Jak podłączyć uchwyt TIG do spawarki inwertorowej – krok po kroku
Podłączenie uchwytu TIG do spawarki inwertorowej wymaga poprawnej polaryzacji, połączeń gazowych i sterujących, aby zapewnić stabilny łuk, osłonę gazową i bezpieczeństwo. Poniższa instrukcja opiera się na standardowych procedurach dla spawarek inwertorowych z funkcją TIG DC (prąd stały), typowych dla stali czarnej i nierdzewnej.
Standardowa biegunowość TIG DC to: uchwyt (elektroda) na minusie (-), masa na plusie (+) – ustawienie DCEN chroni elektrodę wolframową i stabilizuje łuk.
1. Przygotowanie sprzętu i miejsca pracy
Zanim rozpoczniesz, przygotuj stanowisko oraz sprawdź zgodność podzespołów ze spawarką:
- sprawdź kompatybilność – upewnij się, że spawarka inwertorowa ma tryb TIG (HF, Lift lub Scratch) i odpowiednie gniazda: prądowe (+ i -), gazowe oraz sterujące (2-pinowe, 5-pinowe lub inne wg producenta);
- zbierz elementy – uchwyt TIG (np. typu SR26), elektroda wolframowa (dobrana do prądu, np. 1,6 mm dla 50–150 A), zacisk masowy, butla z argonem, reduktor, wężyk gazowy, klucz do zacisków;
- zadbaj o bezpieczeństwo – wyłącz spawarkę z sieci, załóż odzież ochronną (rękawice, przyłbicę), zapewnij wentylację i stabilne podłoże; butlę z argonem zamocuj pionowo, z dala od źródeł ciepła.
2. Montaż części eksploatacyjnych w uchwycie TIG
Zmontuj części eksploatacyjne uchwytu w następującej kolejności:
- kontrola wtyczek i przewodów – rozkręć rękojeść uchwytu i sprawdź piny we wtyczkach (nie mogą być wygięte lub zakleszczone);
- elektroda wolframowa – dobierz średnicę do natężenia prądu (np. 2,4 mm dla 150–250 A), zaostrz na ostro pod kątem 20–30°, wsuń w tulejkę zaciskową i dokręć łącznik prądowy;
- tulejka i łącznik prądowy – zamontuj elementy utrzymujące elektrodę i przewodzące prąd, upewnij się, że są czyste i niesparowane;
- dysza ceramiczna – nakręć dyszę (np. rozmiar #6–8) dobraną do potrzebnego przepływu i koncentracji gazu; przy pęknięciach wymień na nową;
- montaż końcowy – złóż uchwyt, wszystkie elementy dokręć zdecydowanie, ale bez nadmiernej siły.
3. Podłączenie przewodów do spawarki
Podłącz przewody do spawarki zgodnie z polaryzacją i funkcjami urządzenia:
- przewód prądowy uchwytu – podłącz do gniazda ujemnego (-) na panelu spawarki (TIG DC – standard DCEN: uchwyt na (-), masa na (+)); wsuń wtyk w wycięcie gniazda i obróć ok. ¼ obrotu zgodnie z ruchem wskazówek zegara, bez nadmiernej siły;
- zacisk masowy – podłącz do gniazda dodatniego (+), dociągnij nakrętkę kluczem i sprawdź brak luzów, a szczęki zamocuj bezpośrednio do czystego, niepokrytego farbą materiału;
- wężyk gazowy – podepnij z uchwytu TIG do króćca gazowego spawarki (przedniego lub tylnego); spawarka z elektrozaworem automatycznie poda gaz po naciśnięciu przycisku w uchwycie;
- wtyczka sterująca – wepnij do gniazda sterującego (2/5-pinowego, zgodnie z instrukcją producenta), aby aktywować zajarzenie HF/Lift/Scratch i sterowanie gazem.
Dla szybkiego podglądu zobacz zestawienie połączeń:
| Połączenie | Gniazdo na spawarce | Uwagi |
|---|---|---|
| Uchwyt TIG (prądowy) | Ujemne (-) | DCEN – kluczowe dla trwałości elektrody |
| Masa (uziemienie) | Dodatnie (+) | Bezpośrednio do spawanego materiału |
| Gaz | Króciec gazowy | Automatyczne sterowanie elektrozaworem |
| Sterowanie | Gniazdo sterujące | HF/Lift/Scratch zgodnie z modelem |
4. Podłączenie butli z argonem i reduktora
Prawidłowo podłącz i wyreguluj butlę z argonem oraz reduktor:
- montaż reduktora – nakręć reduktor na zawór butli odpowiednim kluczem (bez taśmy teflonowej na gwincie butli), dokręć pewnie;
- połączenie z instalacją gazową – podłącz wężyk gazowy z reduktora do króćca spawarki (lub bezpośrednio do uchwytu, jeśli nie masz elektrozaworu w spawarce);
- regulacja przepływu – odkręć zawór butli powoli, następnie ustaw na reduktorze typowy przepływ 8–12 l/min (lub ciśnienie 0,5–1,5 bara – zależnie od osprzętu), a szczelność połączeń sprawdź wodą z mydłem.
5. Ustawienia spawarki i test
Ustaw tryb TIG (HF/Lift/Scratch) oraz natężenie prądu odpowiednie do grubości materiału (np. 80–150 A dla cienkich blach).
Sprawdź podawanie gazu – po naciśnięciu przycisku w uchwycie gaz powinien popłynąć chwilę przed zajarzeniem (preflow 0,5–1 s) i po wygaszeniu łuku (postflow 3–6 s, zależnie od prądu).
Poniższa tabela omawia metody zajarzania łuku:
| Metoda | Opis | Uwagi |
|---|---|---|
| TIG HF | Przytrzymaj przycisk, zbliż uchwyt – łuk powstaje bez dotyku | Najwyższa precyzja i czystość |
| TIG Lift | Delikatnie dotknij elektrodą materiału i unieś na 1–2 mm | Unikaj rysowania powierzchni |
| TIG Scratch | Potrzyj elektrodą jak zapałką i unieś | Opcja dla prostych źródeł MMA/TIG |
Najważniejsze porady i wskazówki
Skorzystaj z poniższych podpowiedzi, aby szybko rozwiązywać typowe problemy i poprawić jakość spoiny:
- błędy i rozwiązania – niestabilny łuk? sprawdź polaryzację (uchwyt na -), średnicę i ostrzenie elektrody oraz przepływ gazu 8–12 l/min; elektroda się przegrzewa lub topi? zmień biegunowość na DCEN: uchwyt (-), masa (+) i ogranicz zbyt wysoki prąd; brak zajarzenia? zwiększ prąd, popraw styk masy lub przećwicz Lift/Scratch;
- technika spawania – prowadź uchwyt pod kątem ok. 15° do pionu, a pręt dodatkowy pod 10–25° do złącza; utrzymuj stały odstęp łuku ok. 1–2 mm i ćwicz na próbnych odcinkach;
- konserwacja – czyść i naostrzaj elektrodę wyłącznie na przeznaczonej szlifierce, wymieniaj zużyte dysze oraz sprawdzaj stan tulejek; regularnie kontroluj piny we wtyczkach;
- ostrzeżenia – używaj czystego argonu (min. 99,99%), unikaj przeciągów zaburzających osłonę gazową; dla spawania aluminium w trybie AC/DC postępuj wg instrukcji urządzenia – ustawienia polaryzacji i balansu AC mogą się różnić.
Po podłączeniu wykonaj test na próbnej spoinie, a w razie wątpliwości zawsze odwołuj się do instrukcji konkretnej spawarki.
