Czujnik zaniku fazy do hydroforu ze stycznikiem – szczegółowa instrukcja montażu i podłączenia
Czujnik zaniku fazy (przekaźnik kontroli faz) zabezpiecza pompę hydroforową zasilaną napięciem trójfazowym 3×400/230 V przed uszkodzeniem spowodowanym zanikiem jednej fazy, złą kolejnością faz lub asymetrią napięć.
Urządzenie montuje się w rozdzielnicy przed stycznikiem sterującym pompą, co w razie usterki automatycznie odcina zasilanie silnika i chroni go przed przegrzaniem oraz spaleniem.
Instalacja zwiększa bezpieczeństwo, wydłuża żywotność układu i ogranicza ryzyko kosztownych napraw. Nie stosuj w instalacjach jednofazowych – w takich przypadkach użyj zabezpieczeń termicznych i/lub przeciwprzepięciowych.
Kiedy i dlaczego warto zainstalować?
Poniżej najważniejsze sytuacje oraz korzyści z montażu czujnika:
- zanik fazy – silnik trójfazowy może ulec uszkodzeniu podczas pracy na dwóch fazach;
- asymetria napięć – prowadzi do przegrzewania uzwojeń (typowe zadziałanie przy ok. 45 V różnicy, z histerezą ok. 5 V);
- zła kolejność faz – uniemożliwia prawidłowy rozruch i chroni przed odwrotnym kierunkiem obrotów;
- korzyści – automatyczne wyłączenie po ok. 4 s, czytelna sygnalizacja LED, opóźnienie startu redukujące fałszywe zadziałania.
Wymagania wstępne
Przed rozpoczęciem montażu upewnij się, że spełnione są następujące warunki:
- instalacja trójfazowa – rozwiązanie przeznaczone wyłącznie dla pomp hydroforowych 3‑fazowych;
- dobór czujnika – wybierz model renomowanej marki, najlepiej z regulacją progu asymetrii (gdy w sieci występują spadki napięcia); zwróć uwagę na obciążalność styków, zakres temperatur pracy (np. –25÷40°C) i montaż na szynę DIN;
- stycznik – czujnik powinien sterować cewką stycznika (zwykle 230 V AC); stycznik musi być dobrany do mocy pompy;
- bezpieczeństwo – montaż wykonuj wyłącznie przy odłączonym zasilaniu głównym i potwierdź brak napięcia miernikiem.
Niezbędne narzędzia i materiały
Przygotuj poniższy zestaw akcesoriów i oznaczeń:
- miernik napięcia/multimetr,
- wkrętaki izolowane (krzyżakowy i płaski),
- szczypce do zacisków/prasowania tulejek,
- przewody o odpowiednim przekroju (np. 4×1 mm² dla toru pomiarowego L1–L3–N i 2×0,75 mm² dla obwodu cewki; dł. ok. 0,5 m),
- znaczniki na przewody: L1, L2, L3, N, A1, A2,
- schemat podłączenia od producenta wybranego czujnika.
Krok po kroku – montaż i podłączenie
Wykonaj poniższe kroki w podanej kolejności:
- Wyłącz zasilanie – odłącz główny wyłącznik w rozdzielnicy i sprawdź brak napięcia na wszystkich fazach miernikiem.
- Zamontuj czujnik na szynie DIN – umieść go w rozdzielnicy w miejscu zapewniającym stabilność, wentylację i łatwy dostęp serwisowy.
- Podłącz przewody wejściowe (pomiar L1–L3 oraz ewentualnie N):
- podłącz L1, L2, L3 z sieci do odpowiednich zacisków pomiarowych czujnika (zgodnie z oznaczeniami producenta),
- jeżeli model tego wymaga, podłącz przewód N do zacisku N.
- Włącz styk przekaźnika czujnika w obwód cewki stycznika – wstaw wyjście przekaźnikowe czujnika (np. styk 1Z) w szereg z zasilaniem cewki stycznika A1–A2 (zazwyczaj 230 V AC), tak aby zasilanie cewki było możliwe tylko przy prawidłowych warunkach faz.
- Połącz resztę układu hydroforu – stycznik sterowany przez presostat załącza pompę; czujnik musi znajdować się przed stycznikiem w torze sterowania.
- Kontrola połączeń i zamknięcie obudowy – sprawdź dokręcenie zacisków, kolejność faz, oznacz przewody i zamknij rozdzielnicę.
- Przetestuj instalację:
- włącz zasilanie – zielone diody LED powinny sygnalizować poprawne warunki,
- uruchom hydrofor – pompa powinna pracować stabilnie,
- przetestuj zanik fazy – bezpiecznie odłącz jedną fazę; czujnik powinien wyłączyć stycznik po ok. 4 s (czerwona LED),
- po przywróceniu fazy układ powinien załączyć się automatycznie.
Schemat podłączenia – opis tekstowy
Przykładowy układ kontrolno–sterujący wygląda następująco:
Sieć 3‑fazowa: L1 L2 L3 (N)
↓
Czujnik zaniku fazy: wejścia L1 / L2 / L3 (opcjonalnie N)
↓ (styk przekaźnika – w szereg z obwodem sterowania)
Cewka stycznika: A1 – A2
↓
Stycznik → Pompa hydroforowa (sterowanie presostatem)
Zawsze podłączaj zgodnie ze schematem producenta wybranego modelu (np. CKF‑318, CZF2‑B).
Ważne porady i wskazówki
Pamiętaj o poniższych zasadach eksploatacji i konserwacji:
- bezpieczeństwo – pracuj w rękawicach i okularach ochronnych; jeśli nie masz doświadczenia, skorzystaj z pomocy elektryka;
- dobór i stabilność sieci – przy częstych wahaniach napięcia wybierz model z regulacją progów i kontrolą asymetrii;
- stan stycznika – okresowo kontroluj stan styków i cewki; niektóre czujniki oferują dodatkowy monitoring;
- konserwacja – testuj działanie co 6 miesięcy, sprawdzaj sygnalizację LED oraz dokręcenie zacisków;
- koszty – komplet (czujnik + stycznik) to zwykle ok. 100–200 zł, co szybko zwraca się, zapobiegając awarii silnika;
- typowe błędy – zły przekrój przewodów, brak testu po montażu, instalacja w miejscu o podwyższonej temperaturze.
Instrukcja opiera się na standardowych rozwiązaniach; w razie rozbieżności priorytet ma schemat i instrukcja producenta konkretnego czujnika. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z wykwalifikowanym elektrykiem.
