Jak podłączyć wyłącznik różnicowoprądowy (RCD)? instrukcja krok po kroku dla wersji 1-fazowej i 3-fazowej
RCD (różnicówkę) montuje się za zabezpieczeniem głównym i/lub zabezpieczeniem nadprądowym zasilania, a przed wyłącznikami nadprądowymi obwodów, z zachowaniem kierunku zasilania: wejście u góry (LINE), wyjście na dole (LOAD). Przewód ochronny PE nigdy nie przechodzi przez RCD — prowadź go bezpośrednio przez listwę PE.
Bezpieczeństwo i przygotowanie (wspólne dla obu typów)
Przed montażem bezwzględnie wyłącz zasilanie głównym wyłącznikiem i potwierdź jego brak pomiarem napięcia testerem. Wybierz suche, wentylowane miejsce w rozdzielnicy na szynie DIN TS35.
Dobierz urządzenie do instalacji: prąd znamionowy RCD ≥ maksymalny prąd obwodu (np. 25 A), a czułość 30 mA dla ochrony ludzi. Sprawdź jednoznaczne oznaczenia zacisków: L1/L2/L3 (fazy), N (neutralny), PE (ochronny).
Przygotuj i pamiętaj o poniższych kwestiach:
- Narzędzia potrzebne – śrubokręt, multimetr, listwy zaciskowe/grzebieniowe, izolowane szczypce;
- Wskazówka – dokręcaj zaciski zdecydowanie (sprawdź pociągnięciem przewodu), ale nie przekręcaj – zredukujesz ryzyko grzania styków;
- Uwaga prawna – montaż powinna wykonać osoba z uprawnieniami (SEP). W układach TN-C wykonaj rozdział PEN na N i PE przed RCD.
Przy doborze typu RCD kieruj się charakterem odbiorników:
| Typ RCD | Charakter prądu upływu | Przykładowe zastosowania |
|---|---|---|
| AC | przemienny sinusoidalny | proste obwody oświetlenia, grzałki |
| A | AC + pulsujący DC | AGD z elektroniką, zasilacze impulsowe |
| F | AC + zniekształcony, częstotliwości pośrednie | pralki/inwertery, pompy ciepła |
| B | AC + gładki DC | falowniki PV, ładowarki EV |
Podłączenie RCD 1-fazowego (230 V, L + N)
Połączenia wykonaj zgodnie z kierunkiem zasilania: wejście u góry (L i N z zasilania), wyjście na dole (L i N do obwodów). PE omija RCD.
- Montaż na szynie – zamocuj RCD na szynie DIN, za zabezpieczeniem głównym i/lub nadprądowym zasilania, przed rozdziałem na obwody;
- Podłącz PE – zbierz wszystkie przewody ochronne (żółto-zielone) na listwie PE; nie prowadź ich przez RCD;
- Podłącz neutralny N (wejście) – przewód niebieski z zasilania na zacisk N u góry (wejście);
- Podłącz fazę L (wejście) – przewód brązowy/czarny z zasilania na zacisk L u góry (zasilanie RCD powinno być chronione zabezpieczeniem nadprądowym);
- Podłącz wyjście do obwodów – z dołu wyprowadź L do rozdziału na wyłączniki nadprądowe obwodów (np. listwą grzebieniową), a N na dedykowaną listwę N tylko dla obwodów chronionych przez ten RCD;
- Test działania – włącz zasilanie i naciśnij TEST (RCD powinien natychmiast zadziałać). Następnie podnieś dźwignię do pozycji załączonej.
Schemat uproszczony (tekstowy):
Zasilanie → zabezpieczenie nadprądowe → RCD (góra L+N | dół L+N) → wyłączniki obwodów → odbiorniki | PE → listwa PE
Wskazówki: nie zamieniaj L i N (przycisk TEST może nie działać prawidłowo), nie łącz neutralnych z różnych grup – każda grupa za RCD powinna mieć własną listwę N.
Podłączenie RCD 3-fazowego (400 V, L1 + L2 + L3 + N)
Wejścia u góry: L1, L2, L3, N z zasilania. Wyjścia na dole: L1/L2/L3 do wyłączników nadprądowych poszczególnych obwodów, N do listwy neutralnej tej grupy. PE omija RCD.
- Montaż na szynie – umieść RCD za wyłącznikiem głównym i/lub zabezpieczeniem nadprądowym zasilania, przed wyłącznikami nadprądowymi obwodów;
- Podłącz PE – wszystkie przewody ochronne prowadź bezpośrednio na listwę PE;
- Podłącz N (wejście) – niebieski przewód z zasilania na zacisk N u góry; nie łącz neutralnych z innych grup (N1, N2) za tym samym RCD;
- Podłącz fazy (wejście) – L1 → L1, L2 → L2, L3 → L3 u góry (nie zamieniaj kolejności faz);
- Podłącz wyjście do obwodów – z dołu wyprowadź L1/L2/L3 odpowiednio do wyłączników nadprądowych obwodów (możesz użyć listew grzebieniowych); przewód N z dołu poprowadź na dedykowaną listwę neutralną obwodów chronionych przez ten RCD;
- Test działania – włącz zasilanie i wciśnij TEST (RCD musi zadziałać). Zweryfikuj pracę dźwignią.
Schemat uproszczony (tekstowy):
Zasilanie → zabezpieczenie nadprądowe → RCD (góra L1+L2+L3+N | dół L1+L2+L3+N) → B1/B2/B3 → odbiorniki | PE → listwa PE
Wskazówki: w układach mieszanych (odbiornik 3-fazowy + kilka 1-fazowych) zachowaj oddzielne listwy N dla każdej grupy (np. N1 dla kuchni, N2 dla gniazd). Prąd znamionowy RCD dobierz ≥ maksymalny prąd spodziewany w danej gałęzi.
Najczęstsze błędy i porady
Zwróć uwagę na typowe potknięcia i wskazówki:
- błąd – zamiana wejścia z wyjściem (LINE/LOAD) skutkuje brakiem zadziałania lub ciągłymi wyzwoleniami;
- błąd – mieszanie przewodów N z różnych grup powoduje fałszywe wyzwolenia i niestabilną pracę;
- porada – oznacz przewody (np. L1/N1) i testuj RCD co 6 miesięcy przyciskiem TEST;
- dobór – 30 mA do ochrony ludzi w łazience/kuchni, 10 mA dla gniazd zewnętrznych i miejsc szczególnie niebezpiecznych.
Po zakończeniu podłączeń czytelnie opisz elementy rozdzielnicy zgodnie ze schematem. W razie wątpliwości skonsultuj się z elektrykiem — błędy grożą porażeniem lub pożarem.
