Instrukcja krok po kroku – podłączanie fotokomórek do central sterujących bramami automatycznymi (Nice, FAAC, Came, Force, Somfy)
Podłączanie fotokomórek (czujników bezpieczeństwa) do napędów bram przesuwnych lub dwuskrzydłowych wymaga wyłączenia zasilania centrali, precyzyjnego montażu mechanicznego i elektrycznego podłączenia zgodnie ze schematem producenta. Fotokomórki są obowiązkowe dla bezpiecznego działania – montuj je na wysokości min. 40 cm nad podłożem, w miejscach osłoniętych przed wodą, drganiami i słońcem. Poniższa instrukcja opiera się na typowych procedurach dla podanych marek; zawsze sprawdzaj instrukcję konkretnego modelu centrali i fotokomórek (np. Nice EPMB, F210B).
1. Przygotowanie i bezpieczeństwo
Przed rozpoczęciem pracy wykonaj poniższe czynności:
- wyłącz zasilanie centrali sterującej – odłącz instalację od sieci 230 V i akumulatora, jeśli jest obecny;
- zadbaj o narzędzia i materiały – fotokomórki (nadajnik TX i odbiornik RX), przewody 4‑żyłowe min. 0,75 mm² (odporne na UV), kołki montażowe, śrubokręt, multimetr;
- sprawdź kompatybilność zestawu – upewnij się, że fotokomórki mają właściwą synchronizację (np. NICE) przy dwóch parach (FOTO i FOTO1); dla BlueBus (Nice) ustaw mostki zgodnie z tabelą producenta;
- właściwy typ wejścia – najczęściej NC (zwykle zamknięte); nieużywane wejścia mostkuj z zaciskiem COM/0 V, chyba że włączony jest fototest.
Dla bram przesuwnych montuj fotokomórki przy słupkach (TX po stronie sterowania, RX skierowany na bramę). Dla bram dwuskrzydłowych zaleca się montaż krzyżowy lub na kolumnach.
2. Montaż mechaniczny fotokomórek
Wykonaj montaż mechaniczny według następujących kroków:
- Ustaw nadajnik TX i odbiornik RX na tej samej wysokości 40–60 cm, uwzględniając zasięg roboczy 10–25 m (dla >10 m w niektórych modelach, np. F210B, wymagane jest przecięcie odpowiedniego mostka).
- Zaznacz miejsca mocowań, nawierć otwory i przygotuj podłoże (mur, słupek) pod kołki montażowe.
- Przykręć stabilnie podstawy fotokomórek do podłoża, kontrolując pion i poziom.
- Wprowadź przewody do obudów, zostawiając niewielki zapas serwisowy i zabezpiecz przejścia przed wilgocią.
- Włóż elektronikę do obudów, ustaw mostki zgodnie z instrukcją (np. wybór 24 V dla RX w Nice FK).
- Zamknij obudowy i precyzyjnie zorientuj soczewki równolegle; sprawdź zgranie osi wiązki optycznej.
Dla systemu Nice BlueBus ustaw TX/RX zgodnie z rysunkami w instrukcji, aby uniknąć interferencji pomiędzy parami fotokomórek.
Wskazówka: regularnie czyść soczewki oraz montuj urządzenia w miejscach osłoniętych przed wodą i uderzeniami.
3. Podłączenie elektryczne – ogólne zasady
Stosuj przewody w standardowych kolorach: brązowy/czarny – 24 V, niebieski – 0 V/COM, zielony/biały – sygnał NC/NO. Zasilanie pobierz z zacisków 24Vpp (zwykle max 200 mA) lub z dedykowanego wyjścia fototest (zwykle max 75 mA, do 3 nadajników).
Usuń fabryczne zworki na centralce przed podłączeniem fotokomórek (np. między 5–7 w systemach Nice), zgodnie z instrukcją producenta.
