Jak podłączyć siłownik termoelektryczny? szczegółowa instrukcja krok po kroku
Siłownik termoelektryczny (NC – normalnie zamknięty) montuje się mechanicznie na zaworze termostatycznym rozdzielacza lub grzejnika poprzez ręczne dokręcenie nakrętki, a elektrycznie łączy z termostatem pokojowym lub listwą sterującą na zaciskach sprężynowych – zawsze przy wyłączonym zasilaniu i z zachowaniem kolorystyki przewodów.
Ze względu na pracę pod napięciem 230 V AC lub 24 V AC, podłączenia powinien dokonywać wykwalifikowany elektryk zgodnie z dokumentacją producenta.
1. Przygotowanie do montażu
Przed rozpoczęciem wykonaj poniższe czynności:
- wyłącz zasilanie – odłącz napięcie w obwodzie (bezpiecznik lub wtyczka), aby uniknąć porażenia;
- sprawdź kompatybilność – upewnij się, że siłownik pasuje do zaworu (np. gwint M30×1,5), napięcia (230 V lub 24 V) i wymaganego adaptera (zdejmij uchwyt/plastikową podpórkę i przykręć odpowiedni adapter, np. art. 1941 dla FAR 1913);
- zbierz narzędzia – nie używaj kluczy hydraulicznych; stosuj wyłącznie ręczne dokręcanie; przygotuj przewody (2–4 żyły, zależnie od wersji z mikroprzełącznikiem);
- pozycja montażu – montuj poziomo lub pionowo (nigdy „głową w dół”); w instalacjach z wodą lodową unikaj układu sprzyjającego skraplaniu;
- usuń zabezpieczenia – wyjmij czerwony korek ochronny z zaworu, a z siłownika po zakończeniu montażu.
2. Montaż mechaniczny na zaworze/rozdzielaczu
Wykonaj te kroki:
- Odkręć korek ochronny z zaworu.
- Zdejmij uchwyt/pierścień lub plastikową podpórkę z siłownika i zamontuj adapter, jeśli jest wymagany do danego rozdzielacza/zaworu.
- Umieść siłownik na zaworze: jedną ręką dociśnij od góry, aby dosunąć trzpień, drugą ręką ręcznie dokręć nakrętkę gwintowaną (M30) do oporu – zwykle ok. 90° obrotu pierścienia blokującego.
- Ułóż przewód tak, aby nie stykał się z rurami, grzejnikami ani innymi gorącymi elementami; zastosuj uchwyt odciążający lub prowadnicę kablową.
- W przypadku rozdzielaczy: po dopasowaniu adapteru nasuń siłownik i ręcznie przekręć pierścień blokujący do stabilnego osadzenia.
Wskazówka – przed dokręceniem mocno dociśnij wnętrze siłownika do oporu, aby wyeliminować luzy. Nie otwieraj siłownika – grozi to nieodwracalnym uszkodzeniem.
3. Podłączenie elektryczne
Uwaga – połączenia elektryczne wykonuje elektryk zgodnie ze schematem producenta. W stanie beznapięciowym siłownik NC utrzymuje zawór zamknięty. Zabezpiecz obwód odpowiednio dobranym bezpiecznikiem na prąd rozruchowy.
Podstawowe podłączenie (2 przewody, 230 V/24 V)
Postępuj zgodnie z poniższymi krokami:
- Przeprowadź przewód przez uchwyt odciążający i przygotuj trasę prowadzenia.
- Zdejmij izolację z żył (ok. 10 mm).
- Wsuń żyły do zacisków sprężynowych zgodnie z kolorami (np. brązowy – L faza, niebieski – N neutralny; zawsze sprawdź schemat termostatu/listwy).
- Wsuwaj przewody do oporu; aby poluzować, naciśnij dźwigienkę zacisku.
- Podłącz do termostatu pokojowego lub listwy sterującej (np. dla 24 V AC do zacisków L1/L2 zgodnie z opisem producenta).
Kolory przewodów mogą różnić się między producentami – kluczowe jest trzymanie się schematu elektrycznego konkretnego urządzenia.
Podłączenie z mikroprzełącznikiem pomocniczym (4 przewody)
Gdy siłownik wyposażony jest w styki pomocnicze, wykonaj poniższe kroki:
- Ustal pary przewodów: zasilające do siłownika oraz przewody styków bezpotencjałowych (zwykle czarne – NO/COM aktywne po otwarciu siłownika).
- Podłącz styki pomocnicze do sterowania pompą lub kotłem zgodnie ze schematem (np. zworka między zasilaniem a wejściem sterującym pompy, wyjście na zaciski NO/COM).
Schematy przykładowe
Poniżej zestawienie orientacyjnych połączeń, które należy zweryfikować z instrukcją producenta konkretnego modelu:
| Typ podłączenia | Schemat |
|---|---|
| Do termostatu | Żyła L (brązowa) → zacisk 1, N (niebieska) → zacisk 2 |
| Do pompy (napięciowe) | Zworka między zasilaniem a wejściem sterującym pompy |
| Bezpotencjałowe | Przewód pompy do zacisków NO/COM |
| Listwa 24 V | L1 AC 24 V → L1 siłownika, L2 → L2 |
Wskazówka – po zakończeniu podłączeń ułóż przewody w prowadnicy za urządzeniem, włącz zasilanie i sprawdź wskaźnik pozycji (jeśli występuje).
4. Uruchomienie i test
Na koniec uruchom instalację, wykonując poniższe czynności:
- Wyjmij czerwone zabezpieczenie transportowe z siłownika (jeśli jest przewidziane).
- Włącz zasilanie i przetestuj działanie: po podaniu napięcia siłownik NC zacznie otwierać zawór.
- Oczyść obudowę lekko wilgotną szmatką (bez detergentów i rozpuszczalników).
- Wykonaj regulację hydrauliczną: na czas testów otwórz wszystkie obwody grzewcze, aby zweryfikować przepływy.
Najważniejsze porady i wskazówki
Aby instalacja działała bezpiecznie i niezawodnie, pamiętaj o poniższych zasadach:
- bezpieczeństwo – zawsze wyłącz prąd przed pracą; nie używaj uszkodzonego kabla; wymianę przewodu zasilającego zleć instalatorowi;
- błędy do uniknięcia – brak solidnego dokręcenia nakrętki, kontakt kabla z ciepłem, niewłaściwa pozycja montażu, podłączenie niezgodne z kolorami i schematem;
- konserwacja – czyść lekko wilgotną szmatką; nie otwieraj obudowy; w instalacjach chłodniczych eliminuj źródła skroplin;
- problemy – gdy urządzenie nie działa, sprawdź obecność napięcia, poprawność adaptera i ustawienia termostatu/listwy; w razie wątpliwości skontaktuj się z instalatorem;
- czyszczenie i demontaż – przetrzyj obudowę wilgotną szmatką; do demontażu dociśnij trzpień siłownika i odkręć pierścień blokujący.
Instrukcja ma charakter ogólny i obejmuje typowe rozwiązania (np. FAR, Sygonix, HERZ) – zawsze stosuj dedykowaną dokumentację producenta dla konkretnego modelu.
