Jak podłączyć kompresor 3-fazowy – szczegółowa instrukcja krok po kroku
Podłączenie kompresora 3‑fazowego (400 V) wymaga przewodu 5‑żyłowego (L1, L2, L3, N, PE), odpowiedniej wtyczki (16 A lub 32 A), skrzynki sterowania z presostatem i stycznikiem oraz ścisłego przestrzegania zasad BHP.
Cały proces powinien wykonać wykwalifikowany elektryk – prace przy instalacji 400 V są niebezpieczne i grożą porażeniem lub pożarem.
Potrzebne materiały i narzędzia
Przed rozpoczęciem przygotuj:
- przewód 5‑żyłowy – gumowy o przekroju min. 2,5 mm² (np. 5×2,5 mm²), długość dopasowana do instalacji (zwykle ok. 2 m);
- wtyczka 3‑fazowa – 4‑ lub 5‑bolcowa, 16 A lub 32 A (zgodnie z mocą kompresora i gniazdem);
- narzędzia – śrubokręt, obcinaczki, lutownica lub końcówki tulejkowe, próbówka lub multimetr;
- klucz do puszki sterowania – dostęp do presostatu i stycznika.
Wskazówka – sprawdź instrukcję producenta kompresora (schematy mogą się różnić, np. Condor MDR3). Stosuj wyłącznik różnicowoprądowy oraz nadprądowy w instalacji.
Krok 1 – przygotowanie i bezpieczeństwo
Wykonaj kolejno:
- odłącz zasilanie – wyłącz główny wyłącznik w rozdzielnicy i sprawdź brak napięcia próbówką na wszystkich fazach (L1, L2, L3) oraz na obudowie,
- ustaw przycisk na presostacie w pozycji wyłączonej (dolna pozycja),
- umieść kompresor w wentylowanym pomieszczeniu, z dala od łatwopalnych materiałów,
- sprawdź zaznaczony na obudowie kierunek obrotów silnika (strzałka).
Uwaga – większość kompresorów 3‑fazowych nie ma fabrycznej wtyczki, więc należy przygotować ją samodzielnie.
Krok 2 – przygotowanie przewodu
Odetnij przewód na odpowiednią długość. Zielono‑żółty przewód PE (uziemienie) pozostaw najdłuższy – powinien sięgać dna puszki sterowania, aby w razie wyrwania jako ostatni pozostał podłączony.
Zarób końce przewodów: ściągnij ok. 10 mm izolacji, a na żyły fazowe (czarny, brązowy, szary), neutralny (niebieski – N) i ochronny (zielono‑żółty – PE) załóż końcówki tulejkowe lub polutuj. Pozostałe żyły skróć o ok. 5 mm względem PE dla bezpieczeństwa.
Poniższa tabela ułatwia identyfikację żył według PN‑IEC:
| Przewód | Kolor | Funkcja |
|---|---|---|
| Fazy | Czarny, brązowy, szary | L1, L2, L3 |
| Neutralny | Niebieski | N |
| Uziemienie | Zielono‑żółty | PE |
Krok 3 – podłączenie w puszce sterowania kompresora
Wykonaj połączenia w puszce sterowania w następujący sposób:
- otwarcie puszki – zdejmij pokrywę (metalową lub plastikową), a następnie w pierwszej kolejności podłącz PE: przykręć zielono‑żółty przewód do punktu masowego wspólnego dla silnika, presostatu, obudowy i butli;
- podłączenie do stycznika – wykonaj poniższe połączenia:
- czarny, brązowy, szary do wejść L1, L2, L3 stycznika,
- niebieski (N) do zacisku neutralnego, jeżeli jest wymagany dla obwodów sterowania; w instalacjach bez N nie łącz N z PE w wtyczce – rozdział PEN wykonuje elektryk w rozdzielnicy,
- wyjścia stycznika T1, T2, T3 prowadzą do silnika.
- zamknięcie i kontrola – dokręć wszystkie śruby, uporządkuj przewody i zamknij puszkę.
Schemat działania sterowania: presostat zamyka obwód L1–A1, termik podaje sygnał na L3–A2, co zasila cewkę stycznika i przekazuje fazy do silnika.
Krok 4 – podłączenie wtyczki
Podłącz przewód do wtyczki zgodnie ze schematem producenta:
- przygotowanie końcówki – obróbka żył jak w kroku 2 i dopasowanie długości izolacji;
- podłączenie do zacisków wtyczki – postępuj zgodnie z rysunkiem producenta (np. rys. 11):
- czarny, brązowy, szary do L1, L2, L3,
- niebieski do N (jeśli wtyczka 5‑bolcowa),
- zielono‑żółty do symbolu PE; w instalacjach 4‑przewodowych (TN‑C) nie łącz N z PE w wtyczce – rozdział PEN wykonuje uprawniony elektryk w rozdzielnicy.
- złożenie wtyczki i kontrola – złóż obudowę, dokręć dławik i śruby, sprawdź pewność zacisków.
Krok 5 – pierwsze uruchomienie i testy
Przy pierwszym uruchomieniu postępuj tak:
- włóż wtyczkę do prawidłowo uziemionego gniazda 3‑fazowego 400 V,
- włącz na 0,5 sekundy i sprawdź kierunek obrotów względem strzałki na obudowie; sprawdź także uziemienie próbówką podczas pracy – na obudowie nie może pojawiać się napięcie,
- jeśli kierunek obrotów jest odwrotny – zamień miejscami L2 z L3 na styczniku (nie na wtyczce), wyłącz zasilanie, przełóż przewody i przetestuj ponownie,
- uruchom do maksymalnego ciśnienia (np. 8–10 bar) i sprawdź, czy nie ma wycieków, nadmiernych wibracji ani nietypowych dźwięków,
- podłącz wąż pneumatyczny do szybkozłącza i sprawdź działanie osprzętu.
Ważne porady i wskazówki
Pamiętaj o poniższych zasadach bezpieczeństwa i eksploatacji:
- bezpieczeństwo – zawsze odłącz zasilanie przed pracami; stosuj termik, presostat, wyłącznik różnicowoprądowy i nadprądowy w obwodzie;
- przekrój przewodu – minimum 2,5 mm² dla typowych długości i 30°C; przy dłuższych odcinkach zastosuj większy przekrój;
- instalacja 4‑przewodowa – jeśli gniazdo wymaga przewodu neutralnego (N), podłącz go zgodnie ze schematem; nigdy nie łącz N z PE w wtyczce – rozdział PEN wykonuje się wyłącznie w rozdzielnicy;
- konserwacja – po pierwszych 8 godzinach pracy dociągnij śruby, sprawdź poziom i stan oleju oraz szczelność połączeń;
- najczęstsze błędy – pomijanie uziemienia grozi porażeniem; błędna kolejność faz może uszkodzić urządzenie.
Zawsze konsultuj instrukcję konkretnego modelu (np. MAKTEK SKY 100, ADLER) i schemat producenta osprzętu.