Dla Nice (np. A60, Spin, Filo400)
Zaciski centrali – tabela podłączeń:
| Funkcja | TX (nadajnik) | RX (odbiornik) |
|---|---|---|
| Standard | 17–18 (24Vpp, max 200 mA) | 19–20 (fototest/COM) |
| Z fototestem | 19 (fototest, max 75 mA) | 17–18 (24Vpp) + NC do 20 |
Poniższe wskazówki pomogą w okablowaniu i konfiguracji:
- kable – TX: 24 V do 17/18, 0 V do COM; RX: 24 V, 0 V oraz styk NC do wejść FOTO/FOTO1 (COM zwykle na 20);
- dwie pary fotokomórek – przypisz do wejść FOTO i FOTO1 (zgodnie z rys. instalacyjnymi 4a/4b producenta);
- programowanie – ustaw przełączniki DIP (np. 10: ON = fototest; 11: oświetlenie; 12: tryb „pieszy”). Wybierz logikę pracy: krok‑po‑kroku/otwiera/zamyka;
- test działania – przerwanie wiązki powinno zatrzymać ruch lub uniemożliwić start; zwarcie wejścia NC do COM symuluje przerwę i powinno wywołać blokadę.
Dla FAAC i Came (typowe centrale 24 V, np. FAAC 740/780, Came BX)
W typowych centralach FAAC/Came stosuj następujące połączenia:
- zasilanie TX – z zacisków 24 V/GND; RX: COM/NC do wejść bezpieczeństwa (np. 5–6 lub 11–13);
- zworki – usuń fabryczną zworkę na wejściu NC (np. 5–7) przed podłączeniem fotokomórek;
- fototest – jeśli dostępny, zasilaj TX z wyjścia testowego, RX z głównego 24 V;
- konfiguracja skrzydeł – dla bram dwuskrzydłowych użyj jednej pary wspólnej lub dwóch z synchronizacją zgodnie z instrukcją.
Wskazówka: w centralach FAAC często należy aktywować funkcję „photocells active on close”.
Dla Force i Somfy (np. Somfy Axovia, Force Slam)
Najważniejsze różnice dla tych marek:
- Somfy – podłącz do magistrali BlueBus lub do zacisków 24 V/COM/STOP (podobnie jak w NiceHome); TX z 24 V, styk RX NC do wejścia zabezpieczeń;
- Force – prowadź styk NC do wejść „Photo” (COM/5–6), zasilanie 12/24 V zgodnie z oznaczeniami centrali;
- bramy przesuwne – przy integracji z listwami bezpieczeństwa (pneumatycznymi) użyj odpowiednich zacisków dedykowanych przez producenta.
Wskazówka: przy odległościach powyżej 10 m stosuj przewody ekranowane; dla Somfy/Force pilnuj właściwej synchronizacji TX/RX.
4. Programowanie i testy
Przeprowadź programowanie i testy w tej kolejności:
- Podłącz zasilanie i sprawdź diody statusowe (np. ALT/FOTO/FOTO1) – powinny sygnalizować gotowość.
- Włącz fototest (np. DIP 10: ON). Centrala okresowo odcina zasilanie TX i weryfikuje reakcję RX przed każdym ruchem.
- Przeprowadź testy bezpieczeństwa zgodnie z poniższą listą:
- przecięcie wiązki FOTO/FOTO1 zatrzymuje ruch lub uniemożliwia start,
- zwarcie wejścia NC do COM symuluje przerwę i wywołuje blokadę,
- przeszkoda na torze jazdy – dopasuj siłę i czułość zgodnie z EN 12445.
- Ustawienia logiki – wybierz tryb „otwiera/zamyka”, czasy automatycznego zamknięcia oraz reakcję po interwencji fotokomórki;
- Próby końcowe – wykonaj min. 10 cykli otwórz/zamknij z celowym przerwaniem wiązki i potwierdź prawidłowe działanie wszystkich zabezpieczeń.
Najważniejsze porady i wskazówki
Poniżej znajdziesz najczęstsze problemy i dobre praktyki:
- błędy – interferencje: włącz i skonfiguruj synchronizację NICE; brak reakcji: sprawdź mostki/zworki i poprawność zacisków; słaba wiązka: skoryguj kąt i wysokość;
- bezpieczeństwo – zawsze testuj system po montażu; fotokomórki muszą blokować ruch przy przerwie wiązki;
- utrzymanie – czyść soczewki co 3 miesiące; wymieniaj elementy zużyte lub zawilgocone;
- ostrzeżenie – montaż i uruchomienie powinien przeprowadzać instalator z uprawnieniami; zawsze dopasuj podłączenia do instrukcji konkretnego modelu (dostępne na stronach producentów).
W razie wątpliwości skonsultuj się z autoryzowanym serwisem producenta – to gwarancja bezpieczeństwa i poprawnego działania.
