zgodność z projektem oraz parametrami przyłącza:
- wyłącz zasilanie główne – u źródła (licznik lub złącze kablowe) i potwierdź brak napięcia miernikiem; zabezpiecz teren taśmą ostrzegawczą;
- sprawdź projekt – dopasuj rozdzielnicę do liczby obwodów (np. gniazda 230 V, oświetlenie, silniki); typowa eRBetka ma wejście kabla zasilającego WLZ, wyjścia na obwody, szynę DIN, wyłącznik główny (rozłącznik izolacyjny), RCD i zaciski PE/N;
- zbierz elementy – gotowa rozdzielnica (np. z gniazdami 16 A/32 A, oświetleniem sygnalizacyjnym), przewody (np. YDYp 5×2,5 mm² lub grubsze wg obciążenia), mostki szynowe, tulejki (żółto‑zielone dla PE, niebieskie dla N), oznaczniki kabli;
- wybierz miejsce – blisko źródła zasilania (licznik), na stabilnym podłożu (ściana/podest), z dala od ruchu i wilgoci; ustaw pionowo, na wysokości ok. 1,5 m, unikaj miejsc z wibracjami.
2. Montaż mechaniczny rozdzielnicy
Po wyborze miejsca zamocuj obudowę i przygotuj miejsce na aparaturę modułową:
- oczyść powierzchnię – zaznacz punkty montażu (4 otwory) i usuń pył przed wierceniem;
- wywierć otwory – wiertarką ø 8–10 mm, włóż kołki rozporowe i przykręć śrubami M6–M8; skontroluj pion poziomicą;
- zamocuj szyny i moduły – na szynie DIN (górna/dolna) umieść: rozłącznik główny (na wejściu), RCD (30 mA dla obwodów gniazdowych), wyłączniki nadprądowe (B16 A dla gniazd, B10 A dla oświetlenia), zaciski zbiorcze N i PE; użyj klamer mocujących.
3. Przygotowanie przewodów
Przed podłączeniem przygotuj końcówki i oznaczenia żył zgodnie z kolorystyką:
Kabel zasilający – usuń izolację zewnętrzną nożem monterskim na 10–15 cm, przytnij żyły do równej długości; załóż tulejki: brązowa/czarna/szara dla L1/L2/L3, niebieska dla N, żółto‑zielona dla PE; oznacz kolorystycznie.
Przewody obwodów – przytnij końce, usuń izolację ok. 10 mm, zaciśnij końcówki; docelowy kabel do domu zwiń w pętlę pod ziemią i nie przycinaj go na tym etapie.
4. Podłączenie elektryczne – krok po kroku
Prowadź połączenia z góry (wejście) do dołu (wyjście), zachowując kolejność faz: L1 – brązowy, L2 – czarny, L3 – szary. Dla zasilania kilku aparatów użyj mostków szynowych, aby zapewnić równoległość zasilania.
Poniższa tabela przedstawia czytelną sekwencję połączeń wraz z praktycznymi wskazówkami:
| Etap | Działanie | Szczegóły i wskazówki |
|---|---|---|
| Wejście główne | Podłącz kabel zasilający do rozłącznika izolacyjnego. | Górne zaciski: L1/L2/L3/N/PE z kabla; dolne zaciski rozłącznika połącz mostkiem z górnymi zaciskami RCD i wyłączników; sprawdź ciągłość. |
| Szyna neutralna (N) | Połącz punkt neutralny z obwodami. | Użyj niebieskiej linki z tulejkami lub szyny N; dla grubszych przewodów stosuj podwójne tulejki. |
| Szyna ochronna (PE) | Rozprowadź połączenia ochronne do wszystkich modułów i obudowy. | Żółto‑zielona linka + mostek; podłącz uziemienie z WLZ zgodnie z układem sieci. |
| Obwody odbiorcze | Podłącz do wyłączników i odpowiednich szyn. | Fazy L gniazd do dolnych zacisków B16 A (np. gniazda 230 V), N i PE do szyn zbiorczych; grupuj oświetlenie osobno od gniazd siłowych. |
| Gniazda i wyjścia | Wyprowadź przewody do gniazd budowlanych. | Stosuj gniazda IP44 lub wyższe; przy zapyleniu/zalaniu wybierz IP54/IP55; maks. 16 A/obwód. |
Wskazówka – najpierw podłącz PE, a odłączaj go jako ostatni; dla pewnych połączeń stosuj zaciski sprężynowe.
5. Testowanie i uruchomienie
Po zakończeniu montażu wykonaj kontrolę i pomiary przed oddaniem rozdzielnicy do użytku:
- sprawdź wizualnie – brak luźnych przewodów, nienaruszona izolacja, czytelne oznaczenia L1/L2/L3/N/PE na aparatach i przewodach;
- wykonaj pomiar napięcia – włączaj zasilanie etapami (najpierw rozłącznik) i zmierz 230/400 V na zaciskach testerem;
- przetestuj RCD – naciśnij przycisk TEST; wyłączenie powinno nastąpić w czasie < 0,3 s; sprawdź wyłączniki pod obciążeniem (np. żarówka);
- załóż osłonę – opisz rozdzielnicę (moc, obwody) i uruchamiaj wyłącznie pod nadzorem;
- błędy do uniknięcia – odwrotna polaryzacja, zbyt mały przekrój (minimum 2,5 mm² dla gniazd), brak uziemienia – grozi porażeniem.
Stosuj się do poniższych zasad bezpieczeństwa podczas eksploatacji na budowie:
- korzystaj z gotowych systemów RB – rozdzielnice z certyfikowanymi przedłużaczami i zabezpieczeniami zapewniają wyższą niezawodność;
- wymień tymczasową eRBetkę – na docelową rozdzielnicę po wykonaniu stanu surowego i instalacji wewnętrznych;
- prowadz regularne kontrole – wizualne i pomiarowe co najmniej raz w tygodniu oraz po intensywnych opadach lub pracach ziemnych;
- w razie wątpliwości wezwij elektryka z uprawnieniami SEP – nie eksperymentuj przy instalacji pod napięciem;
- stosuj normy PN‑HD 60364 i wytyczne producenta – dopasuj schemat do konkretnego modelu (np. Doktorvolt Premium z gniazdami).
