Jak podłączyć przełącznik gazu?

Ostrzeżenie bezpieczeństwa

Podłączenie przełącznika gazu (LPG) w instalacji samochodowej to zadanie wymagające specjalistycznej wiedzy i narzędzi. Nieprawidłowy montaż może spowodować wyciek gazu, pożar lub eksplozję.

Zawsze korzystaj z usług autoryzowanego instalatora LPG i postępuj zgodnie z dokumentacją producenta. Niniejsza instrukcja opiera się na ogólnych schematach – dostosuj ją do konkretnego modelu przełącznika i instalacji (sekwencyjna, gaźnikowa itp.). Sprawdź lokalne przepisy i normy bezpieczeństwa (np. PN-EN 589 dla LPG).

Rodzaje przełączników LPG

Przełączniki służą do ręcznego lub automatycznego przełączania silnika między benzyną a gazem. Najczęstsze typy:

• Pulsacyjne z diodami – np. AE173R, AE173W; żółta dioda – benzyna; zielona pulsująca – tryb gazu (przejście); zielona świeci stale – praca na gazie; wolne pulsowanie – rezerwa;
• Zintegrowane ze wskaźnikiem poziomu gazu – pokazują poziom paliwa i sygnalizują brak gazu brzęczykiem;
• Do gaźników – np. STAG2-G; wymagają podłączenia sygnału RPM i +12 V po zapłonie; przełącznik zazwyczaj ma złącza: zasilanie 12 V, masa, sygnał do sterownika LPG, diody LED.

Narzędzia i materiały potrzebne

Przygotuj poniższe wyposażenie, aby wykonać pracę bezpiecznie i poprawnie:

• śrubokręty, klucze płaskie, multimetr,
• taśma izolacyjna, koszulki termokurczliwe,
• schemat podłączeń z instrukcji przełącznika (pobierz ze strony producenta, np. dla STAG, Elpigaz),
• tester szczelności gazu.

Krok po kroku – podłączenie przełącznika

Podłączanie zależy od typu instalacji (wtrysk sekwencyjny lub gaźnikowa). Wyłącz akumulator przed pracą i pracuj w dobrze wentylowanym miejscu, z dala od otwartego ognia.

1. Wybierz miejsce montażu – zamontuj przełącznik na desce rozdzielczej, w zasięgu wzroku kierowcy, ale tak, by nie przeszkadzał (np. obok wskaźników). Wywierć otwór o średnicy zalecanej przez producenta (zwykle 22–30 mm) i użyj podkładki oraz nakrętki do pewnego mocowania;

2. Sprawdź połączenia elektryczne – wykonaj poniższe kroki:

   Odszukaj wiązkę sterownika LPG (centrali, np. ESGI/STAG). Zapoznaj się ze złączami przełącznika opisanymi w tabeli poniżej.

   Złącze	Opis	Podłączenie – przykład
   +12 V (czerwony)	zasilanie po zapłonie (po stacyjce)	oryginalny obwód +12 V stacyjki
   Masa (czarny)	masa układu	masa karoserii
   Sygnał B/G	przełącznik benzyna/gaz	do sterownika LPG (pin przełącznika)
   LED (żółty/zielony)	dioda benzyna/gaz	wewnętrzne, do +12 V
   RPM (biały)	sygnał obrotów (dla gaźników)	do tachometru/wiązki
   Poziom gazu	czujnik poziomu	do zbiornika LPG

3. Podłącz przewody – postępuj zgodnie z poniższymi wskazówkami:

   • podłącz +12 V do oryginalnego obwodu zapłonu i zastosuj bezpiecznik 5 A,
   • masa do śruby karoserii (miejsce oczyścić z farby i rdzy),
   • sygnał przełącznika do dedykowanego pinu w sterowniku LPG (zgodnie ze schematem, np. AE722 lub STAG),
   • dla poziomu gazu: podłącz przewód do czujnika w zbiorniku,
   • izoluj wszystkie połączenia koszulkami termokurczliwymi; użyj wiązki plug-and-play, jeśli dostępna.

4. Podłącz układ gazowy (jeśli dotyczy zintegrowany przełącznik) – wykonaj połączenia zgodnie z zasadami bezpieczeństwa:

   • podłącz butlę gazową i skontroluj stan węży wysokociśnieniowych,
   • otwieraj zawór na zbiorniku powoli i bez szarpnięć,
   • podłącz przewód do reduktora/parownika (elektrozawór) i uszczelnij wszystkie przepusty przez przegrodę komory silnika.

5. Strojenie i kalibracja – ustaw parametry w sterowniku zgodnie z instrukcją:

   • po poprawnym montażu włącz zapłon i nawiąż połączenie ze sterownikiem,
   • ustaw temperaturę przełączenia (np. >40°C) i próg obrotów (lekkie zwiększenie gazu podczas kalibracji),
   • test: uruchom silnik na benzynie (żółta dioda), wciśnij przycisk – zielona pulsuje; po spełnieniu warunków (temp. >30–40°C) następuje przejście na gaz (zielona świeci stale).

6. Test szczelności i działania – sprawdź instalację oraz logikę pracy:

   • sprawdź roztworem mydła wszystkie połączenia gazowe (brak pęcherzyków),
   • uruchom silnik: na zimno – benzyna; po rozgrzaniu – gaz; zasymuluj brak gazu (automat powraca na benzynę + brzęczyk),
   • przetestuj przełączanie w ruchu: z gazu na benzynę oraz z benzyny na gaz (obserwuj diody).

Najważniejsze porady i wskazówki

Aby eksploatacja była bezpieczna i bezproblemowa, pamiętaj o poniższych zasadach:

• Warunki przełączenia – temperatura silnika >40°C, obroty powyżej ustalonego progu, brak aktywnych usterek; na zimno zawsze praca na benzynie;
• Sygnalizacja – puls szybko: tryb gazu (oczekiwanie); świeci stale: gaz aktywny; puls wolno: rezerwa; brzęczyk: brak gazu;
• Usterki – jeśli nie przełącza, sprawdź bezpieczniki, połączenia i temperaturę; użyj multimetru ustawionego na 12 V;
• Konserwacja – co 10 tys. km kontroluj szczelność; nie przełączaj na gaz przy bardzo niskim poziomie paliwa w zbiorniku;
• Błędy początkujących – nie podłączaj +12 V na stałe (tylko po zapłonie); nie wprowadzaj samowolnych modyfikacji w sterowniku;
• Dokumentacja – dla konkretnych modeli (np. STAG 400, AUV-ND) pobierz pełny schemat ze strony producenta i skonsultuj ustawienia z instalatorem.

Po montażu wykonaj jazdę testową (50–100 km) i sprawdź emisje w stacji diagnostycznej; w razie wątpliwości skorzystaj z serwisu LPG.