Jak podłączyć automat schodowy?

Jak podłączyć automat schodowy? szczegółowa instrukcja krok po kroku

Automat schodowy (np. model AS-212 firmy F&F) to urządzenie montowane na szynie DIN w rozdzielnicy, które czasowo włącza oświetlenie po naciśnięciu przycisku chwilowego (dzwonkowego).

Pracuj wyłącznie przy wyłączonym napięciu i przestrzegaj zasad BHP – w razie wątpliwości skonsultuj się z elektrykiem.

Potrzebne narzędzia i materiały

Zanim zaczniesz, przygotuj:

• automat schodowy – np. F&F AS-212: 230 V AC, maks. 16 A, 1 moduł (18 mm), montaż na szynie DIN 35 mm;
• przewody instalacyjne – przekrój 1,5–2,5 mm² (np. YDYp 3×1,5 lub 3×2,5), zgodnie z przekrojem obwodu;
• łączniki dzwonkowe – chwilowe; mogą być podświetlane (automat z nimi współpracuje);
• złączki – WAGO lub zaciski śrubowe odpowiednie do przekroju przewodów;
• narzędzia pomiarowe – śrubokręt, multimetr i tester napięcia;
• rozdzielnica – z wolnym miejscem i szyną DIN.

Uwaga: maksymalne obciążenie styków wynosi 16 A (AC-1) – dla większych obciążeń lub źródeł o dużych prądach rozruchowych (np. niektóre LED) zastosuj stycznik. Zbyt duża liczba przycisków podświetlanych może powodować samoistne załączanie.

Krok po kroku – montaż i podłączenie

Postępuj zgodnie z poniższymi krokami:

1. wyłącz napięcie – odłącz główny wyłącznik w rozdzielnicy i sprawdź brak napięcia multimetrem na wszystkich przewodach;
2. zamontuj automat na szynie DIN – wsuń urządzenie (1 moduł, 18 mm) na szynę 35 mm w rozdzielnicy i dokręć zaciski śrubowe z momentem ok. 0,4 Nm (dla przewodów do 2,5 mm²);
3. podłącz przewody – schemat standardowy (sterowanie z jednego miejsca) – wykonaj połączenia zgodnie z poniższymi punktami.

• L (faza zasilania 230 V AC) – podłącz do zacisku L automatu;
• 1 (wejście sterujące) – podłącz przewód z przycisku dzwonkowego (chwilowego) do zacisku 1;
• 2 (neutralny do przycisku) – podłącz przewód neutralny N do zacisku 2 – umożliwia to podświetlenie przycisku;
• NO (wyjście do oświetlenia) – z zacisku NO wyprowadź fazę do lampy (styk normalnie otwarty przekaźnika);
• N (neutralny) – podłącz neutralny do lampy bezpośrednio z sieci.

Schemat tekstowy połączeń (wariant podstawowy):

Sieć L (230 V) ───┐
│ do L automatu
Sieć N ───────────┼─── do zac. 2 automatu ─── przycisk dzwonkowy ─── zac. 1 automatu
│
└─ do N lampy
NO automatu ──── L do lampy (oświetlenie)


Automat załącza oświetlenie po impulsie z przycisku na czas 0,5–10 min (regulacja pokrętłem); opóźnienie włączenia < 1 s.

4. sterowanie z wielu miejsc – podłącz kilka przycisków dzwonkowych równolegle między zaciskami 1 i 2; każdy impuls uruchamia lub przedłuża czas świecenia;
5. ustaw czas – pokrętłem na automacie ustaw zwłokę wyłączenia w zakresie 0,5–10 min i wykonaj próbę działania;
6. podłącz i przetestuj – na koniec sprawdź poprawność działania układu.

Aby sprawdzić działanie, wykonaj kolejno:

• włącz zasilanie – zamknij rozdzielnicę i załącz napięcie;
• przetestuj przycisk – po naciśnięciu światło powinno zapalić się na ustawiony czas i zgasnąć samoczynnie;
• posłuchaj przekaźnika – przy załączeniu powinno być słychać charakterystyczne kliknięcie.

Ważne porady i wskazówki

Pamiętaj o poniższych zasadach, które zwiększają niezawodność i bezpieczeństwo instalacji:

• bezpieczeństwo – zawsze wyłącz zasilanie przed pracami; stopień ochrony IP20 oznacza montaż w suchych wnętrzach, zakres temperatur pracy -25–50°C;
• przyciski podświetlane – automat wspiera podświetlenie, ale ogranicz ich liczbę; nadmiar może powodować samoczynne załączenia lub żarzenie lamp;
• obciążenie – nie przekraczaj 16 A; dla LED i obwodów o dużych udarach prądowych zastosuj stycznik lub przekaźnik pośredniczący;
• zasilanie specjalne – dostępne są wersje na 12 V czy 48 V (na zamówienie);
• normy i dokumentacja – urządzenie posiada oznaczenie CE; montuj zgodnie z instrukcją producenta (sprawdź aktualny PDF).

Rozwiązywanie problemów

Jeśli napotkasz trudności, skorzystaj z poniższej tabeli diagnostycznej:

Instrukcja bazuje na modelu F&F AS-212; dla innych automatów (np. ZAMEL ASP/ASM) stosuj dedykowaną dokumentację producenta – schematy działania są zbliżone.