Jak podłączyć grzejnik do istniejącej instalacji z rurami PEX? Szczegółowa instrukcja krok po kroku
Podłączenie grzejnika do istniejącej instalacji z rurami PEX wymaga precyzji, odpowiednich narzędzi i właściwych zaworów, aby zapewnić szczelność i efektywność ogrzewania. Proces zwykle trwa 1–2 godziny, zakłada system centralnego ogrzewania (CO) i rury PEX o typowej średnicy 16×2 mm.
Bezpieczeństwo przede wszystkim: przed rozpoczęciem prac wyłącz pompę CO, zamknij dopływ wody, spuść ciśnienie z instalacji i odczekaj, aż woda oraz rury ostygną do bezpiecznej temperatury (poniżej 80°C).
Narzędzia i materiały potrzebne
Przygotuj poniższy zestaw, aby montaż przebiegł sprawnie i bez przecieków:
- nożyce do PEX – zapobiegają zgnieceniom rur i gwarantują równe cięcie;
- zaciskarka do złączek PEX – kompatybilna z systemem (np. szczęki U/TH), siła ok. 4 tony;
- klucz nastawny i płaskie klucze – do dokręcania złączy (zalecany moment ok. 15 Nm);
- taśma teflonowa lub pasta z pakułami – na gwinty (taśma 3–4 warstwy), zgodnie z zaleceniami producenta;
- zawory zasilający i powrotny – kątowe lub proste, z końcówkami do PEX (np. ART, Valvex), kierunek strzałki wskazuje przepływ;
- pierścienie/tuleje zaciskowe i złączki PEX-AL/PEX – dobrane do średnicy 16×2 mm;
- poziomica i czyściwo – szmatka z alkoholem izopropylowym do odtłuszczenia końcówek;
- rury PEX – czerwona na zasilanie (wlot), niebieska na powrót (wylot), z zapasem ok. 5 cm.
Krok 1 – przygotowanie miejsca i grzejnika
Zapewnij stabilny i wypoziomowany montaż grzejnika, wykonując następujące czynności:
- zaznacz na ścianie miejsce montażu i sprawdź pion oraz poziom poziomicą,
- zamontuj uchwyty/konsolę zgodnie z instrukcją producenta (stabilność jest kluczowa),
- powieś grzejnik na uchwytach,
- zdejmij fabryczne zaślepki z króćców przyłączeniowych.
Porada: w łazience zachowaj odpowiednie odstępy od ścian i podłogi; dla drabinek dobierz właściwy rozstaw przyłączy (np. 50 mm), a temperatura otoczenia powinna wynosić min. 20°C.
Krok 2 – przygotowanie rur PEX z istniejącej instalacji
Przygotuj końcówki rur tak, aby połączenia były trwałe i szczelne:
- odetnij rury PEX na odpowiednią długość z zapasem ok. 5 cm (cięcie wykonaj prostopadle do osi rury),
- oczyszczaj i odtłuść końce rur alkoholem izopropylowym, a łagodne skręcenia wyrównaj ręcznie (siła <10 N),
- uważaj na promień gięcia PEX – nie wyginaj rury „na ostro”; w razie potrzeby użyj kolanek/kształtek, aby zachować minimalny promień gięcia i estetyczny prowadzenie instalacji.
Krok 3 – montaż zaworów na grzejniku
Zamontuj zawory zgodnie z kierunkiem przepływu i zaleceniami producenta:
- uszczelnij gwinty zaworów taśmą teflonową (3–4 warstwy) lub pastą z pakułami – nakładaj zgodnie z kierunkiem wkręcania,
- wkręć ręcznie zawór zasilający oraz zawór powrotny w dolne króćce grzejnika (zasilanie i powrót zwykle w osi 50 mm – lewy/prawy w zależności od modelu),
- dokręć zawory kluczem o ok. 1/4 obrotu, kontrolując ustawienie prostopadle do ściany (zalecany moment ok. 15 Nm),
- wyreguluj wstępnie przepływ na zaworach (kryzowanie) zgodnie z projektem instalacji.
Wskazówka: zawór odcinający montuj po stronie instalacji, aby umożliwić serwis lub wymianę grzejnika bez wyłączania całego układu.
Krok 4 – podłączenie rur PEX do zaworów
Wykonaj trwałe połączenia zgodne z systemem PEX (skręcanym lub zaciskowym – press):
- przytnij rurę równo, zachowując wymaganą długość na osadzenie w kształtce (uwzględnij głębokość wsunięcia i ewentualny pierścień/tuleję),
- nasuń pierścień/tuleję na rurę, a następnie wsuń rurę do oporu w kształtkę PEX-AL/PEX – sprawdź okienko kontrolne lub znacznik głębokości,
- zaprasuj połączenie odpowiednimi szczękami (np. U/TH) zaciskarką o sile ok. 4 tony, zgodnie z instrukcją producenta systemu,
- podłącz właściwie kierunki: czerwona rura (zasilanie) do zaworu zasilającego, niebieska rura (powrót) do zaworu powrotnego,
- sprawdź mechanicznie każde połączenie (brak luzów, brak skręcenia rury na złączce) i w razie potrzeby lekko dociągnij połączenia gwintowane kluczem.
Najważniejsze: nigdy nie nagrzewaj końców rur PEX gorącymi narzędziami – systemy PEX łączy się metodą zaciskową (press) lub skręcaną, bez podgrzewania tworzywa.
Krok 5 – testowanie i uruchomienie
Po zakończeniu montażu wypełnij układ i upewnij się, że wszystko działa prawidłowo:
- napełnij instalację wodą i odpowietrz grzejnik poprzez odpowietrznik (odkręcaj do momentu, aż zacznie równomiernie wypływać woda),
- uruchom instalację CO i sprawdź szczelność wszystkich połączeń oraz równomierność nagrzewania się grzejnika,
- w razie potrzeby skoryguj nastawy zaworów (kryzowanie) dla zrównoważenia przepływów.
Próba ciśnieniowa jest obowiązkowa: wykonaj test zgodnie z wytycznymi producenta rur/złączek (najczęściej przy ciśnieniu próbnym wyższym od roboczego), a wynik oraz czas próby odnotuj w protokole.
Ostrzeżenia
Pamiętaj o poniższych zasadach, aby uniknąć usterek i zagrożeń:
- pracuj w rękawicach i okularach – gorące elementy instalacji oraz narzędzia mogą powodować oparzenia i urazy,
- nie nagrzewaj rur PEX – używaj wyłącznie złączek i metod dedykowanych dla wybranego systemu (press/screw),
- po montażu zawsze wykonaj próbę szczelności/ciśnienia zgodnie z zaleceniami producenta systemu,
- w razie wątpliwości skonsultuj się z wykwalifikowanym hydraulikiem; błędy montażowe prowadzą do wycieków i strat ciepła.
Prawidłowo wykonany montaż i test szczelności zapewniają bezpieczną, wydajną pracę grzejnika przez cały sezon grzewczy.
