Jak podłączyć ochronniki przeciwprzepięciowe? Szczegółowa instrukcja krok po kroku
Ochronniki przeciwprzepięciowe (ograniczniki przepięć) montuje się w rozdzielnicy głównej, jak najbliżej wejścia zasilania, na szynie DIN 35 mm, przed zabezpieczeniami różnicowoprądowymi i odbiornikami.
Montaż wymaga wyłączonego napięcia, znajomości typu instalacji (np. TN-S, TN-C-S, TT) oraz przestrzegania norm PN-HD 60364-5-534:2016-07 i PN-HD 60364-4-443. Zawsze sprawdź instrukcję producenta i dobierz urządzenie do napięcia sieci (AC 230/400 V) oraz klasy (typ 1, typ 2 lub typ 1+2 / B+C).
Ważne informacje przed montażem
Przed rozpoczęciem prac zwróć uwagę na kluczowe aspekty:
- bezpieczeństwo – wyłącz napięcie w rozdzielnicy rozłącznikiem głównym, użyj miernika do weryfikacji braku napięcia;
- dobór ochronnika – wybierz typ pasujący do sieci (np. 4-biegunowy dla TN-S: L1, L2, L3, N + PE; dla TT z separacją galwaniczną), opór uziemienia <10 Ω;
- lokalizacja – górna część rozdzielnicy, blisko złącza kablowego i uziemienia, w budynkach z odgromówką – zapewnij wyrównanie potencjałów (PN-EN 62305-3);
- typowe błędy do uniknięcia – zbyt długie przewody (>0,5 m), niesymetryczne prowadzenie faz i N, brak tulejek na linkach, niewłaściwy moment dokręcania (2–4 Nm).
Wymagane narzędzia i materiały
Przygotuj poniższe narzędzia i materiały:
- śrubokręt izolowany (krzyżakowy/płaski),
- miernik uniwersalny (sprawdzanie napięć, ciągłości),
- przewody: min. 6 mm² Cu dla PE/N, 4 mm² Cu dla L; długości <0,5 m; jednodrutowe lub linkowe z tulejkami/widełkami,
- szyna DIN 35 mm, listwy PE/N, ewentualnie szyna łączeniowa.
Krok po kroku – podłączenie ochronnika (przykład dla sieci TN-S 3-fazowej + N + PE)
-
Wyłącz napięcie i przygotuj rozdzielnicę.
Odłącz rozłącznik główny i zweryfikuj brak napięcia miernikiem na wszystkich fazach (L1–L3), N oraz PE. Oczyść i sprawdź stan zacisków.
-
Zamocuj ochronnik na szynie DIN.
Wsuń modułowy ogranicznik (np. typ 1+2 / B+C) w górną część rozdzielnicy, możliwie blisko rozłącznika głównego i listwy PE. Użyj zacisków wejściowych bliżej źródła zasilania.
-
Przygotuj przewody.
Przytnij do <0,5 m, załóż tulejki na końce linek (ew. widełki do zacisków śrubowych). Prowadź przewody L i N równolegle i symetrycznie, a przewód PE możliwie najkrótszą, prostą trasą. Dla dłuższych odcinków stosuj układ połączeń w kształcie V.
-
Podłącz przewody wejściowe (od źródła zasilania).
Podłącz L1, L2, L3 do odpowiednich zacisków wejściowych ochronnika (od strony rozłącznika głównego). Jeśli ochronnik ma tor N, podłącz przewód N do zacisku N.
Dokładnie dokręć wszystkie zaciski z momentem 2–4 Nm zgodnie z danymi producenta.
-
Podłącz przewód ochronny PE.
Poprowadź najkrótszy możliwy przewód z zacisku ochronnika (lub dedykowanego punktu) do wspólnej szyny PE w rozdzielnicy/uziemienia. W układach TT/IT stosuj osobny tor dla każdego bieguna zgodnie z zaleceniami producenta.
-
Podłącz wyjścia do dalszej instalacji.
Z zacisków wyjściowych ochronnika (po stronie odbiorów) poprowadź przewody do zabezpieczeń RCD oraz do obwodów odbiorczych. Dla porządku i skrócenia połączeń użyj szyny łączeniowej.
-
Sprawdź połączenia.
Wykonaj następujące kontrole:
- wizualnie: symetria prowadzenia przewodów, brak luźnych żył i uszkodzeń izolacji,
- miernikiem: ciągłość przewodu PE (do uziemienia <10 Ω), brak zwarć między torami,
- włącz napięcie i zmierz napięcia fazowe, upewniając się, że wartości są prawidłowe.
Schemat podłączenia (opisowy dla TN-S)
Poniżej uproszczony schemat przebiegu połączeń:
Wejście zasilania (od licznika/rozłącznika) → Ochronnik (wejścia L1, L2, L3, N) → PE do szyny uziemiającej || Wyjścia ochronnika (L1, L2, L3, N) → RCD → obwody odbiorcze; PE wspólne
Przewody L/N prowadź równolegle, a PE – prosto i najkrócej. Dla TN-C: przewód PEN prowadź do zacisku neutralno-ochronnego zgodnie z projektem. Dla DC (PV): stosuj dedykowane ochronniki i osobne tory +/– względem PE.
Dodatkowe porady i wskazówki
Aby zwiększyć niezawodność i bezpieczeństwo, pamiętaj o poniższych wskazówkach:
- konfiguracje specjalne – w układzie 3+1 łącz przewody z tulejkami, a w instalacjach z odgromówką umieść ochronnik typu 1 na wejściu;
- testowanie – po montażu sprawdź sygnalizację stanu (LED) i wymień wkład po zadziałaniu spowodowanym przepięciem;
- profesjonalna instalacja – jeśli nie masz uprawnień SEP, zleć montaż elektrykowi; błędy grożą utratą ochrony lub pożarem;
- konserwacja – wykonuj coroczną kontrolę (wizualną i pomiarową), szczególnie po burzach.
Stosując powyższe kroki, zapewnisz skuteczną ochronę instalacji i urządzeń przed przepięciami z sieci oraz wyładowań atmosferycznych, minimalizując ryzyko awarii sprzętu.
