Jak podłączyć świetlówki LED do starej oprawy jarzeniówkowej – podłączenie szeregowe krok po kroku
Podłączenie świetlówek LED do tradycyjnej oprawy wymaga usunięcia statecznika i starterów, modyfikacji okablowania oraz bezpośredniego połączenia fazy (L) i neutralnego (N) z gniazdami świetlówek – w układzie szeregowym zasilanie przechodzi z pierwszej lampy do drugiej.
Zawsze wyłącz zasilanie, sprawdź brak napięcia i pracuj z zachowaniem zasad BHP – praca przy instalacji 230 V grozi porażeniem prądem.
Połączenie szeregowe wykonuj wyłącznie wtedy, gdy producent świetlówek LED jednoznacznie to dopuszcza; w przeciwnym razie zastosuj połączenie równoległe (każda świetlówka zasilana niezależnie z L i N).
Potrzebne narzędzia i materiały
Zbierz przed pracą następujące elementy:
- śrubokręt płaski i krzyżakowy,
- szczypce izolowane,
- taśma izolacyjna,
- nożyk do cięcia przewodów,
- świetlówki LED T8 (jednostronnie lub dwustronnie zasilane – sprawdź oznaczenia producenta; do szeregowego podłączenia polecane jednostronnie zasilane),
- agrafka przerobiona do wypinania przewodów (ułatwia dostęp),
- kostki elektryczne do zakończenia zbędnych przewodów.
Dobierz świetlówki kompatybilne z trzonkiem oprawy (np. G13), o odpowiedniej długości (np. 60/120/150 cm) i zasilaniu zgodnym z instrukcją producenta.
Krok 1 – bezpieczne przygotowanie i demontaż
- Wyłącz zasilanie w rozdzielni i sprawdź miernikiem, że obwód jest odcięty.
- Zdejmij klosz, a następnie wyjmij stare jarzeniówki, obracając je o 90° i wysuwając z gniazd.
- Zlokalizuj i usuń startery (wykręć cylindryczne wkłady) oraz statecznik/dławik – odkręć osłonę, wypnij/odetnij przewody od statecznika i zaizoluj ich końce.
W oprawach z dwiema świetlówkami usuń oba startery i całkowicie wyeliminuj statecznik z obwodu.
Krok 2 – modyfikacja okablowania dla podłączenia szeregowego
Tradycyjna oprawa ma 4–6 przewodów przy gniazdach (po 2 piny na każdym końcu świetlówki). W układzie szeregowym zasilanie trafia najpierw do pierwszej świetlówki, a następnie – zgodnie z wytycznymi producenta – przechodzi do drugiej.
- Zidentyfikuj przewody zasilające z instalacji: brązowy (L – faza), niebieski (N – neutralny), zielono‑żółty (PE – uziemienie). Oznacz je taśmą dla pewności.
- Dla świetlówek jednostronnie zasilanych (zalecane do układu szeregowego) – wykonaj połączenia w tej kolejności:
- podłącz L i N do pinów na jednym końcu pierwszej świetlówki (zgodnie z nadrukiem na lampie),
- z drugiego końca pierwszej świetlówki wyprowadź dwa przewody i poprowadź je do tego samego końca drugiej świetlówki (L do L, N do N – zgodnie z oznaczeniami producenta),
- drugi koniec drugiej świetlówki pozostaw niepodłączony lub zakończ w kostce zgodnie z dokumentacją producenta.
- Dla świetlówek dwustronnie zasilanych – wykonaj następujące połączenia zgodnie z kartą katalogową:
- podłącz L do jednego pinu na jednym końcu każdej świetlówki,
- podłącz N do przeciwległego pinu na drugim końcu każdej świetlówki,
- zrealizuj połączenie szeregowe między świetlówkami według schematu dopuszczonego przez producenta (mostkowanie między końcami lamp).
- PE (uziemienie) – podłącz do metalowego korpusu oprawy, jeśli posiada zacisk ochronny.
- Zaizoluj wszystkie połączenia, użyj kostek i sprawdź, czy nie ma ryzyka zwarcia; wykonaj kontrolę ciągłości przewodów.
Schemat uproszczony (dla dwóch świetlówek, jednostronnie zasilanych – przykład łączenia zgodnego z instrukcją producenta):
- instalacja L → pin L świetlówki 1 → mostek do pinu L świetlówki 2,
- instalacja N → pin N świetlówki 1 → mostek do pinu N świetlówki 2,
- przeciwległe końce świetlówek pozostają niepodłączone lub zakończone w kostkach – zgodnie z dokumentacją producenta.
Krok 3 – montaż świetlówek LED
- Umieść świetlówkę w gniazdach i obróć o 90°, aż wyczujesz zatrzaśnięcie.
- Powtórz montaż dla drugiej świetlówki.
- Ułóż przewody, zamknij obudowę i załóż klosz.
Krok 4 – testowanie i weryfikacja
- Włącz zasilanie i sprawdź działanie – świetlówki powinny zapalić się natychmiast, bez migotania.
- Jeśli nie świecą: wyłącz prąd, skontroluj kolejność połączeń, oznaczenia na świetlówkach oraz izolację. Pamiętaj, że w układzie szeregowym błąd w jednej gałęzi wpływa na obie lampy.
- Testuj na zimno – nie dotykaj nagrzanych elementów, pracuj w rękawicach.
Ważne porady i wskazówki
Przed rozpoczęciem montażu i w trakcie pracy miej na uwadze poniższe zasady:
- Rodzaje świetlówek LED – jednostronnie zasilane ułatwiają modernizację i okablowanie, dwustronnie zasilane wymagają symetrycznego podłączenia zgodnie z kartą katalogową;
- Bezpieczeństwo – pracuj w rękawicach i przy odłączonym zasilaniu; jeśli nie masz doświadczenia, zleć montaż elektrykowi z uprawnieniami;
- Zalety LED – oszczędność energii do 50%, trwałość 30–50 tys. godzin, brak rtęci i natychmiastowy start;
- Częste problemy – migotanie zwykle oznacza nieusunięty statecznik lub niezgodność okablowania; niska jasność to często błędne przypisanie L/N;
- Kompatybilność – wybieraj modele „do pracy bez statecznika” i zawsze stosuj się do schematów producenta (szczególnie przy układzie szeregowym);
- Oprawy dwulampowe – połączenie szeregowe ogranicza liczbę przewodów, ale większość producentów rekomenduje układ równoległy (niezależne zasilanie każdej lampy).
Instrukcja odnosi się do standardowych opraw T8/G13; zawsze sprawdź dokumentację konkretnych świetlówek i oprawy przed przeróbką.
