Jak podłączyć hamulce dwuobwodowe w instalacjach pneumatycznych ciągników i przyczep?
Hamulce dwuobwodowe pneumatyczne podłącza się za pomocą dwóch głównych przewodów: czerwonego (ciśnieniowy, stale pod ciśnieniem) i żółtego (sygnałowy, sterujący hamulcami), z wykorzystaniem trójników, złączek i zaworów – to najprostsza droga, by przerobić instalację jednoobwodową na dwuobwodową.
System zwiększa bezpieczeństwo – awaria jednego obwodu nie blokuje działania drugiego, co pozwala zachować skuteczność hamowania.
Potrzebne elementy (materiały i narzędzia)
Przed montażem zbierz:
- przewody pneumatyczne: czerwony spiralny (ciśnieniowy, np. 7,5 m, d50/d47), żółty (sygnałowy, prosty lub spiralny),
- złączki twarde: czerwone i żółte końcówki szybkozłączne,
- trójniki pneumatyczne do rozgałęziania przewodów,
- zawory: HZS-4 lub HS2 do przyczep, regulator ciśnienia (ustaw na 7,5–8 atm), zawór parkująco‑luzujący dla dwuobwodu,
- zbiornik powietrza (butla) i kolanka do połączeń,
- narzędzia: klucze, nożyce do przewodów, opaski zaciskowe, korki zaślepiające (np. 22×1.5 mm).
Porada – dopasuj długości przewodów do konkretnego zestawu (np. 3 m do tyłu przyczepy). Możesz zakłuć przewody samodzielnie lub kupić gotowe – montaż zajmuje zwykle około 2 godzin.
Krok po kroku – przeróbka ciągnika jednoobwodowego na dwuobwodowy
Wykonaj poniższe kroki:
- Sprawdź instalację wyjściową ciągnika – podłącz regulator ciśnienia i ustaw na 7,5–8 atm na zegarze. Czerwony przewód ciśnieniowy podłącz do wyjścia oznaczonego literą M (stałe ciśnienie ze zbiornika);
- Rozgałęź przewody trójnikami – wstaw trójnik w przewód zasilający i odcinający powietrze. Czerwony przewód (ciśnieniowy) podepnij do jednego wyjścia trójnika;
- Podłącz przewód sygnałowy (żółty) – w oryginalny czarny przewód sterujący ciągnika wstaw trójnik. Żółty przewód poprowadź do zaworu HS2, a czarny zakończ szybkozłączem;
- Zamontuj zbiornik i wyjście na przyczepę – zbiornik powietrza podłącz pod wyjście V (do siłowników). Żółty przewód sygnałowy poprowadź do zaworu na przyczepie;
- Test działania – sprawdź zgodność kierunku strzałek na siłownikach i upuść powietrze kontrolnie. Powietrze z czerwonego obwodu musi dochodzić do siłowników, a żółty obwód sterować zamknięciem/otwarciem zaworu.
Krok po kroku – podłączenie przyczepy dwuobwodowej do ciągnika
Postępuj zgodnie z poniższymi wskazówkami:
- Przygotuj końcówki przyczepy – żółta twarda końcówka (otwór) na przewód sygnałowy (prosty/gładki lub spirala), czerwona twarda na przewód ciśnieniowy (spirala);
- Podłącz obwód ciśnieniowy – czerwony przewód z wyjścia M ciągnika podepnij do czerwonej końcówki przyczepy (stałe ciśnienie trafia do zaworu i butli przez trójnik);
- Podłącz obwód sygnałowy – żółty przewód z wyjścia ZM ciągnika podłącz do zaworu HZS-4 na przyczepie; sygnał steruje przepływem z czerwonego na siłowniki;
- Druga przyczepa w zestawie – z tyłu pierwszej przyczepy wykonaj połączenie pod V – obowiązuje ta sama zasada przepływu;
- Montaż zaworu (np. HZS-4) – w starszych przyczepach dołóż nowy zawór dwuobwodowy i zaślep żółte złącze oryginalnym korkiem 22×1.5 mm;
- Test końcowy – naciśnij pedał hamulca: czerwony obwód podaje stałe ciśnienie, a żółty sygnał zamyka/otwiera zawór i aktywuje hamulce. Spuść powietrze kontrolnie i sprawdź szczelność uszczelek oraz złączek.
Obwody i ich funkcje – szybkie podsumowanie
Poniższa tabela porządkuje podstawowe różnice i podłączenia:
| Obwód | Kolor przewodu | Funkcja | Podłączenie |
|---|---|---|---|
| Ciśnieniowy | Czerwony | Stałe ciśnienie do zaworu/zaworów i zbiornika | Z wyjścia M ciągnika do siłowników przez trójnik |
| Sygnałowy | Żółty | Sterowanie hamulcami (otwieranie/zamykanie przepływu) | Z wyjścia ZM do zaworu HZS-4/HS2 (otwiera przepływ) |
Ważne porady i wskazówki bezpieczeństwa
Zastosuj poniższe wskazówki przed uruchomieniem instalacji:
- Ciśnienie – zawsze 7,5–8 atm; za niskie osłabia hamulce, za wysokie grozi awarią;
- Dostosowanie – do Ursusa/Zetora/Poloneza zastosuj ekonomiczne zawory HZS-4; dla beczkowozów i rozsiewaczy obowiązuje identyczne podłączenie;
- Błędy do uniknięcia – nie używaj za krótkich przewodów; w razie potrzeby zwijaj spiralę lub przytnij na miarę. Przed testem sprawdź uszczelki i szczelność całego układu;
- Bezpieczeństwo – testuj wyłącznie na postoju, na równym terenie. W razie awarii jednego obwodu drugi pozostaje sprawny, co poprawia kontrolę nad zestawem;
- Czas i koszt – przeróbka ciągnika/przyczepy zwykle zajmuje 1–2 godziny i wymaga głównie trójników, przewodów oraz podstawowych złączek.
Instrukcja oparta jest na praktycznych montażach – działa w ciągnikach takich jak Ursus 1614 czy starsze modele z jednoobwodem. W przypadku starszych schematów (np. Autosan) warto sięgnąć do katalogu producenta.
