Jak podłączyć 3-fazowy ochronnik przepięć (ogranicznik przepięć)? szczegółowa instrukcja krok po kroku
3‑fazowy ochronnik przepięć (SPD) montuje się w głównej rozdzielnicy elektrycznej, możliwie najbliżej punktu wejścia zasilania, do faz L1, L2, L3, przewodu neutralnego N (jeśli obecny) oraz przewodu ochronnego PE, zgodnie z normą PN‑HD 60364‑5‑534:2016‑07 i instrukcją producenta.
Montaż zapewnia ochronę przed przepięciami piorunowymi i łączeniowymi, ale wymaga kwalifikacji elektrycznych – w razie braku doświadczenia zleć zadanie wykwalifikowanemu elektrykowi.
Wymagane narzędzia i materiały
Przygotuj następujące narzędzia i materiały przed rozpoczęciem montażu:
- śrubokręt izolowany – krzyżowy lub płaski, do bezpiecznego dokręcania zacisków;
- miernik uniwersalny – do weryfikacji braku napięcia, pomiaru napięć oraz ciągłości przewodów;
- przewody przyłączeniowe – np. min. 6 mm² Cu dla PE i N, min. 4 mm² Cu dla faz L (lub zgodnie z zaleceniami producenta); długość < 0,5 m; jednodrutowe lub linkowe z tulejkami; prowadzone możliwie prosto, równolegle i symetrycznie;
- szyna DIN 35 mm – standardowa w rozdzielnicach, do montażu modułów SPD;
- rozłącznik/zabezpieczenie przed SPD – jeśli zaleca to producent, dla selektywnego odłączania.
Wskazówka – Wybierz SPD typu 1 (ochrona odgromowa, prąd 10/350 µs) lub typu 2 (instalacje wewnętrzne), najlepiej z optycznym wskaźnikiem stanu (zielony = sprawny). Sprawdź kompatybilność z układem sieci: TN‑C, TN‑S, TN‑C‑S, TT.
Krok po kroku – instalacja 3-fazowego SPD
Postępuj zgodnie z poniższą instrukcją, zachowując wszystkie środki bezpieczeństwa:
-
Wyłącz zasilanie i zweryfikuj brak napięcia. Odłącz główny wyłącznik/rozłącznik lub bezpieczniki. Miernikiem potwierdź 0 V na wszystkich fazach, na N i na PE. Montaż przy napięciu grozi porażeniem!
-
Zidentyfikuj punkty połączeń w rozdzielnicy. Znajdź zaciski wejściowe L1, L2, L3 (z licznika/sieci), listwy N i PE. SPD lokuj możliwie blisko wejścia zasilania, przed wyłącznikami RCD.
-
Zamontuj SPD na szynie DIN. Wsuń moduł(y) SPD (zwykle 3‑ lub 4‑modułowy dla 3 faz) na szynę DIN 35 mm. Zapewnij wymagane odstępy izolacyjne i drogi upływu zgodnie z instrukcją producenta.
-
Przygotuj przewody. Dociąć na długość < 0,5 m (im krótsze, tym niższa impedancja toru). Ściągnij ok. 10–12 mm izolacji, na linki załóż tulejki. Prowadź możliwie prosto, bez zbędnych pętli.
-
Podłącz przewody fazowe (L1, L2, L3). Doprowadź fazy z sieci do odpowiednich zacisków L1, L2, L3 SPD (strona wejściowa). Wyjścia SPD połącz z dalszą częścią instalacji. Dokręć zaciski momentem zalecanym przez producenta (np. 2–4 Nm).
-
Podłącz przewód neutralny (N). W układach TN‑S/TN‑C‑S podłącz N do zacisku N SPD lub do listwy neutralnej zgodnie ze schematem producenta. W TN‑C stosuj przewód PEN zamiast rozdzielnych N + PE.
-
Podłącz przewód ochronny (PE). Połącz zacisk PE SPD z listwą uziemiającą (najkrótszą możliwą drogą). W układzie TT doprowadź do właściwego uziemienia roboczego dla bezpiecznego odprowadzenia udarów.
-
Przetestuj instalację. Włącz zasilanie i sprawdź wskaźnik SPD (zielony = OK). Zmierz napięcia i ciągłość PE. Wykonaj test funkcji, jeśli model ma przycisk testujący.
-
Oznacz instalację i zaplanuj kontrolę. Umieść etykietę „Ochronnik przepięć zainstalowany” z datą. Regularnie kontroluj wskaźnik ( czerwony = wymiana ).
Schemat podłączenia (dla TN‑S, 3P + N + PE):
| Strona wejściowa SPD | Podłączenie | Strona wyjściowa SPD |
|---|---|---|
| L1 | Faza L1 z sieci | Do instalacji L1 |
| L2 | Faza L2 z sieci | Do instalacji L2 |
| L3 | Faza L3 z sieci | Do instalacji L3 |
| N | Przewód neutralny | Do listwy N |
| PE | Listwa ochronna | Do listwy PE |
Najważniejsze porady i wskazówki
Zanim zakończysz pracę, pamiętaj o poniższych zasadach, które zwiększają skuteczność i bezpieczeństwo instalacji:
- bezpieczeństwo – pracuj wyłącznie przy wyłączonym napięciu, montuj przed RCD, używaj narzędzi z izolacją;
- położenie SPD – jak najbliżej wejścia zasilania: w głównej rozdzielnicy (T1/T2) lub w rozdzielnicy lokalnej (T3);
- błędy do uniknięcia – zbyt długie przewody (> 0,5 m), asymetria prowadzenia, brak PE, niewłaściwy przekrój;
- konfiguracje specjalne – w układzie 3+1 stosuj właściwe łączenie toru N‑PE; w instalacjach z LPS dobierz SPD typu 1;
- konserwacja – okresowo sprawdzaj wskaźnik; po silnym zdarzeniu (np. wyładowaniu) rozważ wymianę modułu;
- normy i dokumentacja – stosuj PN‑HD 60364‑5‑534 i zawsze czytaj instrukcję producenta.
Niniejsza instrukcja ułatwia prawidłowy montaż SPD, ale nie zastępuje profesjonalnej oceny i wykonania w skomplikowanych instalacjach.
