Jak podłączyć AED?

Instrukcja krok po kroku – jak podłączyć i używać defibrylatora AED

Defibrylator AED (Automated External Defibrillator) to przenośne urządzenie ratujące życie w przypadku nagłego zatrzymania krążenia. Podłączanie polega na włączeniu urządzenia i przyklejeniu elektrod na odsłoniętej klatce piersiowej – AED sam analizuje rytm serca, wydaje jasne komendy głosowe i w razie potrzeby inicjuje defibrylację.

Wstępne przygotowanie i bezpieczeństwo

Zanim podłączysz AED, wykonaj te podstawowe czynności:

• Ocena sytuacji – upewnij się, że miejsce zdarzenia jest bezpieczne; wezwij pomoc, dzwoniąc pod 112 lub 999;
• Sprawdzenie poszkodowanego – jeśli jest nieprzytomny i nie oddycha normalnie (brak oddechu lub jedynie chrapliwe rzężenia), połóż go na twardej powierzchni i natychmiast rozpocznij RKO – 30 uciśnięć klatki piersiowej (głębokość 5–6 cm, tempo 100–120/min) + 2 oddechy ratownicze. Nie przerywaj RKO, dopóki nie masz AED;
• Odsłonięcie klatki – zdejmij lub rozetnij ubranie, odsłoń klatkę piersiową, dokładnie osusz skórę i usuń przeszkody (biżuteria, kremy, woda), aby elektrody dobrze przylegały i działały skutecznie.

Wskazówka: jeśli jesteś sam, kontynuuj RKO jedną ręką, a drugą włącz i przygotuj AED. W duecie jedna osoba prowadzi RKO, druga podłącza urządzenie.

Krok po kroku podłączanie AED

Wykonaj poniższe kroki:

1. Znajdź i weź AED – urządzenia szukaj w oznakowanych szafkach/na ścianach z napisem „AED”. Otwórz obudowę – elektrody zwykle są gotowe do użycia;
2. Włącz urządzenie – naciśnij przycisk zasilania (często zielony). AED uruchomi komendy głosowe (np. „przyklej elektrody”, „nie dotykaj poszkodowanego”) – zawsze postępuj zgodnie z nimi;
3. Przygotuj elektrody –

   otwórz opakowanie elektrod (jeśli nie są podłączone, podłącz przewód do gniazda AED); następnie usuń folię ochronną z klejącej strony, nie dotykając powierzchni elektrod.

4. Przyklej elektrody na klatce piersiowej (u dorosłych i dzieci powyżej 8 lat – układ przednio-boczny):
   

   Elektroda	Pozycja
   Biała lub „Sternum”	pomiędzy mostkiem a prawym obojczykiem (górna prawa część klatki piersiowej).
   Czerwona lub „Apex”	po lewej stronie, na linii środkowo‑pachowej (kilka cm poniżej pachy, pod lewą ręką, w linii sutka).

   Podczas naklejania elektrod pamiętaj o kilku zasadach:

   • przyklejaj je mocno, dociskając od jednego końca, bez pęcherzyków powietrza,
   • u dzieci poniżej 8 lat lub <25 kg użyj układu przednio‑tylnego (jedna elektroda na środku mostka, druga na plecach między łopatkami) lub elektrod pediatrycznych (jeśli są dostępne),
   • elektrody nie mogą się stykać, a jeśli poszkodowany jest mokry – najpierw osusz skórę,
   • nie przerywaj RKO dłużej niż 10 sekund.
5. Analiza rytmu serca – powiedz głośno „odstąp!” i upewnij się, że nikt nie dotyka poszkodowanego. W razie potrzeby naciśnij przycisk analizy. AED automatycznie zbada EKG (zwykle 5–20 sekund);
6. Defibrylacja (jeśli wskazana) –

   postępuj zgodnie z komunikatami urządzenia:

   • jeśli AED ogłosi „szok zalecany”, ponownie sprawdź, czy nikt nie dotyka poszkodowanego,
   • naciśnij przycisk wyładowania w modelach półautomatycznych (w pełni automatyczne wykonają szok samodzielnie),
   • natychmiast po wyładowaniu wznow RKO w schemacie 30:2.
7. Kontynuacja – AED co ok. 2 minuty ponowi analizę. Kontynuuj RKO do przybycia ratowników, pojawienia się oznak życia lub wyczerpania sił. Nie wyjmuj elektrod.

Najważniejsze porady i wskazówki

Pamiętaj o poniższych zasadach, które zwiększają skuteczność akcji ratunkowej:

• Nie bój się użyć – AED nie wyzwoli szoku przy braku wskazań i jest bezpieczny dla laika dzięki automatycznej analizie;
• Błędy do uniknięcia – nie nakładaj elektrod na ubranie, rany czy implanty (np. pacemaker – naklej obok). Nie używaj soli/żelu – elektrody są samoprzylepne;
• Przechowywanie – regularnie kontroluj datę ważności elektrod (zwykle ok. 2 lata) oraz stan baterii urządzenia;
• Trening – ćwicz na modelu treningowym AED – wiernie symuluje komendy głosowe i scenariusze;
• Specyfika modeli – poszczególne urządzenia (np. Philips FRx) różnią się szczegółami, ale wszystkie prowadzą użytkownika głosem. U niemowląt: użyj AED, jeśli nie ma innej opcji.

Szybkie użycie AED znacząco zwiększa szanse przeżycia – z około 10% do nawet 70% w pierwszych minutach.